پاسخ‌ مطلعين «ایران» به ادعای BBC

روزنامه اعتماد: امام خميني(ره)، جيمي كارتر و يك رابطه محرمانه؛ اين مثلثي است كه «بي بي‌سي» در لندن ساخت اما در تهران با كليد واژه «نادرست» تفسير شد. كليد واژه‌اي كه از ابراهيم يزدي، وزير خارجه دولت موقت گرفته تا سردار شريف، سخنگوي سپاه‌پاسداران بر آن تاكيد دارند.

حالا تنوع طيف‌هاي فكري و سياسي افرادي كه هر يك به نوعي افشاگري «بي‌بي‌سي» را تكذيب كرده‌اند، بيش از هر موضوع ديگري ادعاي تماس مستقيم بنيانگذار جمهوري اسلامي با امريكايي‌ها را زير سوال برده است. «بي‌بي‌سي» فارسي شامگاه چهارشنبه اقدام به انتشار گزارشي كرده بود كه كمتر از ٢٤ ساعت بعد، رهبر معظم انقلاب در سخنراني سالگرد ارتحال حضرت امام اين‌گونه به آن واكنش نشان دادند: «انگليسي‌ها هيچگاه از خباثت عليه ملت ايران دست بر نداشته‌اند.

در ادامه همين دشمني‌هاست كه دستگاه تبليغاتي دولت انگليس در سالگرد امام بزرگ و مطهر، با كمك امريكايي‌ها و جعل سند، عليه امام راحل ملت ايران تبليغات مي‌كند.» اما گزارش «بي‌بي‌سي» چه بود؟ گزارش اخير «بي‌بي‌سي» مدعي شده كه حضرت امام(ره) در دو مقطع با امريكايي‌ها ارتباط برقرار كرده‌اند؛ يكي سال ٤١ و ديگري هم ٢٩ دي‌ماه سال ٥٧. اما در تهران تنها بازخورد اين گزارش، واكنش‌هاي منفي در جهت تكذيب آن بوده است؛ واكنش‌هايي كه دامنه آن جريان‌هاي سياسي زيادي را دربر مي‌گيرد. حتي آنها كه مدت‌هاست در حاشيه سياست ادامه حيات مي‌دهند.

ابراهيم يزدي: گزارش بي‌بي‌سي نادرست است

شايد پر سر و صداترين واكنش به اين گزارش مربوط به ابراهيم يزدي باشد. جايي كه او ارسال پيام توسط حضرت امام(ره) به دولت كارتر را «نادرست» خوانده و اين‌طور توضيح داده: «آقاي[امام] خميني پيام شخصي براي كارتر نفرستاد بلكه اين كارتر بود كه پيام فرستاد و آقاي خميني به پيام او جواب داد. ثانيا مبادله اين پيام‌ها براي اولين بار توسط گاري سيك، عضو شوراي امنيت ملي امريكا در دولت كارتر، در كتابش منتشرشد.»

يزدي همچنين مي‌گويد كه خود او هم در كتاب خاطراتش اين موارد را توضيح داده و آنچه‏ در گزارش خبري بي‌بي‌سي آمده است خلاصه ناقصي از پنجمين و آخرين پيام مبادله شده است. در اين خبر به نقل از آقاي [امام] خميني آمده است كه: «... ما با امريكايي‌ها هيچ دشمني خاصي نداريم....» در حالي كه درمتن اصلي پيام آمده است: «ما با مردم امريكا هيچ دشمني خاصي نداريم….». او درباره نقش خود هم توضيح داده: «برخلاف‏ آنچه در اين گزارش خبري آمده است من هيچ‌گونه تماسي با وزارت امورخارجه امريكا در دوران قبل از انقلاب نداشته‌ام. تنها پس از انقلاب بنا بر وظيفه‌ام به عنوان وزير امور خارجه با مسوولان سفارت امريكا در تماس بوده‌ايم.»

واكنش حميد انصاري و سردار شريف

همچنين قائم‌مقام موسسه حفظ و نشر آثار امام (ره) نيز درباره گزارش ياد شده، توضيح داده است: «يكي از افرادي كه بي‌بي‌سي در اين سندسازي به آن اشاره كرده روابطي را با دربار داشته و آنها از اين طريق خواسته‌اند چهره انقلاب را از طريق كسي مخدوش كنند كه هيچ ارتباطي با آن شخص و آن جريان نداشته است؛ بنابراين كسي كه كمترين آگاهي نسبت به سابقه انقلاب داشته باشد، اين مساله را متوجه خواهد شد.» حميد انصاري كه اين سخنان را در گفت‌وگو با خبرگزاري فارس مطرح كرده، گفته: «بنده صددرصد تمام موضوعاتي را كه بي‌بي‌سي در اين زمينه مطرح كرده سندسازي مي‌دانم و تكذيب مي‌كنم هرچند اين آخرين بار نيز نخواهد بود چراكه از اين قبيل افتضاحات قبلا هم مرتكب شده‌اند.»

