اولین جلسه مجلس با رئیس اصلاح‌ طلب

روزنامه شرق: ١٢ سال از زمانی که محمدرضا خاتمی بر کرسی نایب‌رئیس مجلس ششم تکیه زده بود، گذشت. صندلی‌های قرمز باید جایشان را با صندلی‌های سبز عوض می‌کردند و گویا ١٢ سال باید سپری می‌شد تا دوباره یک نفر از اردوگاه اصلاح‌طلبی بتواند در جایگاه هیأت‌رئیسه قرار بگیرد.

مسعود پزشکیان روز گذشته در اولین جلسه علنی مجلس دهم، نه‌تنها خاطره ١٢ سال گذشته را زنده کرد، بلکه از نیمه‌های جلسه علنی، ریاست مجلس را هم در غیاب علی لاریجانی برعهده گرفت. لاریجانی که برای دیدار با وزیر خارجه ارمنستان، صحن علنی را ترک می‌کرد، در مواجهه با پزشکیان مکث کوتاهی کرد و بعد از ردوبدل خوش‌وبش، صندلی خود را به پزشکیان تحویل داد؛ لحظه‌ای که در قاب دوربین خیلی از عکاسان خبری ثبت شد، به‌عنوان یکی از اولین‌های مجلس دهم.مجلس اصلاح‌طلب ششم که تشکیل شد، شیخ مهدی کروبی رئیس آن و محمدرضا خاتمی نفر اول تهران هم نایب‌رئیس اول شد.

از آن مجلس به این سو، نه‌تنها اصلاح‌طلبان کرسی قابل‌توجهی در مجلس نداشتند، بلکه از حضور در ترکیب هیأت‌رئیسه هم محروم بوده‌اند. مجلس دهم با ١٠٣ اصلاح‌طلب و اعتدال‌گرا اولین مجلس بعد از ١٢ سال مهجوری از قدرت است که توانسته برخی از نمایندگان منتسب به این جریان را هم روانه هیأت‌رئیسه کند.پزشکیان در حالی اولین حضور خود در هیأت‌رئیسه و جایگاه رئیس را تجربه کرد که علی طیب‌نیا، وزیر اقتصاد هم مشغول قرائت گزارشی از اوضاع اقتصادی کشور بود.

پزشکیان در جریان قرائت این گزارش خطاب به طیب‌نیا گفت: «پديده شانديز،‌ تبديل به يك پديده شده است، اگر بتوانيد مشكل را حل كنيد، ممنون مي‌شويم».در طول جلسه نيز حسين‌زاده‌بحريني، نماينده مردم مشهد كاغذي را بين نمايندگان مي‌چرخاند و امضا مي‌گرفت. او به خبرآنلاين گفت براي طرحي در رابطه با بانكداري امضا جمع مي‌كرده و تا اواخر جلسه ١٥٠ نماينده آن را امضا كردند. بحريني احتمال مي‌داد كه تعداد امضاها به ٢٠٠ برسد. طرح يادشده از اواخر مجلس قبل باقي مانده بود.

شاعرانگی در صحن

در اولین روز مجلس دهم اما علاوه بر سخنران و گزارش طیب‌نیا، وزیر کشور هم گزارشی از وضعیت اجتماعی کشور ارائه داد. کافی بود تا عبدالرضا رحمانی‌فضلی، وزیر کشور در بخشی از سخنان خود به مصراعی از این شعر «دلبر جانان من برده دل و جان من» اشاره کند تا حس شاعرانگی نمایندگان هم گل کند و هر کدام در بخشی از سخنان خود بخواهند مصراع مذکور را تکرار کنند؛ آن‌قدر که کار به تذکر کاظم دلخوش نماینده صومعه‌سرا برسد.

او در تذکر خود خطاب به علی لاریجانی گفت: «وزیر کشور براساس خواسته هیأت‌رئیسه مجلس، گزارش آسیب‌های اجتماعی را مطرح کرد اما نمایندگان به جای تذکر و طرح مباحث متنوع‌تر، همان آسیب‌ها را تکرار کردند». علی لاریجانی رئیس مجلس هم تذکر دلخوش را از جهتی وارد دانست و گفت: مطالب برخی از دوستان درخصوص مشکلات منطقه‌ای بود و این تذکر شاعرانه‌‌ای بود».

تذکر قاضی پور

نادر قاضی‌پور، نماینده پرحرف‌وحدیث مردم ارومیه هم روز گذشته سعی کرد خود را در صحن علنی فعال نشان دهد. قاضی‌پور به واسطه پخش فیلمی از سخنانش در ستاد‌های تبلیغاتی در زمان انتخابات، مورد انتقاد بسیاری از فعالان اجتماعی و حقوق زنان قرار گرفت. با این حال اعتبارنامه او در مجلس تصویب شد و هم‌اکنون نماینده مجلس محسوب می‌شود. او روز گذشته در تذکری آیین‌نامه‌ای درباره گزارش رحمانی‌فضلی گفت: «دوتابعیتی‌ها موضوعی است که باید موردتوجه قرار می‌گرفت.

