سهم کشورها از صنعت هزاره سوم

فرارو: امروزه صنعت گردشگری به درستی صنعت هزاره سوم نام گذاری شده است چرا که هم اکنون با پیشرفت ارتباطات و زیر ساخت های مسافرتی در اکثر کشورهای جهان این صنعت بسیار بیشتر و راحت تر از قبل موجبات سودآوری و کسب منفعت را فراهم آورده است.

تردیدی وجود ندارد به دلیل همین اهمیت فراوان و نقش بسزای صنعت گردشگری در سرنوشت کشورها در آینده ای نه چندان دور است که رییس جمهور همواره در سخنرانی های خود بر توسعه ی این صنعت در کشور تأکید و اصرار دارند.

نقش و جایگاه صنعت گردشگری در نظام بین الملل

بر اساس آمار سازمان جهانی گردشگری ملل متحد(UNWTO) و آخرین گزارش های سازمان های بین المللی مرتبط با گردشگری با افزایش ۴۳ میلیونی گردشگران در سال قبل، تعداد کل گردشگران جهان حدود۳/۱ میلیارد نفر بوده است.

تعداد کل گردشگران جهان هر ساله در حال افزایش است، بعید نیست این تعداد با افزایش و پیشرفت وسایل حمل‌ونقل عمومی و گسترش ارتباطات تا سال ۲۰۳۰ به ۸/۱ میلیارد نفر برسد. انتظار می‌رود با تغییر مقاصد گردشگری برتر جهان، کشورهای در حال توسعه آسیایی، آفریقایی و خاورمیانه به شرط تأمین امنیت شاهد بیشترین میزان گردشگر باشند.

در سال ۱۳۹۴ از محل جابه جایی یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون گردشگر بین کشورهای مختلف، حدوداًیک هزار و۵۰۰ میلیارد دلار درآمد نصیب کشورهای جهان شده است. با توجه به جاذبه های مختلف فرهنگی، مذهبی، زیارتی و تاریخی کشور، ارزیابی سازمان های جهانی گردشگری از ایران نشان می دهد، به لحاظ جاذبه های گردشگری رتبه ۱۵، تعدادگردشگران ورودی رتبه ۴۶ و از نظر کسب درآمدهای ارزی در رتبه ۳۵ دنیا قرار گرفته ایم. در واقع می توان گفت: متأسفانه سهم ایران از کیک پر حجم و خوش طعم صنعت گردشگری در سال ۲۰۱۵ میلادی یک برش بسیار کوچک بیش نبوده است.

بر اساس اظهار نظرهای اکثر فعالین حوزه اقتصادی سهم نیم درصدی ایران از درآمد یک هزار و ۵۰۰ میلیارد دلاری صنعت گردشگری جهان در سال های اخیر از محل ورود تعداد پنج میلیون و ۱۰۰ هزار گردشگر خارجی به کشور هفت میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار برآورد شده است. هر چند این آمار نشان می دهد که میزان ورود گردشگران خارجی به کشور نسبت به سنوات گذشته رشد بسیار چشمگیری داشته است، لکن باید پذیرفت با توجه به داشتن ظرفیت های بالای جاذبه های گردشگری در کشور هرگز نتوانسته ایم سهم واقعی خود را از بازار رقابتی پایدار صنعت گردشگری به دست آوریم.

بر اساس این گزارش کشورهای اول در تعداد گردشگر خارجی ورودی به کشور گردشگرانی از کشورهای، عراق، آذربایجان، افغانستان، ترکیه، پاکستان، ترکمنستان، عربستان سعودی، کویت و هندوستان بوده است که از این تعداد حدود دو میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از آنها با منظورهای خاص گردشگری به کشور آمده اند که سفر به منظور زیارت در اولویت آن ها بوده است. این آمار نشان می دهدکه سهم ایران از تعداد رو به تزاید گردشگران جهان کمتر از نیم درصد می باشد.

