خطر محاصره تهران با لوله های ۱۹ اینچی

روزنامه ایران: استاندار تهران درباره تکذیب ارتباط حادثه شهران با حفاری‌های مترو در منطقه از سوی یکی از مسئولان شهرداری، گفت: هنوز علت کارشناسی حادثه مشخص نشده است و مسئول مربوطه در بیان این مطلب اندکی عجله کرده است.

حسین هاشمی، با اشاره به انجام پیگیری‌های لازم برای تعیین علت حادثه شهران، به ایسنا، اظهار کرد: علت حادثه خیابان شهران در دست بررسی است و هنوز نظرات کارشناسی در این زمینه اعلام نشده است. با توجه به ورود قوه قضائیه به این موضوع، قطعاً پیگیری‌ها سریع‌تر انجام و علت حادثه نیز مشخص خواهد شد.

شهردار تهران در جلسه غیر علنی یکشنبه شورای شهر تهران، درحالی توجهات را از سمت «برخورد دستگاه‌های حفاری مترو با لوله گاز» به سمت ۴۰۰ نقطه مشابه «بلوار کوهسار» درحادثه اخیر شهران می‌برد که همچنان معلوم نیست این ۴۰۰ نقطه در کجا و به چه علت ایجاد شده است. برخی کارشناسان معتقدند این ۴۰۰ نقطه، همان لوله‌های ۱۹ اینچی خطر آفرین گاز هستند و عده‌ای می‌گویند، این نقاط به شکل تقریبی اعلام شده و معلوم نیست بر چه اساسی در این شرایط، زنگ نگرانی‌ها برای نقاط دیگر تهران به صدا در آمده است.

عضو هیأت رئیسه شورای شهر تهران دراین باره با اشاره به ۴۰۰ نقطه حادثه خیز مورد نظر شهردار تهران به «ایران» می‌گوید: «قطر خط لوله گازی که در حادثه «شهران» منفجر شد، ۱۹ اینچ برآورد شده است و آقای قالیباف نیز در واقع به ۴۰۰ نقطه‌ای اشاره داشتند که این لوله‌های ۱۹ اینچی از آنها عبور کرده است، بنابراین اگر هر حادثه‌ای مشابه «شهران» دریکی از ۴۰۰ نقطه دیگر تهران اتفاق بیفتد، باید منتظر حادثه‌ای عظیم و فجیع در این مناطق باشیم.»

وی ادامه می‌دهد: «البته باید به این ۴۰۰ نقطه، لوله‌های خطرناک بنزین، پست‌های برق، انبارهای نفت دراطراف تهران و نیروگاه رآکتور پایتخت را هم اضافه کرد، اگرچه به لحاظ امنیتی نمی‌توان به جای دقیق و تعداد این نقاط اشاره کرد، اما همه اینها نقاط حساس و خطرآفرین تهران محسوب می‌شوند.»

قناعتی، با تأکید بر اینکه تهران یک شهر بی‌دفاع و آسیب پذیر است، می‌گوید: «اگرچه من نسبت به آمادگی تهران در برابر حوادث طبیعی و غیر طبیعی خوشبین نیستم، اما معتقدم که با داشتن مدیریت یکپارچه می‌توان بسیاری از خسارات و خطرات احتمالی را کاهش داد.»

او ادامه می‌دهد: «در همین حادثه شهران، عملکرد مدیریت شهری در حین و بعد از بحران مطلوب بود، اما به خاطر عدم هماهنگی، اداره گاز با تأخیر ۴۲ دقیقه‌ای در محل حاضر شد که اگر زودتر می‌رسید، شاید ابعاد فاجعه کمتر بود و بنابراین این انتقاد هم اکنون به اداره گاز وارد است.»

به گفته قناعتی، ما همچنان در پیشگیری دچار ضعف جدی هستیم و این درحالی است که باید نقاط حساس و پر آسیب برای مسئولان ما مهم باشد. یعنی در نقاطی که احتمال خطر می‌رود مثل همین ۴۰۰ نقطه، باید مسئولان ما قوی‌تر ظاهر شوند. اگرچه از اداره گاز انتظار می‌رود که با وجود این خطر بالقوه، سیستم‌های امنیتی خود را فعال نگه دارد.

