کنایه «پادری» به دولت روحانی؟

روزنامه هفت صبح - احمد رنجبر: روز گذشته کلیپی کوتاه از سریال «پادری» که حاوی شوخی با برجام است در سایت های اصولگرا قرار گرفت. این کلیپ با عنوان «فیلم کنایه به دولت حسن روحانی» دست به دست می چرخد اما نویسنده به ما می گوید قصد توهین و کنایه به دولت را نداشته اند.

سریال «پادری» از همان قسمت اول سعی کرد بخشی از جذابیتش را با استفاده از ارجاعات بیرونی تامین کند. برای همین در هر قسمت شاهد یک شوخی با یک اتفاق هستیم. تا دیروز شوخی ها واکنشی به همراه نداشت اما انتشار بریده ای از سریال در خبرگزاری فارس خیلی زود موجی از همراهی و انتقاد ایجاد کرد. این خبرگزاری تیتر زده بود: «فیلم کنایه جالب سریال پادری به وعده های دولت روحانی» چند سایت دیگر هم کلیپ را روی خروجی شان قرار دادند. برای واکاوی مسئله و این که آیا سریال «پادری» قصد کنایه به دولت تدبیر و امید دارد با نویسنده آن گفت و گو کردیم. پاسخ کوروش نریمانی یک «نه» قاطع است. در پایان گزارش هم نمونه هایی از دیگر شوخی های سریال مرور شده اند.


شرح کلیپ

بریده ای که از سریال «پادری» دست به دست می چرخد از این قرار است. یکی از کارگرها که ۴۴ دلار از فیروز طلب دارد به برادر او بهروز (امیرحسین رستمی) می گوید: «... گفتید که تحریم ها برداشته بشه شد، گفتید که طرح برجام اجرایی بشه شد، الان هم پسابرجامه، کو؟ دلارها کو؟ منتظرید هیلاری کلینتون رییس جمهور آمریکا بشه دلارهای من رو بدید؟» لحن کارگر در این نما به گونه ای است که می توان حق را به خبرگزاری فارس داد که «پادری» دارد به وعده های دولت روحانی کنایه می زند.

از کارگردان بپرسید

وقتی با کوروش نریمانی طرح موضوع می کنیم، شگفت زده می شود. خیلی زود می گوید چنین قصدی هرگز در سریال نبوده. بعد هم اشاره می کند که ماجرای دلار مربوط به سری قبل «دودکش» است و جزو نوشته های من نیست. می پرسیم این دیالوگ ها را محمدحسین لطیفی اضافه کرده؟ «بله. این کارگرها در فصل قبل حضور داشتند و ماجرای دلار هم ادامه اتفاقی است که در سری پیش رخ داده.»


بگم بگم و دیگر ارجاعات

پاسخ نریمانی باعث می شود مسیر گفت و گو را کمی تغییر دهیم. از او می پرسیم بقیه ارجاعات سریال مثل «بگم بگم» یا «دیپلماسی ظریف» را هم شما ننوشته اید؟ «راستش به طور دقیق یادم نمی آید اما آنجا که می گوید ۱+۵ هم این دو را آشتی نمی دهد جزو دیالوگ من است. در سریال اشاراتی به اختلاس و دیگر اتفاقات جامعه می شود آن هم در حدی است که در تلویزیون بتوان آن را پخش کرد. خیلی جاها هم قابل پخش نیست.»

می پرسیم یعنی سریال دچار ممیزی شده؟ «طبیعتا یک چیزهایی بیرون می آید حتی موقع نوشتن خودمان برخی مسائل را بیرون می گذاریم ولی این کلیپی که شما می گویید مربوط به سری قبل است.»

واقعا متلک نبود؟

دیالوگ طوری بیان می شود که نمی توان حکم داد «پادری» خواسته با برجام یک شوخی ساده کند. ماجرا بالاتر از شوخی است و دقیقا به کنایه پهلو می زند. در سریال به «بگم بگم» و «دکل نفتی» هم اشاره می شود اما هیچ کدام مثل برجام حساسیت آفرین نشدند.

نریمانی معتقد است این برداشت صحیح نیست: «نه اصلا همچین چیزی نیست. گفته خود شما ماجرا را نقض می کند، پس بگم بگم و دکل نفتی چیست؟ کسی بخواهد یک طرف را بزند قاعدتا به آن طرف کاری ندارد. چون مال دو جریان مختلف هستند.» یعنی هدف یک نقد منصفانه بوده؟ «اصلا نقد نیست. یک جور شوخی است.»


