جهش نفت به قله ۱۱ ماهه

روزنامه دنیای اقتصاد: نفت شاخص بازار نیویورک با فتح کانال ۵۰ دلاری به بیشترین مقدار خود ظرف ۱۱ ماه اخیر رسید. تداوم حملات تروریستی در نیجریه، بازگشت سه پالایشگاه از دور خارج‌شده توتال به مدار تولید، کاهش ارزش دلار آمریکا و احتمال کاهش حجم موجودی نفت تجاری آمریکا برای سومین هفته پیاپی مهم‌ترین عوامل رشد قیمت نفت بودند.

با این حال افزایش تعداد دکل‌های حفاری در هفته گذشته برای دومین بار از ابتدای ۲۰۱۶ موجب نگرانی از افزایش عرضه از سوی تولیدکنندگان نفت شیل با استفاده از نفت ۵۰ دلاری شده است.

بهای نفت خام آمریکا روز دوشنبه به بیشترین سطح خود طی ۱۱ ماه اخیر رسید، در عین حال بازار نفت لندن نیز در این روز بعد از حدود ۷ ماه بالاخره در قیمت‌های بالای ۵۰ دلار بسته شد. نفت برنت روز گذشته به نوسان قیمتی در کانال ۵۰ دلار ادامه داد و تا لحظه تنظیم این گزارش این کانال را حفظ کرد. کاهش ارزش دلار، برآورد کاهشی از حجم ذخایر نفت آمریکا، بازگشایی مجدد سه پالایشگاه فرانسوی، اظهارات رئیس بانک مرکزی آمریکا که احتمال افزایش نرخ بهره در نشست پیش‌روی این سازمان را کاهش داد و ادامه حملات به زیر‌ساخت‌های نفتی نیجریه از مهم‌ترین‌ عوامل رشد قیمت نفت در دو روز گذشته بود.

در عین حال برگزاری نشست اخیر اوپک در فضایی آرام، با وجود اینکه به توافق بر سر موضوعات مهمی چون تعیین سقف تولید و سهمیه اعضا ختم نشد، مانع از افت قیمت نفت شد. با این حال افزایش تعداد دکل‌ها، احتمال رشد تولید نفت آمریکا در قیمت‌های ۵۰ دلار را افزایش داده است و از سویی دیگر برخی بر این باورند که اتحاد و همکاری اعضای اوپک در نشست اخیر تصنعی بوده و احتمال رقابت بین اعضا و افزایش عرضه نفت از سوی آنها و همچنین درگرفتن جنگ قیمتی بسیار بالا است. بر‌اساس داده‌های منتشر شده از سوی بلومبرگ، بهای نفت خام آمریکا تا لحظه تنظیم این گزارش(ساعت ۱۷ به وقت تهران) نسبت به آخرین قیمت معامله شده در روز دوشنبه ۴۸ سنت رشد کرد و به ۱۷/ ۵۰ دلار رسید. نفت برنت نیز با رشد ۵۶ سنتی کانال ۵۰ دلاری را حفظ کرد و ۱۱/ ۵۱ دلار معامله ‌شد.

اهرم‌های رشد قیمت نفت

نفت از میانه‌های ماه فوریه در مسیر افزیشی قرار گرفته و از آن زمان تاکنون بیش از ۹۰ درصد رشد قیمتی را به ثبت رسانده است، مهم‌ترین‌ عامل رشد قیمت نفت اختلالات عرضه در لیبی، کانادا و نیجریه عنوان می‌شود. اختلالات در تولید نفت نیجریه همچنان ادامه دارد و حملات اخیر زیر ساخت‌های تولید نفت این کشور را هدف گرفته است. برخی برآوردها از کاهش ۱۷۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت بونی(یکی از انواع نفت تولیدی نیجریه) خبر می‌دهند. سخنگوی شرکت ملی نفت نیجریه نیز به تازگی نسبت به افزایش حملات در منطقه دلتا که بیشترین مقدار تولید نفت این کشور از آن انجام می‎شود، هشدار داد. به گفته وی، تولید نفت این کشور از سطح ۲/ ۲ میلیون بشکه در روز به ۶/ ۱ میلیون بشکه رسیده است.

