آقای کری به روس ها اعتماد نکنید

دیپلماسی ایرانی: طرحی که امریکا به مسکو درباره همکاری نظامی و امنیتی برای شکست دو شبکه جبهه النصره، شاخه القاعده در سوریه و داعش پیشنهاد داده انتقادهای بسیاری را نزد مسئولان امریکایی و حتی اروپایی موجب شده است.

به گزارش روزنامه العرب، چاپ لندن، شماری از مسئولان نظامی همچنین مقام های امنیتی امریکایی این طرح را احمقانه دانسته اند و گفته اند که کری در دامی که ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه برای تشویش وجهه ایالات متحده نزد گروه های مسلح معتدل گسترده گرفتار شده است. مساله ای که به گفته آنها سبب شده است بسیاری از این افراد معتدل سرخورده شده و به داعش و دیگر گروه های تندرو بپیوندند.

برخی کشورهای اروپایی عضو پیمان مبارزه با داعش نیز نگرانی خود را از تبادل اطلاعات امنیتی با روسیه ابراز داشته اند و می گویند که روسیه را شریکی غیرقابل اعتماد در سوریه می دانند.

کری با پیشنهادی که به روس ها داده امیدوار است که بتواند آخرین تلاش های خود را برای آغاز راه حل سیاسی در سوریه ظرف چند هفته آینده به انجام برساند. وی امیدوار است با این تبادل اطلاعات که قرار است با همکاری امریکا و روسیه، شاخه القاعده در سوریه و داعش هدف قرار بگیرند، جلوی بمباران مواضع گروه های معتدل مسلح مخالف سوری گرفته شود.

متحدان کری در وزارت امور خارجه و کاخ سفید معتقدند طرح کری بهترین فرصت را برای پایان دادن به جنگ در سوریه فراهم می کند و جلوی گسترش هزاران نیروی مسلح وابسته به داعش تا خاک اروپا را می گیرد و باعث می شود زمینه برای کمک های انسان دوستانه به هزاران شهروند سوری فراهم شود. همچنین بر این اعتقادند که این طرح می تواند فرصت حفاظت از راه حل سیاسی در سوریه را نیز فراهم کند. کسانی که حامی طرح وزیر امور خارجه امریکا هستند می گویند در آخر راهی جز همکاری با روسیه وجود ندارد.

فیلیپ گوردون، مشاور سابق کاخ سفید در امور خاورمیانه که در حال حاضر در موسسه پژوهشی شورای روابط خارجی کار می کند، در این رابطه گفت: «قبول داریم که نسبت به موفقیت این طرح می توان بدبین بود، اما کسانی که به آن انتقاد می کنند و می گویند که نمی توان با این طرح به موفقیتی رسید و به دلایل مختلف می گویند نمی توان با روسیه کار کرد، بگویند چه طرح جایگزین بهتری دارند.»

منتقدان طرح کری می گویند که از جمله معایب طرح او این است که فرصتی برای روس ها فراهم می کند که به طور مطلق آزادی عمل در سوریه داشته باشند و بتوانند از نیروهای زمینی و آتش بارهای خود علیه گروه های مسلح از جمله گروه های مسلح معتدل که با حکومت سوریه می جنگند، استفاده کنند.

انتقاد دیگری که منتقدان به طرح کری وارد می کنند این است که حمله به اهداف جبهه النصره بسیار سخت است برای این که نیروهای مسلح آنها در بعضی از مناطقی حضور دارند که دیگر گروه های مسلح مخالف معتدل نیز حضور دارند برای همین حمله به آنها می تواند باعث نابودی گروه های معتدل مسلح دیگر نیز بشود.

یکی از مقام های امریکایی که نخواست نامش فاش شود در این باره گفت: «این مساله دو مشکل اساسی دارد که به نظر می رسد کری نسبت به آنها توجهی نکرده است. اول این که هدف روس ها در سوریه همچنان حفظ اسد به عنوان رئیس جمهوری سوریه در قدرت است یا این که جانشینی برای او یافت شود که مقبول خودشان باشد. دیگری این که پوتین بارها ثابت کرده و تکرار هم کرده که نه تنها در سوریه نمی توان به او اعتماد کرد بلکه اصولا به هیچ توافقی در صورتی که ببیند به نفع روسیه نیست، احترام نمی گذارد.»