همچنین مسئولانی که فرزندانشان در خارج از کشور تحصیل می‌کنند و به‌ بهانه سر‌زدن به فرزندان خود همه‌ساله به خارج از کشور می‌روند».به گزارش خبرگزاری‌ها، نمایندگان تنها مستمعان جلسه دیروز نبودند؛ برخي در واکنش به سخنان وزرای دولت، لب به تذكر و اخطار گشودند. اخطارهايي كه رياست مجلس آنها را وارد ندانست و چندين‌بار توضيح داد كه اخطارها بايد به نحوه رياست مجلس باشد.

اولین تذکر از پایداری‌ها

بعد از آنکه لاریجانی، جایگاه خود را به مسعود پزشکیان سپرد، اولین تذکر را هم از اعضای جبهه پایداری دریافت کرد. به‌طوری‌که مجتبی ذوالنور، نماینده قم و از اعضای جبهه پایداری در مجلس خطاب به پزشکیان گفت: «براساس ماده ١٠٢ آیین‌نامه داخلی مجلس، اعضای هیأت‌رئیسه باید به‌موقع در صحن مجلس حاضر شوند و در صورت تأخیر یا غیبت غیرموجه، جریمه می‌شوند؛ امروز جلسه به حد نصاب رسیده بود، درحالی‌که ١٠ دقیقه از جلسه گذشته بود ولی هیأت‌رئیسه در جایگاه خود نبودند و جلسه شکل نگرفت».

او افزود: «رهبر معظم انقلاب در دیدار روز گذشته با نمایندگان بر نظم مجلس تأکید داشتند، انتظار می‌رفت حداقل بعد از این صحبت‌ها شاهد برخی بی‌نظمی‌ها در مجلس نباشیم. آیا می‌دانید این بی‌توجهی‌ها چه هزینه‌ای برای کشور دارد. از هیأت‌رئیسه درخواست داریم نسبت به این موضوعات پاسخ‌گو باشند».مسعود پزشکیان، هم در پاسخ گفت: «حق با شماست، برقراری نظم در جلسات مسئله‌ای است که همه ما باید به آن پایبند باشیم، همین حالا که وزرا گزارش می‌دهند، برخی از نمایندگان گوش نمی‌دهند و در صحن راه می‌روند؛‌ پیام رهبری باید پیامی باشد که همه ما به آن عمل کنیم».

ناطق نخست

از اولین‌های روز گذشته هم این بود که نخستین ناطق میان‌دستور مجلس دهم یک زن بود. معصومه آقاپور نيز سخنانش را با شعری آغاز كرد؛ شعري از شيخ محمود شبستري: به نام آن که جان را فکرت آموخت/ چراغ دل به نور جان برافروخت/ ز فضلش هر دو عالم گشت روشن/ ز فیضش خاک آدم گشت گلشن. آقاپور در ادامه سخنانش به مشكلات شهرستان‌ها و زنان اشاره كرد و گفت: ايران فقط تهران نيست و بايد در توزيع بودجه عادلانه تصميم بگيريم. نماينده مردم شبستر با بيان اينكه روستاها و شهرستان‌هاي كوچك مركز ثروت كشور هستند، اظهار كرد: خيلي از افراد به دانشگاه مي‌روند، اما بعد از آن به جاي رفتن به محل كار،‌ به خانه برمي‌گردند. بي‌كاران فرهيخته سرمايه‌هاي گران‌قيمت كشور هستند.

تعیین‌تکلیف کمیسیون‌ها در جلسه هیأت‌رئیسه

بعد از حضور نمایندگان در اولین روز مجلس دهم، هیأت‌رئیسه مجلس هم اولین جلسه خود را عصر روز گذشته برگزار کرد.محمد قسیم عثمانی در گفت‌وگو با «ایسنا» درباره جزئیات این جلسه گفت: «در اولین جلسه هیأت‌رئیسه جایگاه شش دبیر در هیأت‌رئیسه به قید قرعه تعیین شد». او همچنین از انتخاب بهروز نعمتی به عنوان سخنگوی هیأت‌رئیسه مجلس خبر داد. عثمانی اضافه کرد‌: «در این جلسه آقای پزشکیان به عنوان عضو هیأت‌رئیسه در هیأت نظارت بر رفتار نمایندگان انتخاب شد».یکی از مباحث جلسه هیأت‌رئیسه، موضوع ترکیب کمیسیون‌های مجلس بوده است.

ظاهرا باز هم تعداد زیادی از نمایندگان علاقه زیادی به حضور در کمیسیون‌های امنيت ملي، برنامه و بودجه، اقتصاد و صنايع ابراز کرده‌اند. عثمانی در‌این‌باره چنین توضیح داد: «قرار است آقای پزشکیان امروز (سه‌شنبه) جلسه‌ای با تعدادی از نمایندگانی که در پنج کمیسیون پرترافیک ثبت‌نام کردند، داشته باشد تا اگر بتوانند تعدادی را متقاعد کنند کمیسیون‌های خود را عوض کنند، وگرنه این موضوع به جلسه صبح روز چهارشنبه آقای پزشکیان با رؤسای شعب برای انتخاب نهایی اعضای هر کمیسیون موکول خواهد شد».

