جدایی انگلیس از اروپایی‌ ها

روزنامه دنیای اقتصاد: اواخر ماه جاری میلادی ممکن است مردم بریتانیا کاری را انجام ‌دهند که قبلا مردم هیچ کشوری انجام نداده‌اند و به خروج این کشور از اتحادیه اروپا (بریگزیت) رای دهند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد تعداد موافقان و مخالفان خروج از اتحادیه اروپا برابر است. بنابراین، پیش‌بینی نتیجه همه‌پرسی ۲۳ ژوئن تقریبا غیرممکن است.

موافقان خروج از اتحادیه اروپا براین باورند که قوانین این اتحادیه کسب‌وکارهای بریتانیایی را سرکوب می‌کند و ترک اتحادیه اروپا موجب تقویت اقتصاد این کشور می‌شود. آنها همچنین معتقدند با خروج از اتحادیه اروپا، بریتانیا دوباره کنترل مرزهایش را به دست می‌گیرد و می‌تواند مهاجرت را محدود کند.

اما افرادی که معتقد به ماندن در این اتحادیه هستند، ازجمله دولت، تصویر هولناک‌تری از زندگی در خارج از اتحادیه اروپا به نمایش می‌گذارند. آنها می‌گویند تجارت و سرمایه‌گذاری آسیب خواهد دید، رکود اقتصادی آغاز خواهد شد، مشاغل ازمیان خواهند رفت، ارزش پوند کاهش خواهد یافت و این مساله تنزل قیمت مسکن را درپی خواهد داشت.

این همه‌پرسی بزرگ‌ترین تصمیمی است که بریتانیایی‌ها طی یک نسل با آن روبه‌رو بوده‌اند. آخرین رای‌گیری مستقیم برای الحاق این کشور به اروپا در سال ۱۹۷۵ انجام شد. رای مثبت به خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا به آینده بریتانیا و اروپا برای دهه‌های پیش‌رو شکل می‌دهد. اما مشکل بزرگ اینجاست که هیچ‌کس دقیقا نمی‌داند چگونه.

بحران دولت؟

دیوید کامرون، نخست‌وزیر بریتانیا با فشارهای شدیدی برای کناره‌گیری روبه‌رو خواهد شد. او حامی ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا است، اما حزب محافظه‌کار او(و دولت) به شدت در مورد این مساله اختلاف‌نظر دارند. بوریس جانسون، شهردار سابق لندن و هم‌حزبی کامرون، رهبری کمپین خروج از اتحادیه اروپا را به عهده دارد و ممکن است نامزد جانشینی کامرون باشد. هرکس که رهبری دولت را به دست بگیرد، سرانجام مجبور خواهد شد به ۲۷ عضو دیگر درمورد قصد بریتانیا برای ترک این اتحادیه رسما اخطار دهد. ضرب‌الاجلی برای رویداد وجود ندارد، اما به محض اینکه بریتانیا از اتحادیه اروپا خارج شود دیگر راه بازگشتی وجود نخواهد داشت. پس از خروج، بریتانیا دو سال فرصت دارد درباره شرایط تجارت با ۴۴۰میلیون مصرف‌کننده خود در اتحادیه اروپا مذاکره کند.

آشفتگی اقتصادی؟

دولت بریتانیا، صندوق بین‌المللی پول، بانک انگلستان، جنت یلن(رئیس فدرال رزرو آمریکا)، اوباما و دیگر رهبران جهان همگی هشدار داده‌اند که خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا به اقتصاد این کشور که پنجمین اقتصاد بزرگ جهان است، آسیب وارد خواهد کرد. آنها نگران تاثیر این خروج بر تجارت هستند. بریتانیا در صورت ترک اتحادیه اروپا حق تجارت آزاد با بقیه کشورهای عضو اتحادیه اروپا را از دست می‌دهد.

این کشورها ۴۵ درصد از محصولات صادراتی بریتانیا را خریداری می‌کنند. اتحادیه اروپا همچنین بازار بزرگ‌تری برای بخش خدماتی بریتانیا مانند بخش بانکی و بیمه، محسوب می‌شود. از طرف دیگر، حامیان خروج بریتانیا می‌گویند دولت می‌تواند درمورد موافق‌نامه‌های تجارت آزاد جدیدی مذاکره کند. اما هیچ کشوری از خارج از اتحادیه اروپا موفق نشده است بدون توافق درمورد پرداخت بودجه اتحادیه اروپا و پذیرش تردد آزادانه شهروندان چنین امتیاز ویژه‌ای را به‌دست آورد. این در شرایطی است که حامیان کمپین خروج بریتانیا با همین دواصل مخالف هستند.

با خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا سرمایه‌گذاری و اشتغال نیز آسیب خواهد دید. بسیاری از شرکت‌های آمریکایی سرمایه‌گذاری‌های کلانی در بریتانیا انجام داده‌اند و از این کشور به‌عنوان دروازه ورود به دیگر نقاط اروپا استفاده می‌کنند. اما با خروج از اتحادیه اروپا فعالیت این شرکت‌ها به بریتانیا محدود می‌شود. در سال ۲۰۱۴ دیگر کشورهای عضو اتحادیه اروپا مبلغ ۷۰۸ میلیارد دلار در بریتانیا سرمایه‌گذاری کردند که تقریبا نیمی از کل سرمایه‌گذاری خارجی را تشکیل می‌دهد. حامیان ماندن در اتحادیه اروپا براین باورند که درصورت قطع رابطه بریتانیا با این اتحادیه، این جریان پول کاهش خواهد یافت.

بسیاری از شرکت‌ها، محصولات کارخانه‌های‌ خود را در بریتانیا به دیگر کشورهای اتحادیه اروپا می‌فروشند و خروج از این اتحادیه فروش این محصولات را دشوارتر می‌کند. تحقیقی که به تازگی توسط شرکت خدمات حرفه‌ای ارنستاند یانگ(EY) انجام شده است نشان می‌دهد ۷۲ درصد از شرکت‌های جهانی دسترسی به اروپا را اصلی‌ترین عامل تصمیم‌گیری در مورد اینکه در کجا سرمایه‌گذاری کنند، می‌دانند. تقریبا یک سوم این شرکت‌ها قصد دارند تا زمان مشخص شدن نتیجه همه‌پرسی، سرمایه‌گذاری خود را در بریتانیا متوقف کنند یا کاهش دهند. این در شرایطی است که هم‌اکنون سرمایه‌گذاری در بخش املاک به شدت آسیب‌دیده است.

مقامات بریتانیا همچنین اعلام کرده‌اند درصورت خروج این کشور از اتحادیه اروپا حدود ۸۲۰ هزار شغل از بین خواهد رفت. بسیاری از شرکت‌های جهانی گفته‌اند مشاغل را به خارج از بریتانیا منتقل می‌کنند. برخی از حامیان خروج بریتانیا این مساله را تصدیق می‌کنند که ترک اتحادیه به قیمت ازمیان رفتن مشاغل بریتانیایی‌ها تمام خواهد شد.

برای میلیون‌ها مهاجر چه اتفاقی خواهد افتاد؟

مهاجرت یک مساله مهم دیگر است. یکی از اصول اصلی اتحادیه اروپا تردد آزادانه مردم است که براساس آن شهروندان کشورهای عضو حق دارند در هریک از ۲۸ کشور اتحادیه اروپا زندگی و کار کنند. طرفداران خروج بریتانیا می‌گویند ترک این اتحادیه به بریتانیا این امکان را می‌دهد درمورد اینکه کدام مهاجران وارد این کشور شوند، تصمیم‌گیری کند.

درحال حاضر ۳ میلیون نفر از اتباع کشورهای عضو اتحادیه اروپا در بریتانیا زندگی می‌کنند و خروج از این اتحادیه پرسش‌هایی را درمورد وضعیت این افراد مطرح می‌کند. حامیان خروج می‌گویند این افراد می‌توانند در این کشور بمانند، اما مهاجران بعدی باید برای ورود به بریتانیا ویزا دریافت کنند. خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا همچنین زندگی حدود ۲/ ۱میلیون بریتانیایی را که در دیگر کشورهای عضو این اتحادیه زندگی می‌کنند، تحت تاثیر قرار می‌دهد. زیرا آنها حق سفر آزادانه در اتحادیه اروپا و همچنین بهره‌مندی از برخی مزایا مانند خدمات بهداشت و درمان را از دست می‌دهند.

اثر دومینویی؟

رای بریتانیایی‌ها به خروج از اتحادیه اروپا می‌تواند آغازگر یک دوران متلاطم برای اروپا باشد. اتحادیه اروپا با بدترین بحران پناهجویان طی ۷۰ سال اخیر دست و پنجه‌نرم می‌کند و همزمان احزاب پوپولیست و ملی‌گرا درحال قدرتمند شدن هستند. اقتصاد این اتحادیه همچنان ضعیف است و نرخ بیکاری بالا است. حمایت از اتحادیه اروپا به شدت درحال کاهش است. مطالعه مرکز تحقیقات پیو نشان می‌‌دهد ۴۷درصد از مردم در ۱۰ کشور عضو اتحادیه اروپا نظر مساعدی نسبت به این اتحادیه ندارند. رهبران اتحادیه اروپا نگرانند اگر بریتانیایی‌ها به خروج از این اتحادیه رای دهند، دیگر کشورها نیز از آنها پیروی کنند.

این مساله به تدریج موجب فروپاشی اتحادیه اروپا می‌شود و پیامدهای عظیمی برای اقتصاد، امنیت و ثبات جهان خواهد داشت. قریب‌الوقوع‌ترین تهدید این است که خود بریتانیا تجزیه شود. رهبران حزب ملی اسکاتلند، اعلام کرده‌اند درصورت خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا به دنبال برگزاری همه‌پرسی جدیدی درمورد استقلال اسکاتلند خواهند بود. پیش‌بینی می‌شود اسکاتلندی‌ها به ماندن بریتانیا در اتحادیه اروپا رای دهند.