انتظار می رود ظرف روزهای آینده کری با همتای روسش، سرگئی لاوروف در ژنو یا لائوس دیدار کند. کری روز جمعه به خبرنگاران گفت که باراک اوباما، رئیس جمهوری ایالات متحده در جریان این طرح است و دستور به پیگیری آن داده و این طرح مبتنی بر گام های مشخصی است و به هیچ وجه بر اساس اعتماد کامل نیست. با این تلاش ها ما می توانیم به آینده امیدوارتر باشیم.

یک منبع دیپلماتیک اروپایی که نخواست نامش فاش شود در این باره گفت که کری و لاوروف توافق کردند به چارچوبی برای تمرکز بر مناطقی که جبهه النصره بیش از هر جایی فعالیت دارد، برسند.

وی در این باره گفت: «دو طرف از طریق تحلیل های مشترک و از طریق گفت وگوهای هدف داری که در اتاق های عملیات خود خواهند داشت طرح های مشترکی را اتخاذ خواهند کرد و هم زمان مسکو باید تضمین دهد که جنگنده های اسد بمباران های خود را متوقف خواهد کرد.»

این دیپلمات در ادامه افزود: «ما به طرح کری خوش بینیم اما مساله شیطنت در جزئیات است، ما هنوز باور نداریم که مسکو در این رابطه جدی باشد.»

در همین رابطه مایکل فالون، وزیر دفاع بریتانیا گفت که ایالات متحده و روسیه به تفاهم رسیده اند تا از تداخل جنگنده ها در مناطق پروازی یا برخورد آنها جلوگیری شود و بریتانیایی ها در جریان این تفاهم هستند. وی تاکید کرد، اما این شامل هر گونه همکاری بر سر اهداف نیست و اگر چنین چیزی انجام شود ما از آن استقبال نمی کنیم.

در همین رابطه مقامات امریکایی نگرانند که تبادل اطلاعات با سازمان امنیت روسیه منابع اصلی تامین اطلاعات و شیوه و توانایی تهیه اطلاعات امریکا را به خطر اندازد.

از آن سو و در مسکو، آندره کلیموف، معاون رئیس کمیته امور بین المللی در شورای عالی پارلمان روسیه در این باره گفت: «حتی اگر بر سر طرح توافق شود این توافق کوتاه مدت خواهد بود تا زمانی که دولت جدید امریکا بیاید و زمام امور را به دست گیرد. چرا که دوره ریاست جمهوری اوباما ژانویه ۲۰۱۷ به پایان می رسد.»

کلیموف همچنین گفت: «می ترسم که اسد احساس کند امریکایی ها می خواهند کلاه برداری کنند... آنهایی که همیشه می گفتند اسد باید کنار برود الآن می گویند اسد تو بهتر از همه می دانی... خواهش می کنیم احساسات را یک روز قبل از آن که نیروهای ویژه ات برای نابودی شخصی معین می روند، به ما بگویی.»

وی در ادامه افزود: «هر بار که با اسد صحبت می کنیم باید او را راضی کنیم و بهانه بیاوریم و تضمین های بیشتری بدهیم، برای این که نمی توانیم به او دستور دهیم در حالی که او در میدان مبارزه در حال پیشروی است.»

در دیدار هفته گذشته کری با مقامات کرملین او مراتب نگرانی خود را از حملات بی هدف نیروهای سوری ابراز داشت اما از حرف زدن درباره زیر پا گذاشتن توافقات از سوی نیروهای روسی با وجود این که سازمان امنیت امریکا (سی .آی .ای) فهرستی در این زمینه تهیه کرده بود، خودداری کرد.

یک مقام امریکایی در این رابطه گفت: «آن چه نمی توان از آن چشم پوشی کرد این است که کری چشمش را به روی حقایق دردآوری بست که روسیه مسبب آنها است، حقایقی که تمامی توافقات گذشته را زیر پا گذاشته است.»

رابرت فورد، سفیر سابق امریکا در سوریه که در حال حاضر یکی از کارکنان برجسته مرکز مطالعات خاورمیانه در واشنگتن است، در این باره گفت: «جدای از این که نیت مسکو بد است یا این که به دنبال راهی برای نفوذ بیشتر است، برای من روشن است که روس ها فقط آن بخشی از توافق که به نفعشان باشد را انجام می دهند.»