مدل هاشمی - مشکینی تکرار می‌شود؟

روزنامه شرق: امروز تکلیف همه اما و اگرها درباره بالاترین کرسی قرمزرنگ مجلس خبرگان روشن خواهد شد. آنچه تا لحظه تنظیم این گزارش به دست آمده از کاندیدانشدن آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی برای ریاست حکایت دارد و شانس معرفی آیت‌الله ابراهیم امینی رو به افزایش است، مگر اینکه هاشمی‌رفسنجانی در دقیقه ٩٠ بخواهد تصمیم دیگری بگیرد و خود را در مقام نامزدی ریاست قرار دهد.

در طرف مقابل هم حجت‌الاسلام موحدی‌کرمانی که نامش در هر دو فهرست انتخاباتی خبرگان پنجم قرار داشت؛ یعنی هم فهرست خبرگان مردم...و هم فهرست جامعتین و اخبار مربوط به ریاست جنتی را اعلام می‌کند، در تأکید مؤکدی باز هم اعلام کرده جمع زیادی از اعضای خبرگان خواهان نامزدی آیت‌الله جنتی برای ریاست خبرگان هستند و اگر ایشان نامزد شوند، یکپارچه به او رأی می‌دهند.

این در حالی است که اگر آیت‌الله امینی ٩١‌ساله نامزد قطعی ریاست خبرگان شود، شرایط سنی و سابقه حضور در خبرگان ممکن است برای دیگر نامزدهای احتمالی محضوراتی را برای نامزدی به وجود بیاورد. مشابه آنچه در زمان حیات مرحوم آیت‌الله مشکینی، ریاست دوره‌های اول تا سوم عمل شد؛ یعنی مرحوم مشکینی آن‌قدر وزانت داشته که گزینه دیگری در برابر او برای ریاست اعلام آمادگی نمی‌کرده است. یا اگر بخواهیم کمی نزدیک‌تر را بررسی كنيم، مشابه آنچه در جریان انتخاب مرحوم آیت‌الله مهدوی‌کنی رخ داد؛ وقتی که نامزدی او برای ریاست خبرگان در سال ٨٩ قطعی شد، هاشمی از ریاست کنار گرفت.

امینی: اگر نامزدم کنند، نفی نمی‌کنم

روز گذشته سایت انتخاب از پذیرش نامزدی ریاست خبرگان از سوی آیت‌الله امینی خبر داد. چند ساعت بعد، آیت‌الله امینی، در گفت‌وگو با تسنیم، این موضوع را به‌صورت تلویحی تأیید کرد. آیت‌الله امینی گفته است: «آخرین تصمیم بنده این است که اگر افراد آبرومندی در مجلس خبرگان که قابل توجه هم باشند، بنده را برای ریاست این مجلس نامزد کنند، بنده آن را نفی نمی‌کنم». آیت‌الله امینی، دلیل این موضوع را پاسخ به خواسته مردم عنوان کرده است. «انتخاب» هم در خبر خود نوشته بود با وجود موافقت‌نكردن قبلي آيت‌الله اميني با كانديداتوري براي رياست مجلس خبرگان، شرايط موجود در انتخاب هيأت‌رئيسه خبرگان پنجم موجب شد ایشان کاندیداتوری را بپذیرد. این سایت همچنین متذکر شده است: «تعداد زیادی از اعضاي جامعه مدرسين حوزه علميه قم، برخي مراجع تقليد و شخصيت‌هاي برجسته از آیت‌الله امینی خواسته‌‌اند نامزدی ریاست خبرگان را بپذیرد».

