احتمال انتخاب شهردار توسط مردم

روزنامه فرهیختگان: دولت خبر داده است که می خواهد لایحه مدیریت شهری را به مجلس ببرد. آنچه در این لایحه بیش از هرچیز دیگری دیده می شود، حذف انتخاب شهردار توسط شورای شهر است. برخی خبرها حاکی از آن است که شهردار آتی با انتصاب هیات وزیران و وزارت کشور کار خود را آغاز می کند و برخی قرائن خبر از آن می دهند در لایحه دولت شهردار توسط مردم انتخاب می شود. اما هنوز این موضوع نهایی نیست. انتخاب شهردار توسط دولت تا اواسط دهه هفتاد مرسوم بود و شهردار تهران با امضای رئیس‌جمهور، و شهردار استان ها با امضای استاندار کار خود را آغاز می کردند. اما روش انتخاب شهردار با انتخاب مردم هنوز مشخص نیست.

از دیگر سو سال گذشته نیز مجلس شورای اسلامی با اصلاح قانون شوراها و شهرداری‌ها تعداد اعضای شورای شهرهای بالای دو میلیون نفر را کاهش داد؛ موضوعی که همگان به ویژه اعضای شورای شهر تهران یک‌صدا به آن اعتراض کردند، اما مجلسی‌ها با بیان اینکه شوراهای شهر فعلی شورای شهرداری هستند و شوراها در چند سال اخیر عملکرد ضعیفی داشته‌اند، پاسخ آنها را داده‌اند.

در این میان آنها لایحه مدیریت یکپارچه شهری را پیش می‌کشیدند که با تقدیم آن به مجلس بسیاری از این موارد حل خواهد شد و حتی تعداد اعضای شورا به بیش از چیزی که در گذشته بود، خواهد رسید. سه روز پیش هم رئیس جمهوری در اجلاس جهانی شوراها و شهرداران گفت که این لایحه به زودی به مجلس تقدیم خواهد شد. اما به اعتقاد شورایی‌ها این لایحه هم قرار است اختیارات شوراها و شهرداران را کاهش دهد.

به طوری که محمد سالاری، رئیس کمیسیون معماری و شهرسازی در اختتامیه نخستین اجلاس جهانی شوراها و شهرداری‌ها گفته است: «در ‌لایحه مدیریت شهری که دولت در حال تدوین آن است شاهد مسائل تقویتی و ارتقای شوراها نیستیم.»‌ این در حالی است که دولت در سال‌های اخیر ارتقای سطح شوراها را به این لایحه گره زده‌ و البته رئیس‌جمهور نیز بارها بر ضرورت ارتقای شوراها تاکید کرده است. با این حال محمد حقانی پیش از این در گفت وگو با «فرهیختگان» اعلام کرده بود تفکری در وزارت کشور حاکم است که خواهان کاهش اختیارات شوراهاست و با توجه به اینکه این لایحه در این وزارتخانه در حال تدوین است باید نگران این موضوع بود. شورایی‌ها و مدیریت شهری بارها بر ضرورت تحقق مدیریت شهری تاکید کرده و نبود آن را باعث بسیاری از مشکلات شهر دانسته‌اند؛ به طوری که به گفته کارشناسان حادثه شهران و بسیاری از حوادث در تهران به دلیل تحقق نیافتن مدیریت شهری یکپارچه است. اما اینکه وزارت کشور چه مفادی را برای این لایحه در نظر گرفته است، نیاز به بررسی کارشناسانه دارد.

ابوالفضل قناعتی، عضو هیات رئیسه شورای شهر تهران در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با بیان اینکه بر اساس آنچه اطلاع دارد، در این لایحه هم قرار است اختیارات شوراها و شهرداری‌ها کاهش یابد،‌ می‌گوید: «در این لایحه انتخاب شهردار از شورا گرفته شده و گفته می‌شود قرار است مردم، شهردار را انتخاب کنند.

از طرفی برای شهردار نیز چارچوب‌های بیشتری ایجاد شده است.» بر اساس این لایحه حق انتخاب معاونان و مدیران شهری از شهردار گرفته شده و به شورای شهر واگذار می‌شود. البته به گفته قناعتی این مساله به نفع شورا است که اهرم دیگری به اختیاراتش اضافه شود؛ اما معلوم نیست با این کار شهردار بتواند بهتر کار کند یا نه. به گفته قناعتی بهتر بود دولت از افراد خبره و اهل فن، که اعضای شورا نیز بخشی از آن هستند، نظرخواهی می‌کرد. اما این سبک و سیاقی که در حال حاضر در پیش گرفته شده است ذهن ما را به سمت طرح بدون مطالعه مجلسی‌ها برای کاهش تعداد اعضای شورا می‌برد که این بار هم قرار است با لایحه‌ای از سوی دولت، شوراها محدود شوند. به گفته این عضو شورای شهر، این شورا هیچ نماینده‌ای در دولت ندارد و دولت، شهردار را هم به جلسات خود راه نمی‌دهد. البته مهدی چمران به عنوان رئیس شورای عالی استان‌‌‌ها در جلسات شرکت می‌کند و پیگیر نظرات شورایی‌هاست.