سفیر ترکیه در تهران: کودتا قطعا کار گولن بوده است

دیپلماسی ایرانی: سفیر ترکیه در این می گوید: "عضویت ترکیه در ناتو از وضعیت پیش آمده تأثیر نمی پذیرد." رضا حاکان تکین در پاسخ به پرسش "دیپلماسی ایرانی" مبنی بر اینکه پاک سازی های انجام شده در ارتش چه تأثیری بر آینده عضویت ترکیه در ناتو خواهد گذاشت، می گوید: «برخی از کودتاچی ها در بدنه نیروهای مسلح و نه در مناطق فرماندهی نفوذ پیدا کرده بودند و این پاک سازی ها لازم بود. این اقدام باعث ناراحتی ما هم هست؛ چراکه دیدیم این افراد در نیروهای مسلح ما نفوذ کردند. ترکیه در سیاست خود درباره عضویت در اتحادیه اروپا تغییری ایجاد نکرده و به تلاش خود برای عضویت در اتحادیه اروپا ادامه می دهد.»

آقای سفیر در نشست خود با رسانه ها به ارائه توضحاتی از حوادث ترکیه پرداخته و در ادامه پرسش مطرح شده "دیپلماسی ایرانی" مبنی بر اینکه آیا بازداشت ۶ هزار افسر و بازداشت فرمانده ارتش واقعا به معنای دستگیری بخش کوچکی از نیروهای مسلح است، ادامه داد: «اقدام کودتا اقدامی نبود که در سلسله مراتب فرماندهی ارتش شکل گرفته باشد. گرچه وقوع چنین اتفاقی، باعث ناراحتی همه شد که چرا در نیروهای مسلح باید چنین چیزی روی دهد.» وی پاکسازی صورت گرفته را در راستای جلوگیری از چنین اقداماتی در آینده بیان کرد.

سفیر ترکیه در تهران، اقدامات صورت گرفته را در قالب "جماعت تروریستی گولن" تفسیر کرد و با تاکید بر این مساله بیان کرد: «متأسفانه پس از اقدام وحشیانه کودتاچی ها، برخی از کشورها با پیش داوری درباره ترکیه موضع گیری کردند. تمام اقدامات علیه کودتاچیان در چارچوب قوانین ترکیه خواهد بود و بر این موضوع بارها از سوی مسئولان ما تأکید شده است. در حال حاضر در ترکیه وضعیت فوق العاده حاکم است و این وضعیت برای جلوگیری از فعالیت مجدد کودتاگران است و برای محدود کردن آزادی های شهروندی نخواهد بود.»

رضا حاکان تکین موضع گیری برخی کشورهای اروپایی را باعث نارضایتی دولت ترکیه دانست و افزود: «در شرایطی که ترکیه با سازمان تروریستی ای که تلاش داشت حاکمیت را به دست بگیرد، مبارزه می کند، مایلیم که دوستان مان در اتحادیه اروپا نیز در کنار ما باشند. بارها اعلام کرده ایم که اقدامات انجام شده پس از کودتا در چارچوب سیستم دموکراتیک ترکیه خواهد بود.»

این دیپلمات ترکیه ای بر این باور است که جنبش فتح الله گولن سال هاست که نه فقط در بیرون ترکیه بلکه در نهادهای بسیاری نفوذ کرده اند. درحال حاضر شناسایی نفوذی ها و پاک سازی نهادها انجام می شود تا پایه سازماندهی های جدیدی در ترکیه برای جلوگیری از نفوذ مجدد آنها شود. او ادامه داد: «شیوه کار آنها به این شکل بوده که آنها ده ها سال است کودکان زیر ١٨ سال را شست وشوی مغزی می کردند و آموزش می دادند تا در رتبه ها و مراتب بالای ترکیه قرار بگیرند و نفوذ کنند. البته اقدامات لازم برای پاک سازی نهادها با قدرت تمام ادامه خواهد یافت که کاملا شفاف و در چارچوب قانون است و نگرانی وجود ندارد. این اقدامات باعث همبستگی ملی در ترکیه خواهد شد و برای ایران و کشورهای منطقه هم مفید خواهد بود.»

او در پاسخ به این پرسش که آیا به اسناد و مدارکی حاکی از حمایت خارجی از گولن دست یافته اند، گفت: «بدون مدرک نمی توانیم به کشورها و دولت های دیگر اتهاماتی بزنیم. ما چهار سال قبل نیز در رابطه با این اقدامات تروریستی پیش بینی هایی کرده بودیم.»

