تهران از آواهای رضوی میزبانی می‌کند

خبرگزاری مهر: اولین جشنواره آواها و نواهای رضوی در قالب چهاردهمین جشنواره بین‌المللی فرهنگی و هنری امام رضا علیه‌السلام در دهه کرامت در تهران برگزار می‌شود. برزین ضرغامی مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان تهران در نشست اتاق فکر اولین جشنواره آواها و نواهای رضوی گفت: امیدواریم جشنواره آواها و نواها در سال‌های آتی بتواند به عنوان نهادی فرهنگی ذیل جشنواره رضوی فعالیت‌های خود را ادامه داده و در درازمدت تمام دست‌اندرکاران حوزه موسیقی را گرد هم جمع کند.


وی ادامه داد: جشنواره رضوی در سال‌های دور بر اساس دغدغه‌های موجود شکل گرفت و تبدیل به نهادی فرهنگی در کشور شد. در مجموع فعالیت‌هایی که در این سال‌ها توسط وزارت ارشاد انجام شده هیچ‌کدام همچون جشنواره امام رضا نتوانسته جایگاه خود را پیدا کند.

ضرغامی با بیان اینکه در جشنواره امام رضا (ع) خارج از مسایل فرهنگی و هنری مساله قابل توجه ارادتی است که نسبت به این حضرت وجود دارد تصریح کرد: در این دوره از جشنواره به بخش‌های پژوهشی توجه بیشتری شده به همین سبب جشنواره آواها و نواها در ذیل این جشنواره پیشنهاد شد و قرار است اولین دوره آن در هفته کرامت سال جاری برگزار شود.

نگاه دینی به حوزه موسیقی در نواهای رضوی

سیدجواد جعفری مدیر عامل بنیاد بین‌المللی فرهنگی هنری امام رضا (ع) نیز با اشاره به پیشنهاد برگزاری جشنواره آواها و نواهای رضوی توسط مدیرکل ارشاد استان تهران و استقبال این بنیاد گفت: دکتر ضرغامی علاقه‌مند به فعالیت در حوزه‌های هنری بودند و از این رو جشنواره آواها و نواهای رضوی را پیشنهاد کردند، دلیل عدم ورود ما تا به امروز حساسیت‌های موجود در این حوزه بود که با توجه به تاکید بر نگاه دینی در این جشنواره به حوزه موسیقی، دغدغه‌ها برطرف می‌شود.

وی ادامه داد: امام رضا مامن و پناهگاه و نعمتی است برای کشور ما که شکرگزاری بر این نعمت وظیفه‌ ماست. تکریم ولادت این امام و همچنین بسط آموزه‌های امام در جامعه در واقع همین شکرگزاری است. توصیه به خوب بودن و تعامل از صفات بارز امام رضا علیه‌السلام است که اگر بتوانیم این آموزه ها را در جامعه نشر دهیم ناهنجاری‌ها را از بین خواهیم برد و به تلطیف فضای جامعه کمک می‌کند.

وی با اشاره به بزرگداشت هفته کرامت از سوی مردم بزرگ به نحوی که حتی در تقویم برنامه‌های صدا و سیما هم گنجانده شد، اظهار داشت: آواها و نواها برگرفته از ارادت ما نسبت به ساحت مقدس امام رضا علیه‌السلام است و تجربه قبلی در برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در سال‌های گذشته در این زمینه ما را یاری خواهد کرد.

تلاش برای قرار گرفتن آواهای رضوی در سبد شنیداری

کیوان پهلوان موسیقیدان و پژوهش‌گر در حوزه موسیقی فولکور با تاکید بر اینکه موسیقی جزو اساسی و اصلی زندگی بشری است که نه قداست دارد و نه کراهت گفت: اگر موسیقی از زندگی بشر حذف شود، بشر به حیوان تبدیل می‌شود. نواهای محلی ایران بر اساس دم و بازدم و گام انسان شکل گرفته است. بشر موسیقی را برای آرامش تولید کرده که شامل چهار بخش موسیقی کار، موسیقی جشن و شادمانی، موسیقی سوگ، ناله‌های مادران و نوحه‌ها و مرثیه‌ها (اکنون در کردستان و لرستان سرنانوازان برای موسیقی سوگ می‌نوازند) و موسیقی جنگ تولید شده است.

وی ادامه داد: یکی از موسیقی‌های موثر موسیقی مذهبی است که بر مبنای باورها شکل می‌گیرد. در چارچوب خاطرات تاریخی سینه به سینه اشعار ملودیک به نسل‌های بعدی منتقل شده که بخش اساسی آن ملودی‌های مذهبی است به طور نمونه چاووش‌خوانی‌ها برای افرادی که از زیارت امام رضا برمی‌گشتند و در مدح امام برای آن‌ها چاووش‌هایی خوانده می‌شد. ملودی جزءی از زندگی بشری است و امکان سانسور آن وجود ندارد.

پهلوان با بیان اینکه امیدوارم جشنواره موسیقی با موضوع امام رضا علیه‌السلام تداوم منطقی پیدا کند گفت: این جشنواره راهی است که مردم با فضای دینی اشعار و موسیقی در این زمینه آشنا شوند. در دنیای سرمایه‌داری فیلم‌ها و موسیقی‌هایی تولید می‌شود که انسان‌ها به سوی قهقرا بروند و به طور طبیعی گروه‌های فکری در کشورهای مختلف این کار را می‌کنند، اگر ما برآیند موسیقی خود را نشناسانیم، موسیقی تبلیغ می‌شود که متعلق به ما نیست.

