کاخ گلستان فستیوال برگزار می‌کند؟

خبرگزاری ایسنا: «برگزاری رویدادهای فرهنگیِ فاخر در مجموعه‌های جهانی یکی از خواسته‌های یونسکو است که سالانه آثار تاریخی و نفیس را با تائید کارشناسان خبره‌اش در فهرست میراث جهانی به ثبت می‌رساند.»

۲۰ تا ۲۹ مرداد یعنی کمتر از ۱۰ روز دیگر، فستیوالی موسیقی در کاخ جهانی گلستان برگزار می‌شود. جلساتِ لازم برگزار شده، مجوزها تائید شده، بلیت‌ها فروخته شده‌اند و احتمالا در حال حاضر انتخاب مکان برای جایگاه اجراکنندگان و مخاطبان در حال بررسی است، اما به نظر می‌رسد یک نکته را فراموش کرده‌اند...

این‌جا یعنی مکانی که قرار است مدت ۹ شب فستیوال موسیقی برگزار کند، «کاخ جهانی گلستان» است؛ که در فضای سبزش، انتخاب چندانی برای ایجاد جایگاه و حضور مخاطبان ندارد! و احتمالا براساس آن‌چه تا کنون در این نوع فستیوال‌ها اجرایی شده است، حداقل باید برای حدود هزار نفر صندلی در این مکان چیده شود، اما در کجا؟ این اتفاق آن‌هم برای برگزاری کنسرت در بناهای تاریخی حتی نفیس مورد جدیدی نیست.

حدود یک سال پیش نیز پس از اجرای ناهماهنگ یک گروه موسیقی، بحث‌ها و هشدارهای زیادی نسبت به این اتفاق در کاخ نیاوران مطرح شدند و حتی «محمدرضا کارگر» به عنوان مدیر اداره کل موزه‌ها نسبت به برگزاری این نوع رویدادهای فرهنگی موافقت کامل خود را اعلام کرد و در آن زمان گفت، اگر هر اتفاقی برای هر بنای تاریخی که در آن‌ها چنین رویدادهای فرهنگی برگزار می‌شود رخ دهد، من مسئول آن هستم.

و حالا این اتفاق قرار است در کاخ جهانی گلستان رخ دهد، جائی که هر چند سالانه غرفه‌های نمایشگاهی زیادی مانند صنایع‌دستی و اقوام و عشایر در آن برگزار می‌شد، اما این‌بار قدمی بزرگ‌تر از همیشه برداشته و می‌خواهد فستیوالی۹ شبه از موسیقی که دو گروه خارجی نیز در آن اجرا دارند، برگزار کند.

فرهاد عزیزی، رئیس پایگاهای جهانی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا قبل از هر چیزی انجام این رویداد فرهنگی در کاخ جهانی گلستان را یک رویداد عالی ارزیابی می‌کند و به معیارهای یونسکو نسبت به بناهای جهانی اشاره می‌کند که «برگزاری رویدادها فرهنگیِ فاخر در مجموعه‌های جهانی یکی از خواسته‌های یونسکو به عنوان سازمان‌ آموزشی،‌ علمی ‌و ‌فرهنگی ‌ملل ‌متحد است که سالانه آثار تاریخی و نفیس را با تائید کارشناسان خبره‌اش در فهرست میراث جهانی به ثبت می‌رساند»

ایران نیز باید از جائی آغاز کند

«عزیزی» معتقد است، ایران نیز باید بر اساس این درخواست یونسکو از جایی آغاز کند و این شروع هرچند سال گذشته یا یکی دو کنسرت در تخت‌جمشید کلید خورده بود، اما بر اساس دیدگاه جدیدِ مسئولانِ میراث فرهنگی این یک آغاز جدید است.

وی با تاکید بر این‌که برگزاری این نوع برنامه‌ها در مکان‌های ثبت جهانی شده باعث سرزندگی بیشتر این بناهای جهانی و نفیس می‌شوند، اظهار می‌کند: رویداد فرهنگی را نمی‌توان در بناهای تاریخی و به خصوص ثبت جهانی شده‌ی کشور برگزار کرد.

او برگزاری این فستیوال را اقدامی خوب و مناسب ارزیابی می‌کند و ادامه می‌دهد: برگزاری چنین رویدادها و فستیوال‌های فرهنگی که این مکان‌های تاریخی را در اختیار مردم نیز قرار می‌دهند، تائید یونسکو را نیز به دنبال دارد.

وی بیان می‌کند: اصولا این نهاد فرهنگی موافقت خود را با این اتفاقات اعلام می‌کند، چون برگزاری چنین برنامه‌هایی به گونه‌ای دارای وجوه مختلفی است و جزء ارزش‌های منحصربفرد هر بنا نیز مطرح می‌شوند.

«عزیزی» در ادامه همچنین با تاکید بر این‌که گروه‌های هنری که فستیوال‌های فاخر برگزار می‌کنند، می‌توانند برای معرفی آثار و بناهای تاریخی مورد استفاده قرار گیرند، برگزاری این نوع برنامه‌ها را آشتی مردم با بناهای تاریخی می‌داند.

او اجرای برنامه‌های فاخر در مجموعه‌هایی مانند کاخ گلستان را همسو با آشنایی و آشتی مردم با این بناهای ارزشمند می‌داند و بیان می‌کند: ایجاد چنین شرایطی برای گروه‌های فرهنگی و هنری خوب است چون می‌تواند مردم را با ارزش‌های میراثی جهانی آشنا و به آن‌ها معرفی کند.