هرگز قصد کنایه به دولت نداریم

سوال اصلی از کوروش نریمانی است، موقعی که شروع به نوشتن فیلمنامه «پادری» کردید سفارش و دستوری نبود که دولت را «بزنید»؟ پاسخ نریمانی را بخوانید:

«مطلقا. مطلقا همچنین چیزی نیست. مخصوصا در ارتباط با دولت جدید. من نسبت به دولت قبلی به شدت نقد دارم و هیچ وقت سر سازگاری با آن نداشتم. در تئاترهایم هم این کار را کردم چون دولت قبل نه به اقتصاد بلکه به فرهنگ هم ظلم کردند. ضمن این که کشته مرده دولت کنونی هم نیستم.»

بلاهت نصرت

بخش پایانی گفت و گو با کوروش نریمانی را به تصویر کاریکاتور نصرت (بهنام تشکر) اختصاص می دهیم. می پرسیم چرا این قدر بلاهت دارد؟ شما آن را طراحی کرده اید؟ «نویسنده که نمی گوید ابله باش این سوال را باید از بازیگر یا کارگردان بپرسید. اما چیزی که می توانم درباره آن صحبت کنم این است که نصرت باید منزجرکننده نشان داده شود. او آدمی تازه به دوران رسیده است و این آدم ها اصولا جذاب نیستند. ما دچار اشتباه می شویم و انتظار داریم همه برای مان جذاب باشند. در حالی که اگر نقشی ما را منزجر می کند باید ببینیم چه کاراکتری آن را بازی می کند. مثلا رابرت دنیرو در «تنگه وحشت» ما را می ترساند، از او بدمان می آید و دوست داریم بمیرد.»

می گوییم حرف شما کاملا درست است ولی الان بلاهت نصرت مدنظر است نه روی مخ بودن او. نصرت در چاله افتاده و خودش نمی فهمد در حالی که اطرافیان می دانند: «نصرت آدم هوشمند و نرمالی به نظر نمی آید. و عموما چه کسانی طعمه چنین ماجراهایی می شوند؟ من نظر شخصی ام این است که آدم باید ابله باشد که گرفتار چنین موقعیتی شود. الان به شما بگویند ۵۰ میلیون تومان به حسابتان واریز شد. شما آدم منطقی ای باشید می گویید این از کجا آمد؟ اگر متجه شوی دوستت این پول را واریز کرده و می گوید بعدا می گویم چه اتفاقی رخ داد، شما را تطمیع می کند.

طمع، آز و حرص سراغ آدمی زاد می آید و باعث می شود نتوان عاقلانه فکر کرد. همین الان ۵۰ میلیون بالا نیست ولی کافی است بگویند سه میلیارد به حساب تان واریز شده، خیلی ها خیلی از معادلات و احتمالات را کنار می گذارند.


ارجاعات پادری

همان طور که اشاره کردیم سریال «پادری» از همان قسمت اول، ارجاعات مختلفی به اتفاقات واقعی جامعه داشته است. مثلا در جایی پای تکیه کلام های مشهور «بگم بگم» یا «من از شما می پرسم» را به میان می کشد. در جای دیگر بهروز به فیروز می گوید که من نمی دانستم که این دو تا باجناق وارد یک «دیپلماسی از نوع ظریف» می شوند. دیگر ارجاع ین سریال به آهنگ کجایی محسن چاوشی برای سریال «شهرزاد» است. عفت به بهروز زنگ می زند و می گوید: «کجایی؟ دقیقا کجایی؟»

ماجرای دکل هم در قسمت اخیر سریال وارد شد. ضمن آن که محمدحسین لطیفی با علیرضا افخمی نویسنده و کارگردان تلویزیون شوخی کرده. همینطور یادآور می شویم که علیرضا افخمی زمان ساخت «عملیات ۱۲۵»، اسم یکی از بچه های آتش نشانی که جایگاه اجتماعی خوب نداشت را حسین لطیفی گذاشته بود. بعد از آن بود که لطیفی در تمام سریال هایش سر شوخی را با او باز کرد.

در «دودکش»، اسم صاحبخانه پیر نصرت با بازی اردشیر کاظمی را گذاشته بود علیرضا افخمی. در «تنهایی لیلا» رییس پلیس اسمش علیرضا افخمی بود. حالا هم در سریال «پادری» اسم یک تبهکار را علیرضا افخمی گذاشته. یکشنبه شب، در زندان، خلافکار رو به فیروز کرد و گفت که می خواهی بگویی علیرضا افخمی را نمی شناسی؟ همان خلافکار معروف! با این حال هیچ کدام از شوخی و کنایه های سریال پادری حساسیت برانگیز نبودند تا اینکه پای برجام به میان آمد. نکته دیگر این که این شوخی ها به تنهایی بر جذابیت سریال اضافه نکرده اند و گاهی به دهان کاراکترها بزرگ می آیند.