پول هواپیماها از کجا می آید؟

«دیو ریچر»، «کتی مک‌موریس راجرز» و «دن نیوهاوس» سه عضو مجلس نمایندگان آمریکا هستند که در نامه خود به مدیران عامل بوئینگ و ایرباس، ادعاهایی را در خصوص ملت ایران مطرح نموده و تجدیدنظر در این قرارداد را خواستار شده‌اند؛ پیش از این نیز «پت روساکم»، «باب دالد» و «رندی هولتگرن» سه نماینده دیگر مجلس، با نوشتن نامه‌ای دیگر گفته بودند «هرگونه توافق بوئینگ با ایران کمکی موثر به حامی برجسته تروریسم است و هواپیماهای آمریکایی مبدل به هواپیماهای جنگی ایران می‌شوند.»

خرید هواپیما در پسابرجام

اوایل بهمن ماه سال گذشته بود که رئیس‌جمهور ایران راهی ایتالیا و فرانسه شد؛ آقای روحانی که وزیر راهش را نیز همراه داشت، در پاریس شاهد امضای قراردادی ۲۵ میلیارد دلاری برای خرید ۱۱۸ هواپیمای ایرباس بود؛ شاخص‌ترین پرنده در این میان، هواپیمای پهن‌پیکر و برد بلند A۳۸۰ بود که بنا بود ۳ فروند از این مدل تا پایان سال ۱۳۹۴ به ایران برسد اما حداقل تا پایان ماه دوم سال ۱۳۹۵، هنوز این پرنده بال‌هایش را به سمت فرودگاه‌های ایران نگشوده است.

اواسط فروردین ماه سال جاری، باز هم اخبار مذاکرات هواپیمایی داغ شد؛ یک هیئت بلندپایه از شرکت هواپیماسازی بوئینگ آمریکا راهی ایران شدند و با ایرانی‌ها مذاکره‌ کردند؛ این که ایران چند بوئینگ خریده هیچ‌گاه مشخص نشد اما بوئینگی‌ها گفتند که «سری‌های جدید هواپیماهای ۷۳۷، ۷۸۷ و ۷۷۷ برای فروش به ایران از طریق تامین فاینانس» پیشنهاد شده است.

پول هواپیماها از کجا می‌آید؟

پس از پایان مذاکرات هسته‌ای و امضای توافق وین، اعلام شد که ایران از مسیر برجام به ۱۰۰ میلیارد دلار از پول های بلوکه شده خود دست می‌یابد؛ چند ماه بعد اما گفته شد که ۵۰ میلیارد دلار به دست ایران می رسد زیرا بقیه پول‌ها به عنوان تعهدات مالی بین المللی دولت ایران، به طلبکاران که حجم عمده‌ای از آنها چینی هستند، پرداخت می‌شود.

«جان کری» وزیر خارجه آمریکا به هرحال، در آخرین روز از فروردین ماه امسال، در نشست گروه «جی استریت» به میهمانان عمدتاً یهودی خبر خوشی داد و گفت که ایران تنها به ۳ میلیارد دلار از پول‌هایش دست یافته است.

مخالفت کنگره آمریکا با خرید

در همین احوال که دستیابی ایران به پول برجامی کافی برای خرید هواپیما در هاله‌ای از ابهام قرار گرفته، اعضای کنگره آمریکا با این قراردادی تجاری مخالفت دارند.

سه نماینده آمریکایی در نامه هشداری-اعتراضی خود به مدیران عامل بوئینگ و ایرباس نوشته‌اند: «خطاب به شما می‌نویسیم تا نگرانی جدی خود را نسبت به فروش هواپیما، قطعات و دیگر خدمات مربوط به هواپیما به جمهوری اسلامی ایران، ابراز نماییم.»

در ادامه آمده «ایرباس که پیش از این با ایران تجارت را آغاز کرده و بوئینگ هم در حال رایزنی با دولت برای آغاز فروش است؛ ما از هر دو شرکت می‌خواهیم که تبعات اخلاقی عمیق تعامل با ملتی که بارها و بارها، غیرقابل اعتماد بودنش ثابت شده را درنظر بگیرد.»

نمایندگان آمریکایی در ادامه نامه خود نوشته‌اند که اجرایی شدن برجام و برداشته شدن بخش عمده‌ای تحریم‌های ایران برای خلاص شدن از شر سلاح هسته‌ای ایران بوده ولی به رغم این توافقنامه بین‌المللی، ایران در پسابرجام هم موشک آزمایش کرده است.

۳ نماینده جمهوری‌خواه در انتهای نامه خود، به مدیران ایرباس و بوئینگ گوشزد کرده‌اند که انعقاد توافقات تجاری و ایجاد اشتغال برای جوانان آمریکایی، امر پسندیده‌ای است «ولی ما قسم خورده‌ایم که از امنیت ملت آمریکا حفاظت کنیم و بر همین اساس از شما می‌خواهیم که در تجارت با ایران، تجدیدنظر کنید.»