برگزاری این فستیوال در گلستان یک آزمون است

رئیس پایگاه‌های جهانی سازمان میراث فرهنگی و گردشگری با بیان این‌که برگزاری این نوع برنامه‌ها یک نوع تست زدن برای برگزاری چنین برنامه‌هایی در مکان‌های تاریخی است، اظهار می‌کند: تا کنون هر نوع برنامه‌ای در این زمینه برگزار شده، متفاوت با این رویداد فرهنگی بوده که قرار است در مجموعه کاخ جهانی گلستان برگزار شود؛ در این برنامه، تنظیمِ صدا، نور و چیدمان و مکان مناسب برای انتخاب جایگاه جزو توافقاتی است که باید با رضایت طرفین برای برگزاری فستیوال مورد استفاده قرار گیرد.

او می‌افزاید:‌ برگزاری این رویداد قطعا طبق شرایط میراث فرهنگی برگزار می‌شود. مکان، فرکانس، صدا و نور و همه موارد باید در این زمینه تنظیم شوند و با یکدیگر هماهنگ باشند. تا کنون نیز یک‌سری جزئیات و مسائل در این زمینه به دست آمده‌اند.

حتما براساس تعهدات با میراث فرهنگی فستیوال برگزار می‌شود

وی با تاکید بر این‌که برگزاری چنین رویدادهای فرهنگی در بناهای مختلف تاریخی و با توجه به ارزشِ آن‌ها دارای یک‌سری شرایط خاص است، ادامه می‌دهد: اجرای کنسرت‌های موسیقی در بناهای تاریخی یک‌سری نگرانی‌هایی را به دنبال دارد، اما حتما در تعهدات و توافق‌هایی که دو طرف با یکدیگر دارند به موارد مختلف در این زمینه و با هدف حفظ شان و فاخر بودن بناهای تاریخی توجه می‌شود.

عزیزی با تاکید بر این‌که باید از جایی اجرای چنین رویدادهای فرهنگی در کشور آغاز شود و همیشه نمی‌توان با برگزاری این نوع اقدامات در بناهای تاریخی مخالفت کرد و در مقابل آن‌ها سرسختانه ایستاد، ادامه می‌دهد: شاید این نوع نگاه‌ها نسبت به بناهای تاریخی زیاد منصفانه نباشد.

به اعتقاد وی استفاده‌های مردم از این بناهای تاریخی می‌تواند ابعاد فرهنگی زیادی به دنبال داشته باشد، بنابراین بد نیست که میراث فرهنگی با توجه به شرایط اجتماعی و فرهنگی به این نوع موارد نیز ورود پیدا کند.

او ابراز امیدواری کرد تا برگزاری فستیوال فرهنگی "بارانا" در کاخ جهانی گلستان بتواند یک فتح باب برای تهیه‌ی قوانین و مقررات مورد نیاز در این زمینه باشد.

نَفْسِ برگزاری رویدادفرهنگی در کاخ جهانی خوب است

سید محمد بهشتی ، رئیس پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی و گردشگری نیز در گفت‌وگو با ایسنا، با تاکید بر لزوم ایجاد یک تعامل و همکاری میان برگزارکنندگان این نوع رویدادها و کارشناسان میراث فرهنگی که موظف به تائید یا رد برگزاری چنین رویدادهای فرهنگی در بناهای تاریخی و البته پس از بررسی کامل این نوع رویداد هستند، اظهار می‌کند: بالاخره باید نوع رویداد مشخص و با تحلیل شانیت رویداد، مکانِ تاریخی، فضا و ایجاد موقعیتِ مناسب برای این اقدامات تعیین شوند.

وی موسیقی را جزئی از میراث فرهنگی می‌داند و ادامه می‌دهد: ‌نفْس برگزاری این رویدادها در آثار تاریخی، بسیار خوب است از آنجایی که موسیقی نیز جزو میراث فرهنگی است، موسیقی و رویداد در یک کیفیت خوب عرضه می‌شود و آن اثر تاریخی در یک شکل موثرتر بر اذهان جامعه تأثیر می‌گذارد. ممکن است بسیاری از افراد تا کنون برای دیدن کاخ گلستان به این کاخ جهانی نرفته باشند، اما به بهانه‌ی دیدن این رویداد به آنجا می‌روند و این خود آغازی برای علاقه به دیدن بناهای تاریخی است.

او با اشاره به اجرای برخی ارکسترهای مجلسی در داخل فضاهای بسته تاریخی نیز می‌گوید: این موضوع هنوز در کشور ما عمومیت پیدا نکرده است، هنوز هنرمندان فکر می‌کنند از این اقدامات استقبال نمی‌شود، هرچند در سال‌های گذشته در نقاطی مانند سعدآباد و نیاوران رویدادهای موسیقی برگزار شده‌اند، اما در کاخ گلستان رویدادهای دیگر برگزار شده است، مانند جشن صدسالگی سینما، اما کنسرت خیر! تعاملات کارشناسی که درباره‌ی برگزاری چنین اتفاقاتی رخ می‌دهد، می‌تواند خیال همه را از بابت احتمال آسیب به بناهای تاریخی در برگزاری این نوع کنسرت‌ها آسوده کند.