جایگاه صنعت گردشگری در ایران

امروزه با توجه به جایگاه با اهمیت صنعت گردشگری در جهان، توجه به این مهم برای کشور ما می تواند یک امر استراتژیک تلقی شود. از محاسن این صنعت ایجاد اشتغال و کسب درآمد و توزیع عادلانه آن می باشد، این یک رابطه ی اقتصادی میان مردم است. از جیب مردم به جیب خودشان، واسطه آن چنانی که در بعضی صنایع وجود دارد در اینجا حضور ندارد،درآمد سرانه بالا می رود اما ضریب کیفی عدالت در آن وجود دارد.

ما کمتر صنعتی را سراغ داریم که این گونه باشد همه این ها از برکات اقتصادی،صنعت گردشگری است. از نظر فرهنگی هم که موضوع بسیار روشن است و برای کشور بزرگی مثل ما هویت ملی، مبنای خودشناسی و معرفت ما نسبت به خود ماست، این درک مشترک از هویت مبنای حرکت است. ما اگر هویت را احساس نکنیم غرور لازم برای حرکت به سمت قله های پیشرفت را نخواهیم داشت.

بدون تردید توسعه گردشگری راهی کوتاه، پر اثر و زود بازده برای ارتقای حس عزتمندی یک کشورمی باشد، هر چند بهره فرهنگی از بهره اقتصادی بسیار مهم تر است، لکن امر گردشگری در افزایش ثروت ملی نیز بسیار نقش آفرین است.

از نظر سیاسی هم،گردشگری یک امر کاملاً سیاسی است. البته سیاستی که در آن انسان عزیز شمرده می شود و ارزش های انسانی و اصول اخلاقی در جامعه مستقر و حکم فرماست، در سایه چنین سیاستی است که انسان به درستی شناخته وبه او احترام گذاشته می شود. در حقیقت چالش ها و نفرت ها می روند و در مقابل دوستی ها ومحبت ها توسعه و تعمیق پیدا می کند.

در حال حاضر در جهان کنونی تردیدی وجود ندارد که صنعت گردشگری به شکل مستقل در سیاست اثر گذار است و یک شاخص مهم درتبیین امنیت ملی کشورها محسوب می شود،آن هم در مقیاس جهانی آن،برای همین تلاش های سیاسی وسیعی صورت می گیرد تا گردشگری در کشور ما رونق پیدا نکند.این همه تبلیغات وسیع جهانی انجام می شود تا کسی به این سرزمین پانگذارد و این کشور را با این همه تاریخ کهن، زیبایی ها و ظرفیت هایش نبینند. از مهم ترین این ظرفیت ها می توان به فرهنگ غنی و انسان های بادانش این سرزمین اشاره داشت.

به هر ترتیب در خصوص تعداد کمی گردشگران خارجی و تأثیر آن بر رشد اقتصادی و توسعه مناسبات فرهنگی و سیاسی یک کشوربسیار تفاوت می کند که تعداد گردشگران در یک کشور به ۵۰۰ هزار نفر ختم شود یا به ۲ یا ۲۰ میلیون نفر، امروزه در دنیا تعاملات انسانی بسیار تعیین کننده است و توسعه گردشگری یک سیاست استراتژیک به شمار می رود، در واقع می توان گفت به سلیقه،دسته،گروه و حزب خاصی ارتباط ندارد، هیچ کس حق ندارد در دایره تمایلات صنفی و گروهی خود با گردشگری برخورد ناصواب کند، ارتقای گردشگری و راهکارهای آن وظیفه ای همگانی است و این مهم می بایست به عنوان یک فرهنگ در سطح جامعه نهادینه شود.

در نتیجه، باید پذیرا باشیم بسترهای لازم برای جذب حداکثری گردشگران داخلی و خارجی فراهم نشده است و این معضل تنها باساختن چند هتل های ۵ ستاره رفع نمی شود، زیرا برای پذیرایی از گردشگران علاوه به افزایش سطح دانش و فرهنگ گردشگری و هتل های مجلل به سایر زیر ساخت ها و خدمات با کیفیت از جمله جاده، ناوگان حمل و نقل، دانستن زبان بین المللی و ... نیازمندیم.