احتمال کناره‌گیری نامزدهای ریاست به نفع امینی

از همین رو، آیت‌الله نور‌مفیدی، نماینده ولی‌فقیه در استان گلستان و امام جمعه شهر گرگان هم در گفت‌وگو با سایت انتخاب در پاسخ به اینکه آیا ممکن است مانند دوره آیت‌الله مشکینی، سایر کاندیداها به نفع آیت‌الله امینی کنار بروند، گفت: «ان‌شاءالله، امیدوارم این‌طور شود. در واقع احتمال دارد، تمامی کاندیداهای ریاست مجلس از رقابت انصراف دهند، چراکه همه آنها آیت‌الله امینی را قبول دارند». نورمفیدی با تأکید بر اینکه امینی جزء السابقون بوده و مورد قبول همه بزرگان حوزه است و در همه دوره‌های خبرگان حضور داشته، گفت: «امیدوارم جریان اعتدال با ریاست آیت‌الله امینی بر خبرگان تقویت شود. انتخابات خبرگان و مجلس نشان داد مردم دنبال اعتدال هستند. در واقع، تندی‌ها دیگر پاسخ نمی‌دهد و موجب انزجار می‌شود. ریاست ایشان باعث می‌شود مردم احساس کنند، در مجلس خبرگان نگاه اعتدالی به وجود آمده و این اتفاق مبارکی است، چراکه منجر به پیوند بیشتر مردم و انقلاب می‌شود».

تکرار مدل مشکینی- هاشمی

به این ترتیب تا این لحظه، شانس آیت‌الله امینی از سایر گزینه‌ها بیشتر است. پیش‌تر از آیت‌الله امامی‌کاشانی هم نام برده شده بود، به‌عنوان گزینه‌‌اي که می‌تواند نماینده جریان اعتدالی باشد؛ اما شرایط آیت‌الله امینی امکان هر إن قلتی درباره ریاست دیگر گزینه‌ها را تقریبا منتفی می‌کند. به این ترتیب، چنانچه هاشمی‌رفسنجانی هم نامزد ریاست نشود که تا این لحظه تصمیمش بر نامزدی نبوده است، امکان نامزدی او برای کرسی نایب‌رئیسی وجود دارد، مشابه آنچه زمان حیات آیت‌الله مشکینی رخ داده بود.

آیت‌الله هاشم‌زاده‌هریسی در همین باره به خبر آنلاین گفته است: «آقاي هاشمي هم از اول نایب‌رئيس آقاي مشکيني بود و در اداره جلسات خبرگان بيشتر امور به او محول مي‌شد؛ حتي آيت‌الله مشکيني به او مي‌گفت من که پير شده‌ام، جلسات را هم که تو اداره مي‌کني، بيا و نامزد رياست مجلس خبرگان را قبول کن. ايشان در هر دوره از انتخابات، از آقاي هاشمي اين را درخواست مي‌کرد که حکايت از تواضع و اخلاص ايشان داشت؛ اما آقاي هاشمي هم قبول نمي‌کرد؛ چون معتقد بود آيت‌الله مشکيني وزنه‌اي است که اسمش نوعي زینت و وزانت براي خبرگان است و اصلا بحث رياست و مرئوسي بين آنها نبود». هاشم‌زاده‌هریسی همچنین معتقد است: «رياست آقاي هاشمي، وزانت و قدرت مجلس خبرگان را بالا مي‌برد، به‌ويژه که در بعد بين‌المللي، ايشان جايگاه ويژه‌اي دارد و شناخته‌شده هستند. اینها را گفتم تا این نکته را بگویم که منتها آقاي هاشمي قصد کانديداتوري ندارد.

اينکه نمي‌خواهد کانديداي رياست شود هم مربوط به مسائل امروز و ديروز نيست، بلکه از قبل انتخابات هم همين نظر را داشت. حتي بعد از رأي‌آوردن در انتخابات مجلس خبرگان هم همين نظر را داشت. من خودم شخصا از ایشان پرسیدم؛ اما ايشان با قاطعيت گفتند کانديدا نمي‌شوند، زيرا قصد ميدان‌دادن به ديگران را دارند و با اين تصميم مي‌خواهد مانع از ايجاد بگومگو در جامعه شود. البته ممکن است در اجلاس خبرگان مسائلي پيش بيايد و ايشان تغيير نظر بدهد، من نمی‌دانم؛ اما نظرش تا امروز اين است و قاطع هم هستند». اگر تا دقیقه ٩٠ نظر هاشمی بر این باشد که به نظر می‌رسد بر این باشد، بعید نیست مدل زمان مرحوم مشکینی تکرار شود. در این صورت احتمال نامزدی آیت‌الله جنتی هم منتفی خواهد شد.

