«ماه عسل» و امتياز فراموش شده

روزنامه جوان - معصومه طاهري: برنامه «ماه عسل» يكي از تأثيرگذارترين برنامه‌هاي تلويزيوني ايران است و البته پا را فراتر گذاشته و به برنامه پربيننده تلويزيوني براي فارسي زبانان تبديل شده به خصوص اينكه سال گذشته به مهاجران افغان هم پرداخت و محبوبيت زيادي بين افغانستاني‌هاي كشورهاي همسايه نيز پيدا كرده است.

شدت تأثيرگذاري «ماه عسل» را در موضوعات مختلف مي‌توان ديد هم مثبت و هم منفي، ولي شايد نمونه بارز آن مربوط به مرحوم مرتضي پاشايي و شناساندن او به جامعه بود. خواننده‌اي كه بدون اغراق بايد گفت با «ماه‌عسل» چهره شد يا از منظر منفي معرفي مانكن زن با آن همه حواشي زيادي كه داشت. شدت اثرگذاري اين برنامه را در ميان مهمانان مختلفش و تأثيراتي كه از آنها در سطح جامعه از حضور در برنامه مي‌بينيد بايد جست‌وجو كرد.

محمد عرب ايراني رهيافته مقيم امريكا كه قبل از آن در برنامه‌هاي تلويزيوني حضور داشت حتي همان زمان در برنامه «عقيق» هم دعوت شده بود در اين رابطه به مدير انجمن شهيد ادواردو آنيلي مي‌گويد: پس از «ماه عسل» به قدرت اين برنامه پي بردم. وقتي در كوچه و خيابان مي‌روم و مردم من را مي‌بينند مي‌گويند شما را در برنامه «ماه عسل» ديديم و زندگي مان تغيير كرد؛ اين درحالي است كه او قبل از اين با همكاري انجمن ادواردو آنيلي كه تنها مرجع تخصصي بحث رهيافتگان و تازه مسلمانان در كشور است در برنامه‌هاي تلويزيوني و غيرتلويزيوني شركت كرده بود؛ اما عرب معترف است با «ماه عسل» به شهرت رسيده شهرتي كه البته او را هراسان نيز كرده است.

«ماه عسل» برنامه‌اي كه ۱۰ سال با حضور سه مجري روي آنتن رفته اما با نام احسان عليخاني عجين شده است، ظرفيت بالايي دارد ولي به نظر مي‌رسد از اين موقعيت به نحو احسن استفاده نمي‌كند. اول اينكه به دليل پخش زنده به مراتب بيشتر از برنامه‌هاي از قبل ضبط شده قدرت اثرگذاري روي مخاطب را دارد و دوم زمان پخش آن است كه در شبكه‌اي قديمي پرمخاطب و زماني مشخص قبل از افطار و شروع سريال‌هاي تلويزيوني است؛ چنانچه پس از گذشت چند سال حالا مخاطبان مي‌دانند «ماه عسل» را كجا و چه زماني بايد دنبال كنند. بنابراين دراين راستا يكي از كارهايي كه در «ماه عسل» به شدت خلأ آن احساس مي‌شود كتاب است.

«ماه عسل» با احساسات افراد سروكار دارد و ‌اي‌ كاش از اين فرصت در راه تعالي بهتر استفاده مي‌شد و عنصر مهم فرهنگي؛ يعني كتاب را هم در برنامه جاي مي‌دادند مخصوصاً كتاب‌هاي مفيد و اثرگذاري كه مي‌توانند به تعالي فكري نيز بينجامند. الحمدلله دراين زمينه هم چيزي براي معرفي كم نداريم. ماه رمضان ماه تحول و سازندگي انسان است و «ماه عسل» مي‌خواهد و مي‌تواند اين بستر را فراهم يا به تحول آن كمك كند.

به تجربه ديده‌ام كه اقبال عمومي در بحث كتابخواني بيشتر به كتاب‌هايي است كه از طريق رسانه‌ها معرفي مي‌شوند دراين ميان متأسفانه هنوز قدم‌هاي مؤثري برداشته نشده و بسيار كمرنگ بوده‌ايم. همه انرژي‌ها سالانه روي يك كتاب خاص با اهداف مشخص است؛ درحالي كه به نظر مي‌رسد ماه عسل اين قدرت را دارد تا در طول ۳۰ روز ماه مبارك رمضان يك موج مناسب در كتابخواني فارغ از انحصارها و رانت‌هاي موجود به راه بيندازد. بي‌شك اگر تنها چند دقيقه از اين برنامه پرمخاطب تلويزيوني به معرفي و بحث كتابي باشد بسيار مؤثر خواهد بود و البته حركت فرهنگي جالبي هم محسوب مي‌شود.

كتاب «حجره‌اي براي گانگستر» از آن جمله كتاب‌هايي است كه خواسته و ناخواسته مي‌تواند همگام با اهداف برنامه «ماه عسل» در تحول و كمال جامعه در ايام ماه مبارك رمضان مؤثر باشد. اين كتاب كه به تازگي توسط يكي از خادمان حضرت علي بن موسي الرضا يعني احمد عبدالله زاده منهه ترجمه شده است داستان گانگستر امريكايي را از زبان خودش به صورت مستندي واقعي و جذاب به تصوير كشيده كه پس از آشنايي با اسلام و شيع متحول شده كه حتي براي تحصيل علوم ديني به شهر مقدس قم رفته است. او اكنون در كسوت روحاني در امريكا مشغول به تبليغ اسلام و مكتب اهل بيت (ع) است و ماجراي زندگي خود را به رشته تحرير درآورده است.

بنابراين حالا كه دولت، محدود كردن بسيار زياد فعاليت‌هاي مذهبي مانند نمايشگاه قرآن كه روزگاري در طول ماه مبارك رمضان به محلي براي تغذيه فكري و روحي مردم شده را دنبال مي‌كند اين رسالت به عهده تلويزيون و برنامه‌هاي اثرگذاري چون «ماه عسل است». به طورقطع نمي‌توانيم از برنامه‌هاي ضبطي كه همزمان با پخش سريال‌هاي ماه رمضان روي آنتن مي‌رود تأثيري مانند برنامه زنده «ماه عسل» انتظار داشته باشيم كه سال‌هاست در زماني مشخص و قبل ازسريال‌هاي تلويزيوني روي آنتن مي‌رود و بينندگان آن ديگر زمانش را به خوبي مي‌دانند، لذا حيف است اين امتيازي كه «ماه عسل» دارد هدر برود.