طمع اسرائیلی

آرش فرحزاد در فرهیختگان نوشت: با وجود تیرگی روابط میان واشنگتن و تل‌آویو، دولت بنیامین نتانیاهو در آستانه دریافت بیشترین میزان کمک خارجی در تاریخ آمریکا است. طی سال‌های اخیر مذاکره و توافق تهران و واشنگتن بر سر پرونده هسته‌ای ایران و عدم حمایت دولت اوباما از خواسته‌ها و برنامه‌های عربستان در عراق و سوریه از جمله مواردی بود که رابطه این دو متحد را در بدترین وضعیت خود قرار داده بود، به‌طوری که اسرائیلی‌ها دولت باراک اوباما را بدترین دولت آمریکا در عدم حمایت از تل‌آویو می‌دانستند.

با این حال و در آخرین ماه‌های دولت اوباما، تل‌آویو در آستانه دریافت کمک نظامی بی‌سابقه‌ای از آمریکا است. گادی آیزنکوت رئیس ستاد مشترک ارتش رژیم اسرائیل برای تهیه مقدمات دریافت این کمک راهی واشنگتن شد. او قرار است در جریان سفر چهار روزه خود به آمریکا تفاهمنامه‌ای به ارزش بیش از ۳۰ میلیارد دلار برای دریافت کمک‌های نظامی به مدت ۱۰سال با بزرگ‌ترین و مهم‌ترین حامی خود امضا کند. انتظار می‌رود توافق نهایی میان تل‌آویو و واشنگتن هم تا قبل از پایان دولت اوباما به امضا برسد.

رسانه‌های اسرائیل گزارش می‌دهند که علاوه‌بر رئیس ستاد مشترک ارتش اسرائیل، یعقوب ناجیل، رئیس شورای امنیت ملی این رژیم هم برای امضای بسته حمایتی آمریکا به اسرائیل که به «یادداشت تفاهم» معروف شده در آمریکا به سر می‌برد. این کمک‌های نظامی درحالی قرار است از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ در اختیار اسرائیل قرار گیرد که تاکنون سابقه نداشته واشنگتن کمکی نظامی با این رقم در اختیار هیچ‌کدام از هم‌پیمانان خود قرار دهد.

اسرائیل از دهه ۷۰ میلادی در لیست دریافت‌کنندگان کمک‌های آمریکا قرار گرفت. در سال‌های اول این کمک‌ها بیشتر شامل کمک‌های اقتصادی می‌شد اما از سال ۲۰۰۷ و با رشد اقتصادی مناسب رژیم اسرائیل کمک‌های اقتصادی کاملا قطع شد و در حال حاضر تنها کمک‌های نظامی و مهاجرتی آمریکا در اختیار تل‌آویو قرار می‌گیرد.

آمریکا پیشنهاد ۳۴ تا ۳۷ میلیارد دلار را برای سال‌های ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۸ داده‌است. درحالی‌که تل‌آویو خواستار افزایش مبلغ کمک‌ها به ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار است که سالانه حدود ۵ میلیارد دلار را شامل می‌شود. در سال‌های اخیر هم به‌طور میانگین تل‌آویو سالانه کمکی معادل ۳ میلیارد دلار از آمریکا دریافت کرده است. پیش‌بینی می‌شود این کمک‌ها حتی تا ۴۰ میلیارد دلار هم افزایش یابد. بنیامین نتانیاهو که از رقم پیشنهادی آمریکا ناراضی است با اعمال فشار بر واشنگتن قصد دارد تغییراتی در پیش‌نویس قرارداد نظامی جدید ایجاد کند تا از این طریق بتواند شرکت‌های تسلیحات‌سازی اسرائیلی را تا حد امکان از منافع این قرارداد بهره‌مند سازد، چراکه به موجب قرارداد جدید، بخش اعظمی از کمک نظامی جدید واشنگتن معطوف به خرید تسلیحات از شرکت‌های آمریکایی است.

نکته دیگری هم در این میان وجود دارد که با اعتراض تل‌آویو روبه‌رو شده است. دولتمردان تل‌آویو از موضع واشنگتن مبنی‌بر اینکه مبلغ کمک نظامی آمریکا باید تا پایان دوره ۱۰ساله قرارداد از سوی طرف مقابل «نهایی» شده و نباید پیش از اتمام قرارداد پول بیشتری از کنگره مطالبه کنند بسیار ناراضی هستند.

در این‌گونه قراردادها معمولا زمانی که کشوری به طرف مقابل میلیاردها دلار کمک می‌کند، دریافت‌کننده کمک در جایگاهی نیست تا کمک بیشتری مطالبه کند. اما رژیم اسرائیل می‌خواهد در این مورد مستثنی شود. نتانیاهو در ابتدا این امیدواری را داشت تا برای مذاکره و لابی درباره مبلغ قرارداد نظامی جدید، نهایی شدن آن را به بعد از پایان ریاست‌جمهوری اوباما موکول کند. اما به تازگی نگرانی از غیرقابل پیش‌بینی بودن ترامپ او را بر آن داشته است تا چانه‌زنی‌های خود را قبل از انتخابات آمریکا انجام دهد. ترامپ در موضع‌گیری‌های خود چندان به حمایت از اسرائیل نپرداخته است و در این میان باید هیلاری کلینتون را حامی جدی‌تری برای اسرائیل دانست.