فیلم‌های کیارستمی و کیمیایی روی پرده

آی‌سینما: سینماتک موزه هنرهای معاصر، نمایش ۴۴ فیلم منتخب از دهه اول فعالیت کانون پرورش فکری را به مدت ۹ روز در برنامه دارد که این آثار از فردا ۳۱ خرداد هر روز از ساعت ۵ به صورت رایگان به نمایش درمی‌آیند. به گفته امیر سیادت مدیر این سینماتک در گفت‌وگو با ما در این برنامه فیلم‌هایی به نمایش در می‌آیند که کمتر دیده شده‌اند و تنها در آرشیو کانون وجود دارند.


در تازه‌ترین برنامه سینماتک موزه هنرهای معاصر، دهه اول فعالیت کانون پرورش فکری کودک و نوجوان یعنی اواخر دهه چهل و اوایل دهه پنجاه مورد توجه قرار گرفته که اتفاقا هنرمندان شناخته‌شده‌ای را نیز گرد هم آورده است. بر این اساس، ۴۴ فیلم در مدت ۹ روز در این سینماتک روی پرده خواهد رفت که در میان آن‌ها ۶ فیلم از نورالدین زرین کلک، ۶ فیلم از علی‌اکبر صادقی،۱۰ فیلم از فرشید مثقالی، ۸ فیلم ازعباس کیارستمی و همچنین فیلم‌هایی از ابراهیم حقیقی، سهراب شهید‌ثالث، محمدرضا اصلانی، شاپور قریب، مسعود کیمیایی و داریوش مهرجویی به چشم می‌خورد.

امیر سیادت مدیر سینماتک موزه هنرهای معاصر، در گفت‌وگو با ما با اشاره به این‌که از سال گذشته در فکر برگزاری چنین دوره‌ای در سینماتک بوده‌اند، می‌گوید: «در حال حاضر ۵۰ سال از فعالیت کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان می‌گذرد و این عدد برای پرداختن به فعالیت‌های یک سازمان عدد وسوسه‌کننده‌ای است. گرچه برای پرداختن به فعالیت‌های کانون واقعا نیازی به بهانه نیست، اما این موضوع هم به برگزاری این اتفاق کمک کرد.»

به گفته سیادت، با توجه به این‌که آثار تولید شده در کانون پرورش فکری بسیار متنوع هستند، در این برنامه آثاری از دهه اول فعالیت کانون مورد توجه قرار گرفته‌اند: «این دهه از فعالیت کانون از آن جهت با اهمیت است که هنرمندان شاخصی در آن به فعالیت پرداخته‌اند و می‌توان گفت کانون از ابتدای فعالیتش تا دهه ۶۰، رونق اساسی داشته و حتی هنرمندانی که چندان در جریان اصلی به رسمیت شناخته نمی‌شدند و در این دوره در کانون حضور فعالی داشته‌اند، همچنین هنرمندان شاخصی نیز در این دوره دست به تجربه‌گرایی زده‌اند یا انیمیشن و ساخت فیلم کوتاه را مشق کرده‌اند.» سیادت در ادامه از پرداختن به دهه‌های بعدی فعالیت کانون در آینده خبر می‌دهد.

مدیر سینماتک موزه، همچنین درباره نحوه انتخاب‌ فیلم‌های این دوره ۹ روزه، می‌گوید: «مهم‌ترین ملاک ما برای انتخاب فیلم‌ها این بود که این آثار کمتر دیده شده باشند. مثلا از آقای کیارستمی فیلمی مثل «مسافر» که بارها دیده شده را به نمایش نگذاشتیم. بلکه فیلم‌هایی مثل «بزرگداشت معلم‌ها»، «من هم می‌توانم» و... به نمایش درخواهند آمد. یا مثلا از آقای کیمیایی دو فیلم که در کانون کار کرده‌اند و کمتر کسی آن‌ها را دیده، به نام‌های «پسر شرقی» و «اسب» روی پرده خواهد رفت. می‌توانم بگویم دسترسی به این فیلم‌ها حتی برای آن‌ها که به منابع خاص و آرشیوهای غیررسمی دسترسی دارند هم سخت است و کمتر کسی می‌تواند این فیلم‌ها را ببیند. ما هم برای نمایش، آن‌ها را مستقیما از کانون گرفته‌ایم. البته خود کانون هم سینما در اختیار دارد و کاش برخی از این فیلم‌ها را از آرشیو خارج می‌کرد و به نمایش می‌گذاشت، تا بیشتر دیده شوند.»

به گفته او به جز این‌که سعی شده است در این مدت فیلم‌های کمتر دیده به نمایش درآید، رجوع به دهه اول فعالیت کانون نام‌های خاطره‌انگیزی را نیز در کنار هم جمع کرده است. با این‌حال از سیادت می‌پرسیم چرا اثری از فیلم‌های بهرام بیضایی در این میان نیست که توضیح می‌دهد: «اتفاقا وقتی پوستر برنامه حاضر شد خود من هم فکر کردم چقدر جای ایشان خالی است. اما این هنرمند در مدتی که ما در نظر گرفته‌ایم دو فیلم «سفر» و «عمو سیبیلو» را در کانون کار کرده‌اند. خانم پروانه معصومی بازیگر فیلم «سفر» نمایش فیلم‌هایی را که قبل از انقلاب به عنوان بازیگر در آن حضور داشته‌اند، منع کرده‌اند و تمایلی به این اتفاق ندارند. فیلم «عمو سیبیلو» هم از رویکرد فیلم‌های کمتر دیده شده ما خارج بود. اما شاید اگر در این ترکیب قرار می‌گرفت بهتر بود و جای خالی این هنرمند نیز احساس نمی‌شد.»

به گفته او، نگاهی به فیلم‌های ساخته شده در آن دوره نشان می‌دهد این فیلم‌ها کمتر برای بچه‌ها ساخته شده‌اند. حتی در برخی موارد آنقدر از نظر فرمالیستی قوی هستند و جنبه اکسپریمنتال پررنگی دارند که حتی بزرگسالان نیز ممکن است در فهم معنی آن‌ها به مشکل بربخورند: «آثار این دوره واقعا قابل توجه هستند و این سوال را باقی می‌گذارند که چرا از دهه شصت به بعد هنرمندانی که دست به خلق چنین آثاری در کانون زدند، در سال‌های بعد این‌طور پراکنده شدند؟»

بر اساس این برنامه، امروز دوشنبه ۳۱ خردادماه ساعت ۵ بعدازظهر فیلم‌های «یک نقطه سبز» به مدت ۶ دقیقه، «سیاه پرنده» به مدت ۸ دقیقه و «آنکه خیال بافت و آن که عمل کرد» به مدت ۱۰ دقیقه از مرتضی ممیز، فیلم «رهایی» ازناصر تقوایی به مدت ۲۴ دقیقه، فیلم ، «حوزه استحفاظی» از آراپیک باغداساریان به مدت ۶ دقیقه، فیلم «انتظار» از امیر نادری به مدت ۴۶ دقیقه و فیلم «رنگین کمان» از نفیسه ریاحی به مدت ۱۴ دقیقه، در سالن سینما تک موزه هنرهای معاصر به نمایش در می‌آید.