مسوول روابط عمومي سپاه نيز نسبت به گزارش اخير «بي‌بي‌سي» واكنش نشان داده است. واكنشي كه طي آن سردار شريف اين گزارش را «جعل سند» خوانده كه نشان از عمق دشمني امريكا و انگليس با انقلاب دارد. وي گفت: اينكه ٢٧ سال بعد از ارتحال امام رسانه‌اي مانند بي‌بي‌سي عليه امام سند جعل مي‌كند نشانه دشمني عميق آنان با امام و انقلاب امام است تا جواناني كه ايام حيات امام را نديده‌اند تحت تاثير اين القائات قرار گيرند و پرونده انقلاب خدشه‌دار شود. وي بر همين اساس خاطرنشان كرد: آنها به تعبير خودشان سندي منتشر كردند كه حدود هشت مورد اشتباه فاحش و دروغين در آن سند بود طوري كه كساني كه در آن وقايع بودند و بي‌بي‌سي انتظار داشت كه آنها سندهايش را تاييد كنند، دست به تكذيب زدند.

عبدالله شهبازي: اسناد بي‌بي‌سي اعتبار ندارد

اما در نهايت عبدالله شهبازي، مورخ كشورمان هم اين گزارش را «يكي از سبك‌ترين نمونه‌هاي پروپاگانداي سياسي» خوانده است. شهبازي در اين‌باره نوشته است: « آنچه در برنامه «شصت دقيقه» بي‌بي‌سي فارسي، با اجراي آقاي كامبيز فتاحي، پخش شد، در واقع برنامه‌اي بود براي تبليغ «انقلاب سفيد» محمدرضا شاه پهلوي و اصول آن و نيز تقليل جايگاه امام خميني در سال‌هاي ١٣٤٣-١٣٤١ به يك روحاني معمولي و فاقد جايگاه مرجعيت.» وي ادامه داد: «هر دو مورد را مي‌تواند به طور جدي بررسي كرد؛ هم از «اصول انقلاب سفيد» و پيامدهاي به غايت مخرب آن براي جامعه ايران گفت و هم از جايگاه امام خميني در دوران حيات آيت‌الله العظمي بروجردي و مرجعيت ايشان پس از رحلت آقاي بروجردي. بحث ما اين نيست.

بحث درباره اسنادي است كه بي‌بي‌سي فارسي مدعي است «تماس‌هاي سري» امام خميني با مقامات دولت‌هاي كندي و كارتر را بيان مي‌كند.» او در توضيح موارد مورد اشاره در گزارش بي‌بي‌سي با بيان اينكه «مكاتبات كارتر با امام مساله تازه‌اي نيست كه بي‌بي‌سي فارسي به عنوان «كشف جديد» درباره آن اين همه جنجال كند». اما اصل سخنان شهبازي به جايي بر مي‌گردد كه او به ادعاي مكاتبه حضرت امام(ره) با دولت كندي در سال ٤١ و از طريق حاج ميرزا خليل‌كمره‌اي اشاره دارد: « آنچه بي‌بي‌سي فارسي به عنوان سند اظهارات ميرزا خليل كمره‌اي درج كرده سند طبقه‌بندي شده سيا در سال ٢٠٠٥ نيست و فاقد شماره و مهر «طبقه‌بندي شده» و «از طبقه‌بندي خارج شده» اسناد رسمي است.

استناد بي‌بي‌سي فارسي به نسخه ديگري از همان سند است در كتابخانه جيمي كارتر كه در دسامبر ٢٠٠٨ به صورت ديجيتال منتشر شده است. » اين مورخ همچنين نوشته است: «اين «سند» نيز گزارش سيا درباره ملاقات با ميرزا خليل كمره‌اي نيست بلكه پاراگرافي است از بولتن تحليلي ٨١ صفحه‌اي سيا، مورخ مارس ١٩٨٠ كه در آن مشخصات اصل گزارش سفارت امريكا در تهران ديده نمي‌شود. بولتن ٨١ صفحه‌اي مارس ١٩٨٠ سيا، مانند همين گزارش ١٢ خرداد ٩٥ بي‌بي‌سي فارسي، تحليلي است درباره تاريخچه تعارض علما با رژيم شاه و علل وقوع انقلاب ايران.»