آغاز مصالحه ايران و آمريكا در سوريه؟!

روزنامه آرمان: «مصالحه ايران و آمريكا در سوريه آغاز شده است!» اين خبري بود كه ديروز رسانه‌هاي داخلي به نقل از منابع غربي منتشر كردند. در چند روز اخير، خبرها و جوسازي‌هاي بسياري در رسانه‌هاي مختلف منطقه‌اي و بين‌المللي، مبني بر تغيير رويكرد و مصالحه ايران در سوريه منتشر شده است.

خبرهايي كه بيشتر بر توافق ايران با روسيه و آمريكا براي چگونگي كنار رفتن بشار اسد و حل و فصل سياسي بحران سوريه متمركز بوده است. برخي از منابع غربي مدعي شدند، ايران و آمريكا به اين نتيجه رسيده‌اند كه تا قبل از پايان دوران رياست‌جمهوري باراك اوباما و روي كار آمدن دولت جديدي در آمريكا، بايد بحران سوريه را با اتخاذ يك راه‌حل سياسي و ديپلماتيك حل و فصل كنند.

نياز دولت اوباما به عادي‌سازي روابط

اين منابع غربي مدعي شدند، براي دولت اوباما حل و فصل بحران سوريه حتي به بهاي دادن امتيازات غيرقابل تصوري به ايران در سوريه، از اهميت زيادي برخوردار است، زيرا دولت فعلي آمريكا مي‌خواهد حل بحران سوريه ـ به عنوان حادترين بحران فعلي جهاني ـ را به مانند حل بحران هسته‌اي ايران به عنوان ميراثي ماندگار از خود بر جاي بگذارد و انتقادات چندين ساله به سياست اوباما در سوريه را بي‌اثر كند. در واقع اوباما نمي‌خواهد بدون به دست آوردن نتيجه و دستاورد مشخصي در سوريه، كاخ سفيد را ترك كند.تابناک نوشت؛ ديروز يك روزنامه آمريكايي در گزارشي به قلم اعضاي برجسته دو انديشكده مهم و اثرگذار در واشنگتن نوشت: «باراك اوباما» قبل از ترك كاخ سفيد بايد روابط ديپلماتيك عادي با تهران برقرار سازد.

در اين گزارش آمده است: ارتباط آمريكا با ايران يك معماي ژئوپولتيك قديمي است. ايران يك قدرت منطقه‌اي مهم است... از سوي ديگر آمريكا تنها در صورتي كه در هر زماني كه ممكن است وارد تعامل با ايران شود تنها مي‌تواند به مسائل مهم بپردازد. درست همانطور كه در جنگ سرد با شوروي سابق در تعامل بود، آمريكا بايد حين اينكه با ايران به صورت ديپلماتيك وارد تعامل مي‌شود، سياست‌هايي را دنبال كند كه مانع از هژموني منطقه‌اي شده و توازن قدرت در منطقه ايجاد كند.

اميد ايران به استقرار صلح

در مقابل، ايران نيز به خوبي مي‌داند كه اوباما بيش از رئيس‌جمهور آينده آمريكا كه احتمالا ترامپ يا كلينتون خواهد بود، حاضر به دادن امتياز به ايران در سوريه است. ايراني‌ها مي‌دانند كه در صورت رئيس‌جمهور شدن ترامپ يا كلينتون احتمال اقدام نظامي آمريكا در سوريه بالا مي‌رود كه اين مساله به خودي خود مخاطرات زيادي براي ايران به همراه خواهد داشت؛ بنابراين، تغيير رويكرد در قبال بحران سوريه و مصالحه بر سر سرنوشت بشار اسد، مساله‌اي است كه برخي منابع غربي مدعي هستند، ايران در حال پيگيري و هماهنگي آن با آمريكا و روسيه در قبال گرفتن امتيازاتي در سوريه است. منابع غربي مدعي شدند يكي از امتيازاتي كه ايران در قبال مصالحه با آمريكا در سوريه دنبال مي‌كند، ايجاد پايگاه‌هاي نظامي براي تقويت حضور خود در سوريه است.

ادعاي تغيير سياست درباره سوريه

روز جمعه هم پايگاه آمريكايي «المانيتور» به نقل از برخي منابع مدعي شده ايران سياستش در قبال سوريه را تغيير داده است. اين پايگاه آمريكايي، از قول برخي منابع كه هفته جاري با محمد جواد ظريف، وزير خارجه ايران در اوسلو و بلژيك ديدار كرده‌اند، گزارش داد كه ديپلمات ارشد ايراني اظهاراتي دال بر اختيارات بيشترش نسبته به گذشته در مساله سوريه و آمادگي ايران براي انعطاف‌پذيري بيشتر نشان داده است.

به نوشته المانيتور، فشارهاي داخلي هم در تهران و هم در واشنگتن براي تغيير رويه در قبال سوريه و سرعت بخشيدن به فرايند راه‌حل سياسي در شرايطي اتفاق افتاده كه جان كري، وزير خارجه آمريكا و ظريف در اوسلو براي رايزني درباره اجراي برجام و سوريه ديدار كردند. برخي منابع رسانه‌اي و اطلاعاتي غربي مدعي شدند كه تشديد حملات ايران و روسيه در سوريه عليه معارضان نيز نه براي يك پيروزي نهايي در ميدان نبرد، بلكه براي به دست آوردن ابتكار عمل و امتيازات بيشتر در ميز مذاكرات است. در واقع، ايران و روسيه مي‌خواهند با تسلط خود بر نقاط راهبردي در سوريه به ويژه حلب و رقه، آمريكا را براي دادن امتيازات بيشتر تحت فشار قرار دهند.

عربستان تاب نياورد

پس از انتشار خبر مصالحه ايران و آمريكا در موضوع سوريه بود كه ديروز كاخ سفيد اعلام كرد: رئيس‌جمهور آمريكا و پسر پادشاه عربستان در ديدار با يكديگر درباره ايران، يمن و سوريه گفت‌وگو كرده‌اند. كاخ سفيد روز جمعه با انتشار بيانيه‌اي درباره باراك اوباما رئيس‌جمهور آمريكا و محمد بن سلمان پسر پادشاه عربستان در ديدار خود در واشنگتن درباره مسائل منطقه و همچنين ايران گفت‌وگو و رايزني كرده‌اند. دو طرف در اين ديدار با تكيه بر ادعاهاي بي‌اساس آمريكا و برخي كشورهاي عرب منطقه عليه ايران كشورمان را به فعاليت‌هاي بي‌ثبات‌كننده در خاورميانه متهم و بر لزوم گسترش راه‌هاي مقابله با تنش‌ها و برقراري آرامش در منطقه تاكيد كردند.

بر اساس گزارش پايگاه اينترنتي كاخ سفيد، مساله سوريه و جنگ يمن از ديگر موضوعات مورد بحث در اين ديدار بوده است. اوباما و بن سلمان نيز درباره نقش مهم عربستان كه مي‌تواند در رسيدگي به افراطي‌گري در منطقه ايفا كند، رايزني كرده‌اند. گفتني است اين ادعاها در حالي مطرح مي‌شود كه سياست‌هاي مداخله‌جويانه آمريكا در خاورميانه و حمايت فكري و مالي آل سعود از ايدئولوژي‌هاي مبتني بر افراطي‌گري و فرقه‌گرايي به ايجاد و گسترش گروه‌هاي تروريستي در منطقه منجر شده است كه در نهايت جنگ، ناآرامي و بي‌ثباتي را در اين منطقه و حتي جهان در پي داشته است.