از آنجایی که نفت در بازارهای بین‌المللی با ارز دلار معامله می‌شود، تغییرات شاخص دلار همواره یکی دیگر از عواملی تاثیر‌گذار بر قیمت نفت است. به این شکل که افزایش شاخص دلار موجب گران تمام‌شدن خرید نفت برای خریدارانی است که ارز رسمی غیر از دلار دارند. اما اظهارات جانت یلن(رئیس‌ بانک مرکزی آمریکا) در روز دوشنبه موجب افت شاخص دلار شد. بانک مرکزی آمریکا به دنبال افزایش سیاست‌های انقباضی در دسامبر ۲۰۱۵(آخرین ماه میلادی) بعد از ۸ سال نرخ بهره خود را افزایش داد و گفته می‌شد در جلسه‌ای که در ماه جاری میلادی برگزار می‌شود، دومین افزایش نرخ بهره بانک‌های آمریکا اعمال خواهد شد، اما یلن روز دوشنبه بر‌خلاف اظهارات قبلی خود درخصوص افزایش نرخ بهره در جلسه پیش‌رو وعده‌ای نداد و نسبت به مساعدت شاخص‌های اقتصادی این کشور ابراز نگرانی کرد. این اظهارات کاهش شاخص دلار و رسیدن آن به کمترین سطح ظرف ۴ هفته اخیر را به‌دنبال داشت.

اما احتمال کاهش ذخایر نفتی آمریکا برای سومین هفته پیاپی یکی از عوامل رشد قیمت نفت در روز گذشته بود. خبرگزاری رویترز بر اساس یک نظر سنجی مقدماتی از احتمال کاهش ۵/ ۳ میلیون بشکه‌ای این ذخایر نفتی در هفته گذشته خبر داد. آمار دقیق حجم ذخایر نفتی آمریکا توسط اداره اطلاعات انرژی این کشور در شامگاه امروز منتشر خواهد شد. کاهش حجم ذخایر نفتی به دنبال رشد تقاضا برای نفت خام در این فصل قابل پیش‌بینی بوده است چراکه در حال حاضر در آستانه فصل گرما قرار گرفته‌ایم که افزایش مسافرت‌های جاده‌ای و رشد تقاضای بنزین را به دنبال دارد.

توقف سه پالایشگاه توتال در فرانسه در‌پی اعتصابات کارگری یکی از نگرانی‌های روزهای اخیر معامله‌گران بود. اما انتشار خبر آغاز فعالیت‌های مقدماتی جهت بازگشایی این پالایشگاه‌ها در روز دوشنبه از رشد قیمت نفت حمایت کرد (سیگنال رشد تقاضا). تعطیلی موقتی پالایشگاه‌های توتال نتیجه اعتراضات به اصلاح قانون کار فرانسه بود که پیش از این نیز موجب اعتراضات خیابانی چند هفته‌ای شده بود.

نگرانی‌های موجود

اما یکی دیگر از عواملی که از رشد قیمت‌ها حمایت کرد، برگزاری نشست اوپک در فضایی آرام است. در واقع توافق کشورهای عضو بر سر تعیین دبیر‌کل این سازمان و عدم تنش موجب خوش‌بینی معامله‌گران نسبت به آینده این سازمان و اثرگذاری مجدد آن بر بازار نفت شد، با این حال برخی کارشناسان فضای آرام این نشست را تحت‌تاثیر رشد‌های اخیر قیمت نفت می‌دانند و بر این باورند که وحدت اوپک با سقوط قیمت نفت مجددا از بین خواهد رفت. کارشناسان همکاری و اتحاد اعضا در نشست ۱۶۹ را موقتی می‌خوانند و تلاش عربستان برای افزایش تولید و رقابت این کشور در بازار نفت با ایران را دلایل شکننده بودن این اتحاد می‌دانند.

اما نگرانی دیگر بازار نفت به افزایش تعداد دکل‌های نفتی در آخرین آماری که از سوی موسسه بیکر‌هیوز منتشر شد، باز‌می‌گردد. روز جمعه بیکرهیوز اعلام کرد که تعداد دکل‌های فعال در میادین نفتی آمریکا هفته گذشته برای دومین‌بار در سال جاری میلادی افزایش یافت. کارشناسان این موضوع را نشانه‌ای از افزایش تولید نفت آمریکا با رسیدن قیمت‌ها به محدوده ۵۰ دلار می‌دانند. تولید نفت این کشور در حدود یک سال اخیر در مسیر کاهشی قرار گرفته و در حال حاضر نسبت به مدت مشابه سال پیش ۸۵۰ هزار بشکه کمتر است. این موضوع یکی از عوامل اثرگذار بر کاهش مازاد عرضه در بازار نفت عنوان می‌شود. حال اگر تولید نفت آمریکا افزایش یابد مازاد عرضه‌ای که در بازار نفت رو به محو شدن بود مجددا افزایش می‌یابد.