توافق ایران و آمریکا برای مذاکرات مستقیم؟!

خبرگزاری ایسنا: در حالی که قرار است باراک اوباما و میت رامنی روز دوشنبه آخرین مناظره انتخاباتی را با محور سیاست‌ خارجی انجام دهند، نیویورک تایمز در گزارشی مدعی توافق ایران و آمریکا برای انجام مذاکرات درباره برنامه هسته‌یی ایران شد. کاخ سفید این توافق را تکذیب کرده است.

روزنامه نیویورک تایمز در گزارشی به قلم هلن کوپر ومارک لندلر از واشنگتن به نقل از مقامات دولت باراک اوباما رییس جمهور آمریکا و کاندیدای دموکرات‌ها مدعی شد که آمریکا و ایران در اصل برای اولین بار توافق کر‌ده‌اند مذاکراتی مستقیم درباره برنامه هسته‌یی ایران داشته باشند و زمینه را برای آنچه که می‌تواند آخرین تلاش دیپلماتیک برای جلوگیری از اقدام نظامی علیه ایران باشد آماده کرده‌اند.

این گزارش مدعی است یک مقام عالی رتبه دولت‌ آمریکا گفت که مقامات ایران اصرار کرده‌اند که برای این گفت‌وگوها باید تا بعد از انتخابات ریاست جمهوری منتظر ماند و به همتایان آمریکایی خود می‌گویند که می‌خواهند بدانند با چه کسی مذاکره خواهند کرد.

نیویورک تایمز افزود: اخبار این توافق - که نتیجه تبادلات فشرده و سری میان مقامات آمریکایی و ایرانی است که تاریخ آن تقریبا به آغاز دوره ریاست جمهوری اوباما بر می‌گردد - در زمان حساسی در رقابت‌های انتخابات ریاست جمهوری مطرح می‌شود؛ دقیقا دو هفته قبل از روز انتخابات و پیش از آخرین مناظره دو کاندیدای انتخاباتی که قرار است متمرکز بر امنیت ملی و سیاست خارجی باشد.

این موضوع از این پتانسیل برخوردار است که به اوباما کمک کند که نشان دهد به یک پیشرفت دیپلماتیک در تلاش نزدیک به یک دهه‌ای قدرت‌های جهانی برای محدود کردن خواسته‌های هسته‌یی ایران نزدیک شده است، اما در صورتی که مشاهده شود ایران از دورنمای گفت‌وگوی مستقیم برای خرید زمان استفاده می‌کند، می‌تواند یک خطر محسوب شود.

در عین حال مشخص نیست که میت رامنی، رقیب اوباما در صورت پیروزی به این مذاکرات بپردازد. رامنی‌ بارها از اوباما انتقاد کرد که در برابر ایران ضعف نشان داده و در قاطعانه ایستادن در کنار رژیم صهیونیستی علیه تهدید هسته‌یی ایران شکست خورده است.

کاخ سفید تکذیب کرد که یک توافق نهایی حاصل شده است. تامی ویتور، یک سخنگوی کاخ سفید عصر شنبه گفت: این صحت ندارد که آمریکا و ایران با گفت‌وگوهای مستقیم با هرگونه نشستی پس از انتخابات آمریکا توافق کرده‌اند.

با این حال وی افزود که دولت با چنین گفت‌وگوهایی باز برخورد می‌کند و «از ابتدا گفته است که ما برای دیدار دو جانبه آماده خواهیم بود.»

گزارش‌های این توافق در میان گروه کوچکی از دیپلمات‌های درگیر در مساله ایران به گردش در آمده است.

نیویورک تایمز افزود: حتی در صورت پیروزی مجدد اوباما هم احتمال شکست این ابتکار وجود دارد.

در حالی که اوباما برای پیروزی مجدد خود در انتخابات به رسیدن به توافق با ایران نیاز دارد نیویورک تایمز مدعی شد ایران در استفاده از وعده دیپلماسی برای رفع فشار بین‌المللی وارد شده بر این کشور سابقه دارد. در این مورد مقامات آمریکایی گفتند که مطمئن نیستند که مقام عالی ایران این تلاش را تایید کرده باشد.

مقامات آمریکایی نگرانند که حتی اگر دو طرف بر سر مذاکره بنشینند، ایران بتواند مذاکرات را طولانی کند تا اقدام نظامی را به تعویق اندازد و قادر شود عناصر حیاتی برنامه هسته‌یی خود را به ویژه در سایت‌های زیرزمینی تکمیل کند. برخی مقامات آمریکایی تمایل دارند مذاکرات به برنامه هسته‌یی ایران محدود باشد.

در حالی که ایران خاطر نشان کرده است می‌خواهد دستور کار گسترده باشد و سوریه،‌ بحرین و دیگر مسایلی که روابط میان ایران و آمریکا را از بحران گروگان‌گیری آمریکا در سال ۱۹۷۹ به بعد تیره ساخته است نیز شامل شود.

یک مقام دولتی که به دلیل حساسیت موضوع خواست نامش فاش نشود گفت: ما همواره به مساله هسته‌یی به شکلی مستقل نگاه کرده‌ایم.

وی افزود: ما قصد نداریم به آنها اجازه دهیم بین این‌ها ارتباط برقرار کنند.

این گزارش حاکی است: مساله چگونگی برخورد با ایران عواقبی سیاسی برای رامنی نیز خواهد داشت. او در حالی که اوباما را به ضعف متهم کرده است، جزئیات محدودی در خصوص اینکه چطور متفاوت رفتار خواهد کرد، ارایه داده است.

به علاوه دورنمای گفت‌وگوی مستقیم می‌تواند رامنی را در موقعیتی دشوار قرار دهد؛ زیرا او با دادن اجازه غنی‌سازی در هر سطحی در ایران مخالفت کرده است؛ این مصالحه‌ای است که کارشناسان می‌گویند احتمالا در هرگونه توافقی درباره برنامه هسته‌یی ایران لحاظ خواهد شد.

علاوه بر این اینکه رامنی چطور پاسخ دهد می‌تواند نشان دهد که در صورت به دست گرفتن ریاست کل قوا چطور رفتار خواهد کرد. خطر مخالفت با چنین ابتکار دیپلماتیکی این است که می‌ تواند او را طوری نشان دهد که گویی قصد دارد در یک جنگ آمریکایی دیگر در خاورمیانه بدون به پایان رساندن دیگر گزینه‌ها وارد شود.

نیکلاس برنز، که ریاست مذاکرات با ایران را به عنوان معاون وزیر امور خارجه در دولت جورج بوش به عهده داشت گفت: بدون انجام چنین مذاکراتی وارد شدن به یک جنگ نامعقول خواهد بود.