دو مانع جدید احیای روابط بانکی ایران

روزنامه دنیای اقتصاد: در شرایطی که پس از برجام «تحریم دلاری آمریکا علیه ایران» مانع اصلی برقراری روابط بانکی ایران با کشورهای دیگر شده بود، طی هفته‌ها و ماه‌های اخیر دو مانع دیگر نیز به آن اضافه شده‌اند که عبارتند از خروج انگلیس از اتحادیه اروپا و مطرح شدن نام دونالد ترامپ در انتخابات آمریکا.

رویترز طی گزارشی نوشت: «رای مردم انگلیس به خروج از اتحادیه اروپا و مطرح شدن نام دونالد ترامپ در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا تلاش‌های کشورهای غربی برای تشویق بانک‌های بین‌المللی مردد به همکاری با ایران را فلج کرده است.»ابهامات موجود، مانع عمده‌ای بر سر راه تلاش تهران برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و احیای اقتصاد خود بوده است.

علاوه بر ابهامات نسبت به آینده سیاسی و اقتصادی انگلیس و احتمال روی کار آمدن دونالد ترامپ، همچنین این مساله نیز وجود دارد که اگر بانک‌های غربی با ایران همکاری کنند، به نقض تحریم‌های دولت آمریکا متهم خواهند شد یا نه. به نوشته رویترز ناکامی ایران در دسترسی کامل به سیستم مالی بین‌المللی با گذشت یک سال از زمان امضای توافق هسته‌ای، اختلافات سیاسی داخلی بر سر برجام را تشدید کرده است.

حسن روحانی، رئیس‌جمهوری ایران که سال آینده باید بار دیگر در معرض رای عمومی قرار بگیرد، امیدوار است با جذب سرمایه‌گذاری خارجی، استانداردهای زندگی رای‌دهندگان ایرانی را بالا ببرد. براساس توافق، تحریم‌های مالی غرب علیه ایران به‌صورت رسمی در ماه ژانویه برداشته شده، اما هنوز بانک‌های بزرگ غربی با ایران همکاری نمی‌کنند و تنها تعدادی موسسه مالی کوچک خارجی هستند که با ایران همکاری دارند. یک مقام ارشد ایرانی گفت، تهران در حال بررسی گزینه‌های جایگزین است.

«تا زمانی که بانک‌های مهم اروپایی تمایلی به بازگشت به ایران ندارند، تهران به کار با بانک‌ها و موسسات کوچک ادامه خواهد داد.» او افزود: «برآورد ما این است که این فضای مبهم و غیرشفاف تا چند سال ادامه خواهد داشت. ما در حال مذاکره با بسیاری کشورها و عمدتا چین، روسیه و کشورهای آفریقایی هستیم تا همکاری‌های بانکی‌مان را با هدف حل مشکلات بانکی و مالی موجود گسترش دهیم.»

بانک‌های آمریکایی همچنان از همکاری با ایران ممنوع هستند. بانک‌های اروپایی نیز با مشکلات عمده‌ای مواجه‌اند که از جمله می‌توان به مقررات منع معاملات دلاری با ایران از طریق سیستم مالی آمریکا اشاره کرد.بعد از جریمه‌های سنگینی که بانک‌ها متحمل شدند، از جمله جریمه ۹ میلیارد دلاری بانک بی ان پی پاریبای فرانسه، آنها از همکاری با ایران واهمه دارند.انگلیس می‌گوید، همچنان متعهد به برطرف کردن نگرانی‌های بانک‌ها است، در حالی که خزانه‌داری آمریکا اظهار می‌کند، مانع از تجارت قانونی در ایران نخواهد شد.

اما مقامات ایرانی و بانکداران خارجی معتقدند زلزله سیاسی در انگلیس پس از رفراندوم ماه گذشته، حواس لندن و دیگر پایتخت‌های اروپایی را مشغول خود کرده و امکان بروز رکود در اقتصاد انگلیس موجب شده تا بانک‌ها حتی بیشتر از گذشته احتیاط به خرج دهند.یک مقام دیگر ایرانی گفت: «نگرانی از تبعات خروج انگلیس از اتحادیه اروپا موجب شده تا انگلیس و دیگر کشورهای اروپایی در زمینه تعامل با ایران محتاط‌تر عمل کنند.»

همچنین یک مقام دیگر ایرانی که خواست نامش فاش نشود گفت: «با توجه به قول دونالد ترامپ مبنی بر پاره کردن توافق هسته‌ای، اگر وی به کاخ سفید راه یابد، تلاش‌های تهران را با پیچیدگی بیشتری مواجه خواهد ساخت.» بانک‌های مهم اروپایی نگران نتیجه انتخابات آمریکا هستند. یک مقام یک بانک آلمانی اخیرا به ما گفته که آنها نمی‌توانند ریسک تعامل با ایران را به جان بخرند، به‌خصوص در شرایطی که ترامپ یکی از کاندیداهای ریاست جمهوری آمریکا است.