حاکان تکین همچنین درباره درخواست استرداد گولن از آمریکا به این کشور گفت: «پیش از این برای استرداد گولن از آمریکا درخواستی داشتیم و پرونده ای را برای طرف آمریکایی ارسال کردیم، بعد از کودتا هم درخواست جدیدی به همراه اسناد بیشتر آماده شده که آنها را تا چند روز آینده به طرف آمریکایی ارائه می دهیم. طرف های آمریکایی نیز در چارچوب قوانین آمریکا اقدامات لازم را انجام می دهند. این که دولت آمریکا چه تصمیمی را دراین باره اتخاذ می کند نمی دانیم».

او در پاسخ به اظهارات برخی که کودتای ترکیه را نمایشی می خوانند، گفت: «متأسفانه در منطقه ما توجه ویژه ای به توهم توطئه وجود دارد. این ادعا ذره ای واقعیت ندارد و باید در صحت و سلامت افرادی که این ادعا را مطرح می کنند، شک کرد. ما تمام تلاش خود را برای اطلاع رسانی دراین باره انجام دادیم. اسناد و مدارک و فیلم هایی که بعد از کودتا منتشر شده، نشان می دهد که این اقدام چه ابعادی داشته است. برای مثال در تاریخ جمهوریت ترکیه برای اولین بار به مجلس حمله می شود، یا چند تانک به سمت مردم حرکت کرده و به آنها شلیک می کنند یا حتی هتلی که رئیس جمهوری در آن بود، ١٥ دقیقه بعد از خروج او بمباران شد که اگر او دیرتر آن جا را ترک کرده بود، یگان های کودتا آن جا را در دست می گرفتند».

وی درباره این که معمولا در کودتاها حمایت های کشورهای دیگر هم وجود دارد، آیا در ترکیه هم چنین دیدگاهی وجود دارد، افزود: «درست نیست قبل از این که سندی داشته باشیم، اتهامی را به کشوری وارد کنیم. البته اگر برخی محافل کشورهای خارجی در پشت این کودتا باشند و در آن دست داشته باشند، از سوی ترکیه با جدیت پیگیری خواهد شد».

به گفته او درحال حاضر دولت و مقام های دولتی ترکیه امور را در دست دارند؛ اما این به آن معنا نیست که ما جانب احتیاط را رعایت نخواهیم کرد. مقام های ما با رعایت تمام جوانب احتیاط کارها را دنبال خواهند کرد. درحال حاضر حالت عادی زندگی در ترکیه برقرار است و به جز اعضا و هواداران کودتا اوضاع برای بقیه عادی است، ۲۴۶ نفر از شهروندان نظامی و غیرنظامی در کودتا شهید شدند، هزار و ۲۰۰ نفر نیز مجروح شدند. همچنین در این شرایط پروازهای داخلی و خارجی ما فقط یک روز انجام نشد و پس از آن به حالت عادی برگشت و تمام کارها در ترکیه به حالت قبل بازگشت. وضعیت فوق العاده سه ماه اعلام شده است؛ ولی اگر زودتر به نتیجه برسیم، شاید زودتر از آن هم حالت عادی اعلام شود.

او در نهایت به همکاری ایران و ترکیه اشاره کرده و نسبت به مواضع ایران در قبال حوادث ترکیه، ابزار خرسندی کرد و گفت: «خوشبختانه پس از این کودتا روابط تهران - آنکارا عمق بیشتری یافت. این حمایت ها عمق ارتباط و روابط دو کشور را متجلی کرد. اعلام موضع مقام های ایرانی در ساعات اولیه کودتا و این که در کنار حکومت قانونی ترکیه بود و از حکومت دموکراتیک این کشور حمایت کرد، برای ما ارزش بسیاری دارد. آقایان اردوغان و روحانی مکالمه ای سازنده داشتند. آقای روحانی به رئیس جمهور ما گفت همان گونه که شب کودتا شما تا صبح بیدار بودید، ما نیز در ایران نخوابیدیم و تحولات ترکیه را بررسی می کردیم. در این مکالمه اردوغان بر لزوم همکاری بیشتر ترکیه، روسیه و ایران درباره منطقه تأکید کرد و در این رابطه دو مقام ایرانی و ترکیه ای هم نظر بودند.»