دفتر هفتمین جایزه «پروین» بسته شد

خبرگزاری ایسنا: مراسم پایانی هفتمین جایزه ادبی «پروین اعتصامی» با معرفی برگزیدگان و شایستگان تقدیر این جایزه برگزار شد.

در این مراسم که ۱۸ مردادماه در پژوهشگاه فرهنگ، هنر و معماری برگزار شد مهدی قزلی مدیرعامل بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایرانیان گفت: پرونده هفتمین جایزه پروین امروز بسته می‌شود. در این دوره ۸۹۷۵ اثر در شش حوزه مورد بررسی قرار گرفت. با وجود اینکه در سیاست و اقتصاد همیشه دست مردانه وجود داشته اما در پشت مسائل اجتماعی زنان بوده‌اند که جامعه را شکل داده‌اند. امروزه زنان همپای مردان در ادبیات پیش می‌روند و زبان مادری را مادران هستند که حفظ می‌کنند.

در ادامه، برگزیده بخش پژوهش معرفی شد. در این بخش روح‌انگیز کراچی با کتاب «تاریخ شعر زنان از آغاز تا قرن هشتم هجری قمری» برگزیده شناخته شد.

سپس حجت‌الاسلام والمسلمین محمدعلی مهدوی راد دبیر علمی جایزه پروین درباره نگاه دین به زنان گفت: امروز می‌خواستم درباره پروین صحبت کنم اما دیدن برخی مسائل مجبورم کرد که به تفاوت‌های شأن زن در جامعه و دین و احادیث بپردازم. متأسفانه برخی به نام دین از شأن زن می‌کاهند و من این را نمی‌پسندم. در احادیث به انسان کرامت گذاشته شده و بین مرد و زن فرقی گذاشته نمی‌شود. یک خانم غربی در کتابش آورده قرآن از زن چهره‌ کریمانه ترسیم کرده که پس از پیامبر (ص) تغییر پیدا کرده است.

او ادامه داد: یکی از دانشجویان من رساله‌ای درباره زن در اسلام نوشته است که تمام روایت در متون دینی را که نشانگر کاستی حقوق زن بوده به صورت علمی بررسی کرده است. حتی یک نص دینی از نقد سالم نبود و تمام آنچه از کاستی زن می‌گفت سند نداشت یا روایتش دچار نقض بود. قبول دارم اتفاقاتی افتاده و گاهی برخی نگاهی مردانه به دین داشته‌اند اما دین به این شکل نیست.

مهدوی راد با اشاره به روایت نبوی که می‌گوید هرگز گروهی که زن را به رهبری گرفته پیروز نخواهد شد شرح داد: این روایت از زبان پیامبر نقل می‌شود که درباره پوراندخت گفته‌اند اما پوراندخت در زمان خلیفه دوم زندگی می‌کرده است. یا حدیثی از حضرت زهرا (س) نقل می‌شود که بهترین زن کسی است که نه مردی را ببیند و نه مردی او را ببیند.

او افزود: در اصول حدیث‌شناسی، حدیثی را که با واقعیت معقول در تضاد باشد نمی‌پذیریم اما این حدیث بهترین حالت برای زن است چنانکه برای مردها هم همینطور است. باید در نظر داشت هرگز آموزه‌های دینی از شأن زن نکاسته است. کسانی که به نام دین حرف می‌زنند باید بسیار مراقبت باشند. علامه طباطبایی گفته‌اند دین زیباست آن را بد جلوه ندهید.

در ادامه این مراسم سودابه امینی، محمدعلی مهدوی راد و مصطفی رحماندوست جایزه‌ بخش ادبیات کودک و نوجوان را به سعیده موسوی‌زاده برای مجموعه شعر «آب و تاب» اهدا کردند.

سودابه امینی از علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درخواست کرد برای سال آینده در جایزه‌ پروین بخشی هم به پدیدآورندگان نوجوان اختصاص داده شود.

به گزارش ایسنا، در بخش ترجمه، «فشرده لغات چینی به انگلیسی برای عشاق» ترجمه ریحانه وادی‌دار و «بیرون از ذهن من» ترجمه آنیتا یارمحمدی شایسته تقدیر شناخته شدند.

همچنین سیدعباس صالحی معاون فرهنگی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی از فرحناز جباری به عنوان پروین‌پژوه تقدیر کرد. در ادامه فریده فرجام با کتاب «تاجماه» و تهمینه محمدی با کتاب «مرده‌ریگ» در بخش ادبیات نمایشی مورد تقدیر قرار گرفتند. در بخش شعر بزرگسال نیز مریم جعفری آذرمانی برای مجموعه شعر «دایره» برگزیده شناخته شد.

