درسهایی که از حادثه شهران گرفته شد

خبرگزاری ایسنا: حادثه شهران با وجود آمار نسبتا پایین کشته ها و مصدومان، هشداری برای مدیران بود تا بدانند غیراستاندارد بودن زیرساختهای شهری تا چه حد می تواند دامنه خطرات را گسترش دهد.

حادثه ترکیدگی لوله گاز که ۲۸ خرداد در شهران به وقوع پیوست اگرچه با دو کشته و پنج مصدوم به نوعی می توان گفت به خیر گذشت، اما اگر در زمانی غیر از ساعت ۴:۲۰ صبح رخ می داد یا محدوده آن گسترده تر بود می توانست تبعات بسیار ناگواری را برای کلان شهر تهران به دنبال بیاورد؛ تا جایی که اقبال شاکری رییس کمیته عمران شورای شهر درخصوص آن بگوید «مدیریت شهری تهران و شورای شهر باید صدقه بزرگی کنار بگذارند».

علت این حادثه فرونشست زمین عنوان شد؛ فرونشستی که موجب شد خط ۸ اینچ گاز منطقه شهران شکسته شود و پس از برخورد با کابل‌های قطع شده برق در این ناحیه آتش‌سوزی رخ دهد.

این حادثه با اظهارنظر تعداد زیادی از مدیران ارشد شهری همراه شد. قالیباف، شهردار تهران در صفحه اینستاگرام خود، نوشت: یکی از نقص‌های اصلی که در چنین بزنگاه‌هایی رخ می‌نماید، فقدان مدیریت یکپارچه شهری است.

محمد سالاری، رئیس کمیسیون شهرسازی شورای شهر تهران نیز معتقد است: آتش‌سوزی در محله شهران واقع در غرب تهران هشداری جدی برای تمامی نهادها، سازمان‌ها و مسوولان کشور است چراکه به‌دلیل تحقق نیافتن مدیریت یکپارچه شهری شاهد موازی‌کاری تمامی نهادهای خدمتگزار در شهر هستیم و اطلاعات مربوط به آب، گاز، تلفن، برق، شبکه راه‌ها و مترو در اختیار یک نهاد واحد مانند شهرداری قرار ندارد.

اما شهران با همه ی تلخی هایش درس هایی در پی داشت و یک بار دیگر هشدار داد تا حداقل از این پس به مقاوم سازی زیرساختها، تاب آور کردن انشعابات، جانمایی صحیح شریانهای حیاتی و نظارت جدی بر اجرای تاسیسات زیرساختی با دقت و حساسیت بیشتری نشان دهیم. در این زمینه شورای عالی شهرسازی و معماری مصوبه ای ۱۲ بندی را به هیات وزیران ارسال کرده است.

پیروز حناچی دبیر شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران طی نامه‌ای به آقایان حاج میرزایی دبیر هیات دولت و رحمانی فضلی وزیر کشور مصوبه شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران را پیرامون حادثه شهران و بررسی ابعاد آن ارسال کرد.

در نامه دبیر شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران به وزیر کشور و دبیر هیات دولت آمده است: شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران در جلسه مورخ ۹۵.۴.۱۴ با توجه به رخداد انفجار گاز در شهران و ضمن استماع گزارش‌های دبیرخانه شورای‌عالی، مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی، متروی تهران، وزارت نیرو و آب منطقه ای، شهرداری تهران و شهرداری منطقه ۵ با تقدیری از همکاری دستگاه‌های مدیریت بحران و امدادی و بویژه آتش نشانی در اقدامات پس از وقوع حادثه به استناد بند ۱ از ماده ۲ قانون تاسیس شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران موارد زیر را جهت طرح و تصمیم در هیات وزیران پیشنهاد می‌کند:

۱. اطلاع و الزام عوامل ساخت و ساز از تقاطع و نقاط حساس در هنگام اقدامات عملیات عمرانی زیربنایی و اتخاذ تدابیر ایمنی بر اساس ماده ۲۳ شرایط عمومی پیمان.

۲. راه‌اندازی سامانه قطع اتوماتیک آب و گاز در مواقع بحرانی.

۳. تهیه و بروز نمودن نقشه‌های رقومی شریان‌های‌حیاتی و اطلاع کلیه عوامل ذیربط پروژه‌های اجرایی از وجود این المان‌ها.

۴. تهیه و تکمیل و تدقیق نقشه‌های رقومی قنات های شهر تهران.

۵. جانمایی صحیح شریان‌های حیاتی جدیدالاحداث و بازنگری مکان آنها.

۶. شناسایی حفره‌های ایجاد شده در زمین در اثر پدیده‌های طبیعی و یا انسان ساز با استفاده از روش‌های جدید ژئوفیزیکی.

۷. تاب‌آور کردن لوله‌های نفت، گاز، آب و فاضلاب توسط دستگاه‌های ذیربط.

۸. استفاده از تکنولوژی های جدید در حفاری ها و خصوصا حفاری تونل‌های مترو و استفاده از روش‌های امن حفاری و بطور خاط احتمال وجود حفره‌های بر فراز محل احداث تونل‌ها.

۹. ارتقای سطح عملیات مدیریت بحران با افزایش هماهنگی‌های بین سازمانی و وجود نظام واحد مدیریتی در زمان وقوع حوادث.

۱۰. مانیتورینگ پایش علائم فرونشست در شهر تهران و شناسایی زون‌های مستعد.

۱۱. مانیتورینگ و پایش شریان‌های حیاتی در فواصل زمانی منظم توسط دستگاه‌های ذیربط.

۱۲. نظارت جدی بر اجرای تاسیسات زیرساختی و درج دقیق کلیه مسائل و مشکلات رخ داده.

- آنچه در منطقه شهران رخ داد سانحه‌ای کوچک و بیانگر اثر مخرب فروریزش و فروچاله‌ی ایجاد شده در یک مقیاس خیلی کوچک بود. این حادثه شاید هشداری باشد بر این مهم که امر ریسک و اثرات فروریزش را بر ساختمان‌ها، محیط‌های شهری، شریان‌های حیاتی جدی بگیریم.

- پیش‌بینی تمهیدات به منظور انتقال خطوط انتقال بنزین و مخزن سوخت در منطقه شهران و تسریع در این‌باره.

- با توجه به اینکه نماینده شهرداری تهران اعلام کردند که یک مدل فنی برای فروریزش تهیه کرده‌اند، مقرر شد شهرداری تهران نظریه خود را به دبیرخانه شورا انعکاس دهد تا توسط مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی مورد ارزیابی مهندسی ژئوتکنیکی قرار گیرد.

- همچنین مقرر شد پیشنهادات شورای‌عالی شهرسازی و معماری ایران (بر اساس بند ۱ از ماده ۲ قانون تاسیس شورای‌عالی... ی.) جهت طرح در هیات وزیران ارسال شود.

- گزارش ارایه شده به منظور هماهنگی‌های لازم برای وزیر محترم کشور نیز ارسال می‌شود.