اگرچه آیت‌الله موحدی‌کرمانی نظر دیگری دارد. او به تسنیم گفته است: «شنیده‌ام جمع زیادی از اعضای خبرگان از آیت‌الله جنتی برای کاندیداتوری ریاست خبرگان دعوت کرده‌اند و قصد دارند به‌صورت یکپارچه به ایشان رأی بدهند». موحدی‌کرمانی که دبیر کل جامعه روحانیت مبارز است و به‌لحاظ سیاسی هم نزدیک به جریان آیت‌الله جنتی به شمار می‌رود، در این روزها تلاش زیادی برای معرفی آیت‌الله جنتی برای نامزدی ریاست كرده است. در این میان گزینه‌های دیگری چون آیت‌الله مؤمن و هاشمی‌شاهرودی هم هستند که نامشان در گمانه‌زنی‌ها مطرح است؛ اما جدیت و قطعیت نیافته؛ اما امروز در صحن علنی تکلیف روشن خواهد شد: بازگشت به مدل سنتی با نایب‌رئیسي هاشمی یا رقابت تمام‌عیار در صحن سراسر قرمز مجلس قدیم؟

روایت هاشم‌زاده‌هریسی از محرمانه‌هاي خبرگان

خبرآنلاین: حجت‌الاسلام هاشم هاشم‌زاده‌هریسی، گفت: «مجلس خبرگان در هر دوره‌ای باید آمادگی انتخاب جانشین را داشته باشد. در این رابطه هم مجلس خبرگان در ادوار مختلف همیشه کار کرده و می‌کند. کمیسیون اصل ١٠٩ در مجلس خبرگان، نحوه شرایط رهبر و تعیین و معرفی نامزدهای رهبری را بررسی می‌کند. کار این کمیسیون این است که در سراسر ایران و حتی خارج از ایران، هرکسی را که از شرایط و استعداد رهبری برخوردار باشد و می‌تواند نظام اسلامی را با قدرت و صحت رهبری کند، شناسایی كند. اینکه علم، سیاست و مدیریت کدام‌یک بیشتر است، اینها را با اولویت‌بندی مشخص کند تا در روز مبادا مطرح شوند و در نهایت یکی از آنها انتخاب و به جامعه معرفی شود. این نوع امور و آمادگی‌ها تاکنون در مجلس خبرگان در کمیسیون ذی‌ربط بررسی و انجام شده و همچنان ادامه دارد. مجلس خبرگان این آمادگی را دارد و مردم نگران نباشند. اگر خدایی ناکرده حادثه خاصی پیش‌ آید که خداوند آن روز را نیاورد، این آمادگی‌ها به‌طور محرمانه در خبرگان انجام شده و می‌شود. مصلحت هم همین است که این امور محرمانه انجام شود و محرمانه بماند چون این مسئله از محرمانه‌های درجه اول و اسرار نظام است. ملت هم همین را می‌خواهد و راضی نیست که این امور علنی شود و همه بدانند.

این را هم بگویم که فقط از این طریق افراد برای جانشینی رهبری مطرح نمی‌شوند. ممکن است افراد در جلسه انتخاب رهبر فرد دیگری را هم معرفی کنند یا فقیه و فقیهان آن روز به حد شرایط رهبری برسند و بر افراد موردنظر اضافه شوند. هرکدامشان رأی آوردند و انتخاب شدند، به‌عنوان رهبر به جامعه معرفی مي‌شوند». این عضو خبرگان افزود: «نظارت یکی از مهم‌ترین مسائل مهم خبرگان است. حقیقت این بحث باید مشخص شود به نظر من مجلس خبرگان پنجم باید تکلیف مسئله نظارت و ابعاد آن را مشخص کند و به این سؤال پاسخ دهد که اصلا این مجلس حق نظارتی دارد یا نه؟ اگر دارد در چد حد و چگونه است. من نمی‌خواهم درباره گذشته حرفی بزنم، مجلس خبرگان پنجم باید به این مسئله بپردازد».