در ادامه، علی جنتی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی درباره پروین اعتصامی بیان کرد: شعر فارسی قرن‌ها است که سخنگوی سوژه‌های معنوی بوده است. گمان می‌کنم شما هم همچون من این احساس را داشته‌اید که چرا دوران نوابغی مثل حافظ، سعدی، مولانا و خیام را درک نکرده‌اید تا عجایب آن‌ها را بهتر بشناسید. اما به خودم می‌بالم که در عصر ادیبانی چون ملک‌الشعرای بهار و پروین اعتصامی بوده‌ام تا آن‌ها را بهتر بشناسم.

او با اشاره به توانایی شاعری پروین اعتصامی متذکر شد: پروین شاعره نادره دوران ما بوده است. مسائل روز به خصوص مسائل مربوط به زنان را خوب می‌فهمید و خصوصیات شعر کهن را در آثارش داشت. در شعر او خصوصیتی وجود ندارد که بتوان شاعر را شناخت. او بیش از اینکه نگران حال خود باشد نگران جامعه است. افسوس که روزگار با بیماری به او مهلت نداد که زبان فارسی را بیشتر غنا بخشد. به واسطه همین اشعار پرمایه است که می‌توان پروین را بزرگترین شاعره‌ زمان در تاریخ کهن شعر فارسی دانست.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با بیان اینکه پروین در دوران تحول شعر فارسی از مهمترین افراد است اظهار کرد: شعر پروین در گذار سالیان پویا و گویا مانده و در ذهن و زبان مردم جای گرفته است. او از تخیل و تمثیل بسیار بجا استفاده کرده است. شعر او در موارد زیادی به صورت سوال و جواب سروده شده و بیش از ۷۰ نمونه مناظره در مجموعه اشعارش به چشم می‌خورد.

جنتی ادامه داد: این مناظره‌ها نه تنها میان انسان و حیوان بلکه بین اشیا هم اتفاق می‌افتد. آنچه در جامعه نیازمند آن هستیم گفت‌وگو و تلاش برای تفاهم در مورد موارد اختلافی است. از این باب باید پروین را ستود و از او آموخت. پروین پرورش‌یافته مکتب شاعران بزرگ بود. شعرش استواری اشعار ناصرخسرو و دل‌انگیزی شعر سعدی را دارد.

او درباره وضعیت تاریخی که پروین اعتصامی در آن زیسته بود نیز بیان کرد: وضعیت سیاسی، تاریخی و فرهنگی زمان پروین بسیار حائز اهمیت است. او پایان قاجار و آغاز پهلوی را تجربه کرده. در زمان قاجار نام شایسته‌ای برای زن وجود نداشت و به تعلیم او اهمیت داده نمی‌شد. در چنین زمانی پروین توجه نکردن به مسائل ظاهری و دادخواهی را ارزش و گوهر ناب زن معرفی می‌کند.

وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی همچنین درباره زن در شعر پروین اعتصامی اظهار کرد: پروین زن را دل خانواده رسم می‌کند و شالوده زن را با مهر عجین می‌داند. او در شعر از زن می‌خواهد یار همسر و فرزندانش باشد و در سختی‌ها آن‌ها را همراهی کند. همچنین ثروت حقیقی زن را محبت به فرزندانش می شمارد.

او با اشاره به خواست پروین اعتصامی مبنی بر دانش‌آموختن به زنان گفت: پروین می‌خواست زنان از فرصت برابر بهره بجویند و در کنار مردان عامل پیشرفت اجتماعی شوند. بعد از انقلاب پروین اعتصامی با زنان فرهیخته این کشور ادامه پیدا کرد. زن ایرانی هویت مستقل حقوقی مانند مردان دارد و در حوزه اجتماعی فعال است. ادبیات یکی از حوزه‌هایی است که زیست زنانه در آن نمود پیدا می‌کند و زنان بهتر از مردان می‌توانند آفرینش‌گر باشند. تاریخ ادبیات ثابت کرده که ماندگاری شاعر ربطی به جنسیت ندارد.

در پایان مراسم، الهام فلاح برای رمان «خون‌مردگی» در بخش داستان بزرگسال برگزیده شناخته شد.

در این مراسم مجید غلامی جلیسه، نادر قدیانی، حمیدرضا شکارسری، جواد محقق و تعدادی از دیگر چهره‌های ادبی حضور داشتند.