وی با اشاره بر اینکه تجربه این سال‌ها نشان داده که موسیقی نواحی در تهران بسیار کمرنگ است پیشنهاد داد که جشنواره نواها و آواهای رضوی در شهرستان‌های اطراف تهران که پتانسیل مناسبی در این زمینه دارند برگزار شود و اختتامیه این رویداد در تهران باشد. به هر ترتیب هر جریانی که مردم آن را از خود بدانند و کمتر مهندسی فرهنگی شود، بیشتر موثر خواهد بود. بخش نواها و آواهای رضوی به صورت ذاتی در موسیقی نواحی کشور وجود دارد و ما فقط باید تلاش کنیم به بهترین نحو عرضه شود و در سبد شنیداری مردم قرار گیرد.

بانک آثار آوایی رضوی تشکیل می‌شود

محمدحسین اسماعیلی دبیر اولین جشنواره آواها و نواهای رضوی در این نشست با اشاره به اینکه موسیقی شاخص و مولفه اصلی حوزه فرهنگی است که با عواطف انسانی عجین است، گفت: در جشنواره امام رضا جای موسیقی خالی بود. بر اساس پیشنهاد مدیر کل ارشاد استان تهران امسال شاهد برگزاری جشنواره سراسری آواها و نواها هستیم، اقدامات اولیه از سال قبل و پس از تصویب طرح آغاز و فراخوان این جشنواره صادر شده است. سایت این جشنواره فعال شده و هم اینک امکان ثبت‌نام اینترنتی در این جشنواره وجود دارد، همچنین امکان اطلاع رسانی در شبکه‌های مجازی فراهم شده است.

وی تاکید کرد: در بحث اطلاع رسانی این جشنواره قرار شد به نگاه مرسوم اداری و تشریفاتی اکتفا نکرده و شبکه اطلاع‌رسانی حقیقی متشکل از هنرمندان و مراکز هنری تشکیل دهیم.

اسماعیلی با بیان اینکه تمرکز جشنواره نواهای رضوی بر موسیقی نواحی است افزود: اعضای اتاق فکر جشنواره آواها و نواهای رضوی تاکید بر این دارند که این جشنواره بر موسیقی نواحی و مقامی تمرکز داشته باشد، باید با هنرمندانی که در این حوزه فعال هستند ارتباط برقرار کنیم تا هم تولید و هم بازتولید آثاری در این زمینه داشته باشیم.

وی همچنین در مورد جمع‌آوری و ایجاد بانک اشعار رضوی تصریح کرد: با توجه به محدودیت‌های موجود در مورد کلام در این زمینه، مذاکره و مکاتبه با مراکز مختلف انجام شده تا آثار ادبی و اشعار حوزه رضوی در اختیار جشنواره قرار بگیرد و هنرمندان از آن‌ها برای تولید آثار موسیقیایی بهره ببرند.

وی مرور آثار تولید شده در حوزه رضوی را از دیگر بخش‌های مورد توجه این جشنواره دانست و گفت: هنرمندان ارادت خود را از طریق تولید آثار هنری به حضرت اثبات کرده‌اند. قرار است با همکاری مراکز مختلفی که در حوزه موسیقی فعالیت می‌کنند این آثار را جمع‌آوری و مروری بر آن‌ها داشته باشیم. هنرمندان می‌توانند از بستر جشنواره آواها و نواهای رضوی استفاده کرده و ارادتشان را به امام خود ابراز کنند.

عواید نوای رضوی برای شهروند شیعه

محمدرضا آزاده‌فر اتنوموزیکولوژیست و عضو هیات علمی دانشگاه هنر در این جلسه گفت: برای ما موسیقدانان مهم است که سبد موسیقی شهروندان بهینه شود.مشکل عمده امروز ما در مورد سبد موسیقی در کشور است چراکه مصرف موسیقی برای نوجوانان ما از مصرف لبنیات پیشی دارد. از سویی در تفکر شیعی فقهای ما این ویژگی را دارند که در مسایل پویا هستند.

به گفته وی، در بین شاخه‌های مختلف هنری، موسیقی اهمیت بیشتری دارد چرا که مصرفش در جامعه بالاتر است و نیاز به نشر دارد تا هویت ایرانی را بسط بدهد. موسیقی محلی بسیار شاخص‌تر از موسیقی کلاسیک است و جشنواره رضوی از جهت توجه به این موسیقی اهمیت ویژه‌ای دارد.

وی با بیان اینکه برگزاری جشنواره‌ها موجب می‌شود تا مردم از دنیای ایزوله امروزی حتی برای مدت کوتاهی جدا شوند افزود: مردم ما به شدت به خاطر دنیای دیجیتال امروز ایزوله شده‌اند، این جشنواره‌ها و مراسم‌ها مردم را حتی برای لحظاتی از دنیای ایزوله دیجیتال جدا کرده و امکان مشارکت عمومی آن‌ها را فراهم می‌کند؛ این مساله یکی از مهمترین مسایل بهداشتی روز ماست. انتشار آلبوم‌های موسیقی هر سال کم‌تر و تعداد اجراهای صحنه‌ای بیشتر می‌شود که نشان از نیاز مردم به حضور و همچنین رخوت و دل خستگی مردم از زندگی انفرادی دارد. باید پایگاه تفکری در پس این کار ایجاد شود و قطعا عواید بسیاری را برای شهروند شیعه به همراه خواهد داشت.