رونق مشاغل کاذب در رکود مشاغل رسمی

خبرگزاری تسنیم: این‌ روزها با فرا رسیدن فصل تابستان، علی رغم گرمی هوا اما شاهد افزایش تعداد دستفروشان در سطح شهر هستیم. مالیات‌های سنگین و کرایه بالای مغازه‌ها‏ این روزها دست‌فروشی را به شغلی پُردرآمدتر از مغازه‌داری برای بسیاری تبدیل کرده است‏‎‏، صاحبان این مشاغل نه دغدغه کسب کرایه مغازه‌هایشان از راه فروش دارند و نه مجبورند با اداره مالیات برای کم یا زیاد شدن مالیات‌هایشان چک و چانه بزنند.

روند قارچ گونه دستفروشان در سطح شهر به گونه ای است که روسای اتحادیه‌های کشور از فعالیت دست فروشان انتقاد می کنند و هر روز را به این امید سپری می‌کنند که مسئولان برخورد قاطعانه تر از حال فعلی به این دستفروشان داشته باشد.

یک نگاه کوچک به وضعیت بیکاری علت رواج دستفروشی که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان بازار کار کاذبی است را بیان می‌کند. روند صعودی نرخ بیکاری در کشور تا حدی است که باعث افزایش تقاضای بیکاران در مشاغل کاذب شده است.

*مشاغل کاذب در ایران شناسنامه ندارد

حمید حاج اسماعیلی، کارشناس بازار کار درباره رواج دستفروشی در آستانه تابستان می گوید:گاهی سود مشاغل کاذب ۱۰ برابر مشاغل رسمی است. متأسفانه روند اقتصاد غیرمولد در کشور باعث روند صعودی مشاغل کاذب در کشور شده است.در جامعه فعلی سود امور غیرتولیدی بیشتر از تولیدی است به همین دلیل مردم گرایش شدیدی به مشاغل غیر رسمی دارند.

وی اظهار داشت:عدم ایجاد اشتغال در صنعت و کشاورزی باعث شده است که اشتغال در مشاغل غیر رسمی گسترش یابد. افزایش میزان سودآوری و عدم ارتباط با سازمان‌ها و ارگان‌های ذی صلاح در بخش مشاغل کاذب باعث گرایش نیروی کار جوان به سمت مشاغل غیر رسمی در کشور شده است. در حاضر ۴۵درصد از اشتغال کشور در بخش خدمات است.

حاج اسماعیلی با بیان اینکه هر چقدر آمار اشتغال در بخش خدمات در کشور بالاتر رود،‌مشاغل کاذب بیشتر می‌شود می‌گوید:آمارها حاکی از این است که ۴۵ درصد مشاغل در بخش خدمات است، از آنجایی که در مشاغل کاذب بحث عدم پرداخت مالیات و عدم رعایت استاندارها مطرح است همین موضوع باعث علاقه افراد به فعالیت در این بخش می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه مشاغل کاذب در ایران شناسنامه ندارد می‌افزاید: ایجاد شغل در بخش خدمات، کشاورزی و صنعتی متفاوت است و هزینه ایجاد شغل به همین نسبت افزایش می‌یابد. رقم هایی که از سوی مسئولان درباره مشاغل کاذب بیان می شود بیشتر گمانه زنی است و کارشناسی نیست. هم اکنون ۲۰ درصد از مشاغل در کلان شهرهای کشور مربوط به مشاغل کاذب است.

حاج اسماعیلی ادامه می‌دهد: یکی از عواملی که باعث توسعه و افزایش مشاغل غیررسمی و دلالی می‌شود، رکود بازارهای کار رسمی است؛ ناتوانی دولت‌ها در ایجاد اشتغال برای جوانان باعث رونق یک بازار کار موازی در کشور شده است.

وی افزاید: امروز پیاده‌روهای شهرها از مشاغل کاذب پُر است ولی دولت می‌تواند بسیاری از این مشاغل را شناسایی و سازماندهی کند، اما به دلیل بی‌تحرکی دولت در بازار کار رسمی، توجهی به شناسایی و سازماندهی مشاغل کاذب نمی‌شود.

این کارشناس اقتصادی می‌گوید:دولت باید برای هدایت کردن کارجویان به سمت بازارهای کار رسمی کشور برنامه ریزی داشته باشد. دستفروشی برای افراد درآمدهایی را به همراه دارد اما به دلیل نبود هیچ گونه حمایت اجتماعی، باید دستفروشان را جزو بیکاران و افراد فاقد شغل تلقی کرد.

به اعتقاد کارشناسان بازار کار افراد زمانی که از فعالیت در شغل های رسمی حذف می شوند، به صورت ناخودآگاه به سمت مشاغلی می‌روند که درآمدی کسب کنند و اکثر این مشاغل کاذب است. جلوگیری از واردات بی رویه کالاهای خارجی، توجه به واحدهای تولیدی ورشکسته، افزایش کیفیت رقابت پذیری تولیدات داخلی بنگاه‌ها، حمایت از صنعت داخلی و به کارگیری ابزار و استعدادها می تواند پدیده مشاغل کاذب را مهار و کنترل کند.