او در پایان گفت: «براساس آیین‌نامه داخلی مجلس حداقل اعضای هر کمیسیون ١٩ و حداکثر اعضای هر کمیسیون ٢٣ نفر خواهد بود».حضور پرتعداد نمایندگان برای کمیسیون‌های مزبور در شرایطی است که به نظر می‌رسد جریان امید در مجلس باید تلاش خود را برای جذب اعضایش در کمیسیون‌های مغفول‌مانده‌ای مانند اصل ٩٠، فرهنگی و آموزش به کار گیرد. کمیسیون‌هایی که هرقدر از اعضای فراکسیون امید در آنها حضور داشته باشند و البته بتوانند ریاست آن را برعهده بگیرند، می‌توانند به‌خوبی نقش کم‌رنگ‌شده مجلس را احیا کنند.

کمیسیون اصل ٩٠ یکی از کمیسیون‌های اثرگذار مجلس ششم بود که توانست پرونده‌های مهمی را برای رسیدگی در دست گیرد. کمیسیون آموزش این توانایی را خواهد داشت تا موضوع بورسیه‌ها و البته دانشگاه‌ها و رؤسای آنها را در برنامه خود قرار دهد و همچنین کمیسیون فرهنگی از اهمیت خاص خود برخوردار است.

اولین نشانه‌های انشقاق در اصولگرایان مجلس دهم

جدایی حامیان لاریجانی در مجلس از جریان پایداری کلید خورد؛ جریان اصولگرا و پایداری که در ابتدای تشکیل مجلس دهم به نظر می‌رسید وارد ائتلافی تاکتیکی برای پیروزی در رقابت عارف و لاریجانی شده بودند، کم‌کم به‌سمت گسست این ائتلاف پیش می‌روند. شاهد مدعا هم تشکیل فراکسیون حامیان لاریجانی در مجلس است. این خبر را مهرداد لاهوتی، نماینده لنگرود، به خبرگزاری آنا داده است. او البته از فراکسیون به‌عنوان «حامیان لاریجانی» نامی نبرده؛ اما از شکل‌گیری فراکسیون سوم در مجلس در کنار دو فراکسیون ولایت و امید خبر داده است.لاهوتی درباره شکل‌گیری فراکسیون سوم در مجلس دهم گفت: این فراکسیون متشکل از اصلاح‌طلبان و اصولگرایان معتدل و مستقلان خواهد بود.او افزود: این فراکسیون بیش از صد عضو خواهد داشت و همان مشی فراکسیون رهروان ولایت در مجلس نهم را خواهد داشت. به‌زودی این فراکسیون اعلام موجودیت می‌کند.سایت عصر ایران هم گزارش داده است جلسه فراکسیون اعتدال در مجلس دهم به ریاست کاظم جلالی برای اولین‌بار روز یکشنبه هفته جاری در تالار آیینه برگزار شد.

این فراکسیون با حضور لاریجانی و در غیاب عارف برگزار شد. به گزارش این سایت، اصولگرایان نزدیک به دولت و نمایندگان اعتدالی از اعضای این فراکسیون هستند.چنانچه خبر سایت عصر ایران صحت داشته باشد، در واقع تکمیل‌کننده خبری است که مهرداد لاهوتی داده است؛ یعنی تشکیل فراکسیون سومی به نام اعتدال که عموما دربرگیرنده حامیان علی لاریجانی و احتمالا دولت در مجلس خواهد بود، با این تفاوت که وجهه حمایت از لاریجانی آن در مجلس پررنگ‌تر خواهد بود. او از اصلاح‌طلبان هم به‌عنوان اعضای این فراکسیون نام برده است، اما احتمال پیوستن اصلاح‌طلبان به این فراکسیون ضعیف خواهد بود.

از سوی دیگر، شکل‌گیری این فراکسیون می‌تواند به‌معنای انشقاق در فراکسیون ولایت هم محسوب شود؛ فراکسیونی که قبل از آغاز به کار مجلس دهم و در جریان رقابت برای کسب کرسی ریاست، از علی لاریجانی حمایت کرد. این فراکسیون روز قبل از افتتاحیه مجلس هم جلسه‌ای را ترتیب داد و نامزدهایی را با عنوان نامزدهای فراکسیون ولایت برای ترکیب هیأت‌رئیسه معرفی کرد. با‌این‌حال تا به امروز هیأت‌رئیسه‌ای برای این فراکسیون انتخاب نشده و رئیس آن معلوم نیست و مستند اعلام موجودیت آن هم برگزاری همان جلسات برای انتخابات هیأت‌رئیسه مجلس بوده است.