ايران و رای انگليسی به جدايی از اروپا

روزنامه شرق: خروج انگلیس از اتحادیه اروپا قطعا تأثیر غیرقابل‌انکاری بر کشور‌های غیرعضو اين اتحادیه خواهد داشت. اگر چه هیمنه امپراتوری بریتانیا سال‌هاست که شکسته شده است اما انگلیس همچنان یکی از قطب‌های اقتصادی و سیاسی جهان محسوب می‌شود.

خروج انگلیس جدای از تبعات اقتصادی- تجاری، شوکی سیاسی و روانی در تحولات اروپایی و جهانی به وجود آورد. همان‌طورکه ورود انگلیس با سروصدای زیادی در یک دهه (نهایتا در ۱۹۷۳) صورت گرفت، خروج این کشور نیز با سروصدای زیادی همراه بوده است. هم‌زمان با اعلام نتایج همه‌پرسی، قیمت طلا در بازار جهانی ٥٥ دلار افزایش پیدا کرد. این افزایش قیمت طلا در بازار تهران نیز باعث افزایش قیمت طلا و سکه شد.

وزارت امور خارجه کشورمان درباره اعلام نتایج همه‌پرسی بریتانیا در زمینه خروج از اتحادیه اروپا بیانیه‌ای صادر کرده است. در این بیانیه آمده است: جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک نظام مردم‌سالار به رأی مردم بریتانیا در زمینه خروج از اتحادیه اروپایی احترام گذاشته و آن را در مسیر خواست اکثریت مردم آن کشور در تنظیم روابط خارجی خود قلمداد می‌کند. جمهوری اسلامی ایران همواره خواهان گسترش روابط با کشورهای اروپایی بر مبنای احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلی یکدیگر بوده و خروج بریتانیا از اتحادیه اروپایی تغییری در رویکرد جموری اسلامی ایران نسبت به آن کشور ایجاد نخواهد کرد.

در ایران این اتفاق با تحلیل‌های متنوعی روبه‌رو شد. موافقان خروج انگلیس از اتحادیه اروپا این اتفاق را فرصتی برای بهبود روابط اقتصادی ایران با انگلیس دانسته‌‌اند؛ به‌خصوص اینکه دو شرکت بزرگ نفتی که آنان را غول‌های نفتی دنیا می‌نامند، در دستان انگلستان قرار گرفته‌اند و ایجاد ارتباط بیشتر با شل و بی‌پی می‌تواند به پیشبرد اهداف نفتی ایران کمک چشمگیری کند.

از سوی دیگر موافقان، خروج از اتحادیه اروپا را آزادی از قیدوبند‌ها، موانع و محدودیت‌های قانونی و اداری اتحادیه اروپا دانسته‌اند. موافقان معتقدند ایران با توجه به قدرت سیاسی، نظامی و اقتصادی انگلیس در قاره اروپا می‌تواند با تحکیم روابط سیاسی که درحال‌حاضر با بازگشایی سفارت‌های دو کشور آغاز شده است، از وزن سیاسی این کشور در مقابل اتحادیه اروپا که همواره در موضوعات حقوق بشر بر ایران فشار وارد کرده، استفاده کند.

در مقابل اما مخالفان معتقدند خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا باعث خواهد شد پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی اروپا و جهان، کاهش و میزان بدهی کشورهای عضو یورو افزایش یابد و سازوکارهای قدیمی جهان که برای چند دهه گذشته معمول بوده‌اند، به هم بریزند که همه این موارد بر اقتصاد ایران نیز تأثیرگذار خواهد بود. در واقع اولین اثر اقتصادی این رأی، کاهش قیمت کالاها از جمله قیمت نفت خواهد بود. با کاهش قیمت نفت و برگشت دوباره آن به حدود ٤٠ دلار، درآمدهای نفتی کشور کاهش خواهد یافت.

اما در ابعاد سیاسی این اتفاق را باید به گونه‌ای دیگر نگریست. ایران و انگلیس همواره روابط سیاسی گرگ‌و‌میشی با هم داشته‌‌اند. در میان ‌مردم ایران نیز نوعی بدبینی تاریخی به انگلیسی‌ها وجود دارد که به دلیل سیاست‌های استعماری این کشور در قبال ایران در طول تاریخ است اما در عمل نیز پس از انقلاب اسلامی، روابط ما با انگلستان چندان خوب نبوده است. در هشتم آذر ۱۳۹۰ و پس از تصویب سخت تحریم‌های اتحادیه اروپا علیه برنامه هسته‌ای ایران عده‌ای به سفارت انگلستان در تهران حمله کردند.

این افراد وارد ساختمان سفارت شدند، پرچم بریتانیا را پایین کشیدند و بعضی مدارک را از درون ساختمان سفارتخانه به بیرون پرتاب کردند و همین اتفاق باعث توقف روابط دیپلماتیک میان ایران و انگلیس شد. خروج انگلیس از اتحادیه اروپا تأثیری دوجانبه در سیاست‌های خارجی ایران خواهد داشت؛ از یک سو این اتفاق می‌تواند باعث رشد روابط ایران با اتحادیه اروپا شود و قدرت چانه‌زنی ایران با این اتحادیه را افزایش دهد؛ چراکه در میان کشور‌های اروپایی، انگلیس یکی از اصلی‌ترین مخالفان دولت ایران است.

اما از دیگر سو، روابط انگلستان که تاکنون در سایه حضور در اتحادیه اروپا نرم‌تر بود و اکنون مستقل از اتحادیه اظهارنظر خواهد کرد، سخت‌تر خواهد شد.

گفتنی است خبرگزاری رویترز گزارش داده که قیمت جهانی نفت با اعلام نتیجه نهایی همه‌پرسی خروج انگلستان از اتحادیه اروپا که به نفع جدایی‌طلبان تمام شد، سقوطی بیش از چهار درصد را تجربه کرده است تا به این ترتیب در تکاپوی اتحادیه برای حفظ چهره متحد خود، بازار را در شوک حاصل از بی‌خبری آنچه از این پس پیش خواهد آمد، باقی بگذارد. بر اساس تحلیل رویترز، اگر غبار حاصل از همه این دغدغه‌ها نیز فرو نشیند، باز هم قیمت‌ها با وجود مقدار تقریبی ۵۰ دلار، دستخوش نوسان خواهند بود و این موضوع قطعا تأثیر زیادی بر اقتصاد متکی به نفت ایران خواهد داشت.