چرا پاکستان از توافق ایران نگران است؟

خرداد نیوز: نشریه "اکسپرس تریبون" پاکستان در مقاله ای به قلم "خالد سلیم" به توافق اخیر ایران و شرکت هواپیمایی امریکایی "بوئینگ" برای انعقاد قرارداد تازه خرید چند صد فروند هواپیما از سوی تهران از آن شرکت اشاره کرده است. این مقاله از آن رو اهمیت دارد که نشان می دهد پاکستان تا چه اندازه نگران این قرارداد است. اما علت این نگرانی چیست ؟

روزنامه نگار این نشریه می نویسد:"گفته شده که ایران درصدد تجدید ناوگان فرسوده هوایی خود از طریق خرید ۱۰۰ فروند هواپیما از شرکت بوئینگ است. گفته شده که وزارت خزانه داری امریکا نیز با این موضوع مخالفتی نکرده است. اما باید دید این قرارداد به ظاهر اقتصادی چه پیامدهای سیاسی ای خواهد داشت. بوئینگ یک عامل در بهبود روابط امریکا با کشورهای جهان است. یکی از روسای جمهوری پیشین جمهوری خلق چین قصد سفر به امریکا را داشته است. روابط دو کشور اگرچه برقرار است اما هنوز در وضعیت بهبود کامل به سر نمی برد. پیش از آن بازدید دالایی لاما رهبر بودائیان تبت و مخالف دولت چین از واشنگتن بر روابط دو کشور تاثیر گذار بوده است. اما در اینجا عامل بوئینگ چه نقشی ایفا کرد؟ چند هفته پیش از سفر گفته شد که بوئینگ قرار است چند صد فروند هواپیما به چین بفروشد. در نتیجه، نباید قراردادهای بوئینگ را دست کم گرفت. می توان گفت "عامل بوئینگ" یکی از عواملی است که در سیاست خارجی امریکا در قبال دیگر کشورها نیز تاثیرگذار است. در نیتجه، می توان گفت که با عامل بوئینگ نیمی از مشکلات امریکا و ایران در مسیرحل شدن قرار گرفته است".

این نشریه پاکستانی در ادامه اشاره می کند که پس از برجام و راحت شدن خیال امریکا از جانب برنامه هسته ای ایران اکنون واشنگتن خود را نیازمند حمایت ایران برای حفظ حکومت در کابل می بیند. این روزنامه نگار پاکستانی با ابراز نارضایتی از نزدیکی تهران و واشنگتن برای همکاری در زمینه مسائل افغانستان می نویسد:"ایالات متحده به درست یا غلط بر این باور است که برای مبارزه علیه طالبان و حفظ منافع خود در منطقه نیازمند تنش زدایی با ایران است. در اینجاست که وزارت امور خارجه پاکستان باید از خود این پرسش ها را مطرح کند: آیا توانسته بود توافق هسته ای میان ایران و غرب و پیامدهای آن را پیش بینی کند؟ ایا همکاری ایران با ناتو در کابل به نفع پاکستان است؟ آیا نزدیکی بیش تر ایران به هندوستان به عنوان رقیب اصلی پاکستان به ضرر ما نیست؟ ایا نزدیکی ایران به هند، امریکا و افغانستان در زمینه همکاری های مرزی سبب انزوای بیش تر پاکستان نمی شود"؟

اوایل ماه جاری اعلام شد پس از چند دور مذاکره فشرده میان هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما) با شرکت هواپیماسازی بویینگ آمریکا سرانجام دو طرف بر سر امضای یک تفاهم‌نامه همکاری به تصمیمی مشترک رسیدند. ایران ایر در اطلاعیه ای رسما اعلام کرد در پی صدور مجوزهای لازم از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت آمریکا تفاهم‌نامه خرید هواپیما بین هما و کمپانی بویینگ در خردادماه سال جاری امضا شد.

براساس این اطلاعیه، ایران ایر اعلام کرده پس از اجرایی شدن برجام مذاکره خود با شرکت بویینگ را آغاز کرده که با توجه به اراده مدیریت ارشد وزارت راه و شهرسازی این موضوع پس از چند دور مذاکره نهایی شده است.

پس از سفر نمایندگان بویینگ به ایران و چند دور مذاکره دو طرف بر سر فروش هواپیما به شکل اجاره به شرط تملیک (لیزینگ) به تفاهمی ابتدایی دست یافتند که نهایی‌شدن این قرارداد منوط به اخذ مجوزهای لازم از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران و دولت آمریکا خواهد بود.

براساس اعلام ایران ایر، در قالب این تفاهم‌نامه بویینگ تعدادی هواپیما از خانواده نسل جدید ۷۳۷ و همچنین مدل‌های ۳۰۰ER و ۹۰۰ از خانواده بویینگ ۷۷۷ به ایران خواهد فروخت.