اسماعیل دوستی، عضو دیگر شورای شهر تهران، اما بر خلاف قناعتی معتقد است که این ۴۰۰ نقطه حساس، به وجود حفره‌هایی بر می‌گردد که در هنگام عملیات حفاری تونل‌ها مثل حفر تونل مترو، دیده نشده یا در آن زمان وجود نداشته است.

او می‌گوید: «در بعضی نقاط تهران بین تاج سطح مترو و صفر زمین، تعدادی حفره وجود دارد که در زمان حفر تونل‌ها دیده می‌شود، مثل تونل توحید که بعد از حفر تونل، یک حفره پیدا شد و شهرداری هم آن را پر کرد، اما در این نقطه خاص در شهران در زمانی که تونل مترو حفر می‌شده، این حفره دیده نشده یا وجود نداشته است که بعداً خودش را نشان داده و یکی از دلایل شکسته شدن لوله گازهم همین نشست زمین بر اثر یک حفره بوده است. البته همه این موارد در حد گمانه زنی است و تا زمان ارائه گزارش نهایی، نمی‌توان به قطعیت درباره آن اظهار نظر کرد، حتی آقای قالیباف هم در جلسه یکشنبه شورا، گزارش قطعی ارائه ندادند.»

دوستی ادامه می‌دهد: «گزارش شهردار در واقع حین و بعد از حادثه شهران را در بر می‌گرفت و ایشان اشاره‌ای به اقدامات قبل از حادثه نداشتند. اگرچه ایشان تأکید کرد که بیل مترو به لوله گاز برخورد نکرده که حرف صحیحی است، اما درباره تأثیرحفره در ایجاد این حادثه حرفی از زبان ایشان زده نشد که لازم است بررسی‌های لازم صورت گیرد.»

او درباره ۴۰۰ نقطه مورد اشاره شهردار به نقاطی می‌پردازد که احتمال دارد حفره ایجاد شده باشد و در ادامه می‌گوید: «البته نمی‌توان با قطعیت تمام درباره نقاط خطرآفرین اظهار نظر کرد، اما در همه نقاط زیرزمین که تأسیسات و لوله‌های آب و گاز عبور کرده، باید جانب احتیاط را رعایت کرد.»

غلامرضا انصاری، دیگر عضو پارلمان شهر نیز با تأکید بر اینکه شورا در جلسه یکشنبه خواستار تشکیل تیمی برای شناسایی و اسکن همه نقاط پرآسیب در تهران شده است، می‌گوید: «متأسفانه ما هنوز از نقاط بحرانی و خطرزا در زیر پوست شهر تهران اطلاع دقیقی نداریم و به همین علت شورا خواستار ساماندهی و شناسایی این نقاط شد و ما به طور حتم این موضوع را به شکل جدی پیگیری می‌کنیم.»

وی با اشاره به قنات‌های بزرگی که در سطح شهر تهران وجود داشته است، می‌گوید: «تهران در گذشته یک باغ شهر بوده و قنات‌های زیادی هم داشته، اما ساخت و سازهای جدید و غیر اصولی، شبکه‌ها و کانال‌های آبرسانی را بهم ریخته است و این درحالی است که بنا بر اعلام سازمان آب و فاضلاب، ما در تهران به علت پوسیدگی لوله‌های آب، ۳۰ درصد هم پرتی آب داریم که همه اینها موجب می‌شود، خاک شسته شده و حفره‌های بزرگ ایجاد شود. شبیه حادثه تونل توحید که یکی از همین حفره‌ها تا مدتها منطقه توحید را بسته نگه داشته بود.»

انصاری البته اشاره‌ای هم به تأخیر چند دقیقه‌ای اداره گاز تا رسیدن به محل حادثه شهران دارد و معتقد است تا زمانیکه مدیریت یکپارچه شهری شکل نگیرد، نمی‌توان مقصر اصلی این حوادث را پیدا کرد، چراکه همه دستگاه‌ها توپ را در زمین دیگری می‌اندازند. مثل سیل اخیر کن که بالاخره هم معلوم نشد شهرداری، فرمانداری یا استانداری مقصرند.»