رشد خیره کننده بورس پس از برجام

خبرآنلاین: موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی کشور در گزارشی اعلام کرد: تغییر جهت انتظارات به دنبال اجرایی شدن برجام، مهمترین موجب رشد خیره کننده شاخص بازار بورس بوده است.

در این گزارش آمده است:« فعالیتهای اقتصادی جهان در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ ،روندی کند و کم رونق داشته و بسیاری از اقتصادهای مهم دنیا مانند آمریکا، اروپا، چین و ژاپن، کاهش رشد اقتصادی را ثبت کرده اند. همچنین در اقتصادهای نوظهور نیز فعالیتهای اقتصادی همچنان درحال کند شدن است. رشد اقتصادی کمتر از انتظار موید آن است که اقتصاد جهانی با سرعتی کمتر از پیشبینی در حال بازیابی است. بهای کالاهای پایه مانند نفت، فلزات گرانبها، فلزات اساسی و محصولات کشاورزی نیز در این دوره مانند نیمه اول سال، کاهش یافته است. البته در ماههای پایانی سال ۱۳۹۴ ،نشانههایی از تغییر روند قیمتهای جهانی مشاهده می شود.

سیاست انقباضی و افزایش نرخ بهره توسط فدرال رزرو نیز از دیگر وقایع مهمی است که با افزایش قدرت دلار، بازارهای مالی را تحت تاثیر قرار داده است. به این ترتیب، در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ بورس های اروپا، چین، ژاپن و عمده کشورهای عربی رشد منفی را تجربه کرده اند و در مقابل، بورس های آمریکایی رشدهای مطلوبی داشته اند.»

موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی کشور خاطرنشان کرده است:«در کنار موارد ذکر شده، به نظر می رسد که ایجاد نوعی نگرش بدبینانه به بازارهای سرمایه، سبب تقویت قابل ملاحظه ارزش طلا، به عنوان دارایی کم ریسک تر، در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ شده و رشد بیش از ۱۰ درصدی قیمت آن را به دنبال داشته است. شرایط اقتصاد داخلی نیز پس از اجرایی شدن برجام، با ایجاد نگرش مثبت به آینده اقتصاد همراه بوده و البته عملی شدن این انتظارات، فرایندی زمان بر خواهد بود. در واقع، با وجود رشد سریع بخش هایی مانند نفت در دوره پسابرجام، نمی توان جهش سریع در بخشهای غیرنفتی اقتصاد ایران را انتظار داشت. شاهد این مدعا آنکه با وجود رشد ۱۷.۱ درصدی ارزش صادرات(به عنوان یکی از به هنگام ترین دادههای بخش حقیقی)در نیمه دوم سال ۱۳۹۴ ،ارزش این متغیر هنوز پایین تر از مدت مشابه سال قبل است . »

این گزارش می افزاید:«در مقابل، کاهش پیوسته نرخ تورم و ثبات نرخ ارز پس از اجرایی شدن برجام، به منزله بهبود و تثبیت شرایط اقتصاد کلان کشور است. همچنین کاهش نرخ سود بازار بین بانکی و نرخ سود بانکی از ابتدای اسفندماه سبب شده تا فاصله میان نرخ سود و نرخ تورم نیز (هرچند به صورت اندک)کاهش یابد. در مجموع، به نظر می رسد که در بین عوامل داخلی، تغییر جهت انتظارات به دنبال اجرایی شدن برجام، مهمترین (و سریعترین)واقعه موثر بر بازار سرمایه بوده به شکلی که رشد خیره کننده شاخص بازار بورس همزمان با این واقعه مهم روی داده است. »

موسسه آموزش و پژوهش مدیریت و برنامه ریزی کشور در این گزارش تصریح کرده است:« برآیند این شرایط سبب شده تا طی نیمه دوم سال ۱۳۹۴ ،شاخص بورس و فرابورس به ترتیب رشدهای ۳۰.۳ درصد و ۱۸.۲ درصد را تجربه کنند.

به این ترتیب، در زمستان ۱۳۹۴ و با وجود آنکه گزارشات ادواری شرکتها، بهبودزیادی را نشان نمی دادند، اخبار مثبت سبب رشد ارزش سهام بنگاهها شده است. هرچند که در فصل پاییز، افت و نزول نسبی در بازار سرمایه رخ داده و عملکرد شاخص بورس و فرابورس، منفی بوده است اما زمستان پررونق بورس، طی سالهای گذشته کم سابقه بوده است. به این ترتیب، نتیجه سریع و صریح دیپلماسی در فضای اقتصاد، ورود شاخص به کانال ۸۰ هزار پس از ۸ فصل متوالی بوده است. سایر موارد مندرج در گزارش، به طور خلاصه به شرح زیر است:

ارزش بازار شرکتهای بورسی و فرابورسی طی شش ماهه دوم سال مجموعا معادل ۲۸.۵ درصد افزایش یافته است. تفکیک اثرات بازارهای اولیه و ثانویه گویای آن است که ۲۱ درصد از این رشد، ناشی از بازار ثانویه بوده و طی این دوره، عرضه های اولیه و افزایش سرمایه نیز ۷.۵ درصد در رشد ارزش بازار سهم داشته اند.

بررسی تغییرات ارزش بازار به تفکیک صنایع نشان دهنده آن است که گروه خودرو با رشد بیش از ۱۶۳ درصد، بیشترین نقش را در حرکت بورس داشته است.

اعطای وام خرید خودرو، زمزمه های عقد قرارداد با خودروسازان خارجی و افزایش سرمایه در دو شرکت بزرگ ایران خودرو و سایپا، اصلی ترین دلایل اقبال عمومی به این گروه بوده که در یک فرایند خودتکمیل ، رشد سریع قیمت سهام و ارزش بازاری آنها را به دنبال داشته است.