یک تحلیل از توافق بین ترکیه و اسرائیل

خبرگزاری تسنیم: روزنامه رای الیوم در گزارشی آورده است؛ کارشناسان اسرائیلی در ارزیابی توافق سازش بین ترکیه و اسرائیل علاوه بر اینکه این توافق را تلاش آنکارا برای نجات از انزوا دانستند آن را عامل نزدیک شدن اسرائیل به عربستان و نیز بهبود روابط بین آنکارا و قاهره تحت فشار و یا تشویق اسرائیل دانستند.

فریاد نیازمندی اردوغان به اسرائیل

چندی قبل رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه فریاد سر داد که ترکیه به اسرائیل نیاز دارد و اسرائیل نیز نیازمند ترکیه است

ناظران و کارشناسان رسانه‌های عبری در ارزیابی این اظهارات آن را بیانگر تمایل آنکارا به سازش با تل آویو دانسته و تاکید کردند انزوای بین‌المللی ترکیه موجب شد در این خصوص شتاب کند.

سیاست صفر کردن دوستان ترکیه

به گفته آنان سیاست خارجه ترکیه مبتنی بر صفر کردن مشکلات به صفر کردن دوستان در منطقه ختم شد از همین رو به نفع آنکارا بود که به متحد دیرینه خود یا همان اسرائیل رو کند و به همین دلیل بود که مراجع تصمیم گیر آنکارا از درخواست پایان محاصره غزه به عنوان شرط سازش بین دو طرف کوتاه آمدند.

به گفته کارشناسان اسرائیلی روابط بین الملل محکوم به موازنه قدرت است از همین رو بازگشت روابط به مسیر طبیعی بین آنکارا و تل آویو بیشتر به نفع ترکیه است تا اسرائیل.

تغییر جغرافیای سیاسی خاورمیانه

در همین ارتباط «نمرود گورین» کارشناس اسرائیلی گفت که سازش بین ترکیه و اسرائیل بر صحنه جغرافیای سیاسی خاورمیانه تاثیر مثبت خواهد داشته و چه بسا موجب نزدیک شدن اسرائیل به عربستان شده و روابط ترکیه و مصر را نیز با تشویق و تایید اسرائیل بهبود بخشد.

وی که رئیس موسسه سیاست های خارجی منطقه‌ای «متفیم» است در مقاله‌ای در روزنامه جروزالم پست یادآور شد که ارزیابی ها حاکی از این است که روابط دیپلماتیک به شکل کامل بین دو طرف از سرگرفته خواهد شد با این حال این وضعیت به معنی برطرف شدن اختلافات اصلی بین دو کشور و پیش از همه سیاست اسرائیل در قبال فلسطینی ها نمی شود.

به عقیده گورین با وجود بی اعتمادی متقابل بین اسرائیل و ترکیه و نیز لحن تند اظهارات مسئولان ترک و اسرائیل، دو طرف به سمت میز مذاکره تمایل پیدا کرده اند و این رویکرد به این معنی است که هر دو طرف ارزش بهبود روابط را می دانند.

وی در این مورد به نظرسنجی موسسه متفیم اشاره کرده و گفت که این نظرسنجی نشان داد که افکار عمومی اسرائیل بر این باور است که همکاری امنیتی مهم ترین دلیل اصلاح روابط با ترکیه است.

این کارشناس اسرائیلی افزود: مهم ترین دلیل بهبود روابط با ترکیه صادرات گاز طبیعی اسرائیل است به اضافه اینکه فصل جدید روابط باید تقویت همکاری بین جامعه مدنی و نهادهای غیردولتی و مراکز تحقیقاتی و حل و فصل درگیری ها و نیز مسائل دموکراسی را شامل شود.

گورین در مورد مهم ترین نقاط اختلاف ترکیه و اسرائیل در مورد محاصره غزه گفت که دو طرف تلاش کردند در این خصوص به راه حل میانه دست یابند به گونه‌ای که به زعم وی تا هم نگرانی ترکیه در مورد اوضاع معیشتی غزه حل و فصل شود و هم نگرانی های اسرائیل در خصوص تهدیدهای امنیتی برطرف شود.

وی به اهمیت طرف های تاثیرگذار در روابط ترکیه و اسرائیل و پیش از همه عربستان سعودی اشاره کرد و مدعی شد که عربستان به به تدریج به عامل مهمی در جغرافیای سیاسی خاورمیانه تبدیل شده است.

بن گورین ادامه داد، با وجود نبود روابط رسمی بین عربستان و اسرائیل تماس ها بین دو طرف اخیرا افزایش یافته است و همکاری ترکیه و عربستان از یک سو و روابط تنگاتنگ عربستان و مصر می تواند بر تلاش های مرتبط با بهبود بخشیدن به روابط مصر و ترکیه کمک کند.

وی تاکید کرد، اسرائیل باید تلاش های سازش بین ترکیه و مصر را تشویق کند زیرا سازش بین ترکیه و اسرائیل و مصر، خاورمیانه‌ای را تشکیل خواهد داد که در آن همه طرف ها سود خواهند برد.

در همین ارتباط روزنامه هاآرتص اسرائیل نیز توافق سازش بین ترکیه و اسرائیل را پایان قطع روابط سیاسی شش ساله بین دو طرف دانسته و نوشت: قطع روابط یک وضعیت غیر ضروری و اضافه بوده که موجب زیادن دیدن هر دو کشور شد.

نکته مهمی که هاآرتص آن را محور قرار داد، موضوع پایان محاصره غزه بود و نوشت: این موضوع یکی از نقاط مهم اختلاف بین گفت وگوهای سازش بین دو طرف است و توافق سازش، تهدید اسرائیل از سوی غزه را برطرف نمی سازد از همین رو بر لزوم گشودن صفحه جدید در روابط با غزه از طریق پایان محاصره این باریکه تاکید کرد.