زمزمه دوباره کاهش نرخ سود بانکی

روزنامه فرصت امروز: در حالی که مدت زمان زیادی از کاهش نرخ سود بانکی توسط بانک ها و بدون مصوبه شورای پول و اعتبار نگذشته است، بار دیگر زمزمه کاهش دوباره نرخ سود بانکی قوت گرفته است.

بانک مرکزی بنا بر گفته مسئولانش قصد دارد دوباره نرخ سود بانکی را کاهش دهد و برنامه کاهش نرخ سود بانکی همچنان ادامه خواهد داشت. بانکداران و مقامات بانک مرکزی کاهش نرخ سود بانکی را که چندی قبل اتفاق افتاده است مثبت ارزیابی می کنند و می گویند اجرای این برنامه تأثیر مثبتی بر بازار مسکن داشته، اما تأثیری منفی بر سایر بازارها نگذاشته است. البته از سوی دیگر نتوانسته تأثیر مثبتی بر بازار سرمایه داشته باشد.

ملزومات تأثیر گذاری کاهش نرخ سود بر رکود اقتصادی

پیمان قربانی، معاون اقتصادی بانک مرکزی با اعلام اینکه کاهش نرخ سود بانکی ادامه خواهد داشت، می گوید: نرخ بالای سود بانکی هم به تصمیمات در حوزه مصرف و هم سرمایه گذاری لطمه می زد و به همین دلیل بانک مرکزی همواره به دنبال این بوده که هم ارزش پول سپرده گذاران حفظ شود و هم اجحافی به بخش تولید و سرمایه گذاری نشود.

وی ادامه می دهد: بانک مرکزی به دنبال این است که نرخ سود را به صورت غیر دستوری کاهش و همگام با تورم تعیین کند. نرخ سود سپرده به ۱۵ درصد و سود تسهیلات به ۱۸درصد کاهش یافته است، این کاهش نرخ موجب بهبود غیرتورمی معاملات بازار مسکن شد و در سایر بازارها هم التهابی به وجود نیامد. بانک مرکزی این روند را ادامه خواهد داد.

کاهش نرخ سود ابزاری برای ایجاد رونق

به گزارش «فرصت امروز»، کاهش نرخ سود بانکی همواره یکی از ابزارهایی بوده است که دولت ها برای ایجاد رونق اقتصادی و به جریان درآوردن نقدینگی برای تحریک تقاضا در اقتصاد، از آن استفاده کرده اند، اما در طول یک سال گذشته کاهش نرخ سود بانکی به صورت تدریجی و پله پله رخ داده است و به همین دلیل بازار از درک ماهیت این کاهش ناتوان است. انگیزه دولت برای اجتناب از تبعات تورمی کاهش نرخ سود بانکی موجب شد تا به روش پلکانی روی بیاورد اما این روش موجب ضعیف شدن اثرات کاهش نرخ سود در تحریک تقاضا شده است.

این در حالی است که وجود موسساتی که نرخ سودبانکی مورد توافق بانک ها را رعایت نمی کنند از جمله مسائل دیگری است که تقاضا را در پشت درهای بسته نگه داشته است. بر این اساس نقدینگی به جای حرکت به سمت بازارهای مولد ترجیح می دهد راهی موسساتی شود که هنوز سود چشمگیری به سپرده گذاری ها می دهند، البته در این میان برخی تخلفات بانک ها هم در دور زدن نرخ سود مورد توافق بر عمق رکود افزوده است.

چرا کاهش نرخ سود تأثیر گذار نیست؟

حیدر مستخدمین حسینی در این باره به «فرصت امروز» گفت: کاهش نرخ سود بانکی زمانی می تواند تأثیرات خود را نشان دهد که دولت همزمان بتواند با اجرای راهبردهایی بازار سرمایه و پول را به تحرک وادارد. به دلیل اینکه چنین راهبردی وجود ندارد می بینیم که کاهش چند مرحله ای نرخ سود بانکی نتوانسته است تأثیری روی بازار سرمایه داشته باشد و پول ها را به بازار بورس بکشاند.

وی افزود: وقتی که بازارهای کالا و سرمایه نتوانند پول خارج شده از بانک ها را جذب کنند این خطر وجود دارد که نقدینگی به سمت بازارهایی مثل طلا و ارز برود و تحرکات قیمتی ناموجهی را به نفع سفته بازان در این بازارها به وجود آورد.

معاون اسبق بانک مرکزی با بیان اینکه براساس گزارش های بانک مرکزی و مرکز آمار نرخ تورم کاهش پیدا کرده است، گفت: در شرایط فعلی کاهش نرخ سود بانکی ضرورت مهمی است که نظام بانکی باید به سوی آن حرکت کند. در شرایطی که نرخ تورم در کشور حدود ۱۰درصد است، نرخ سود تسهیلات حدود ۱۸درصد توجیهی ندارد و باید تناسب معقولی میان نرخ سود بانکی و تورم وجود داشته باشد. در شرایط فعلی تسهیلات که در اختیار بخش تولیدقرار می گیرد تسهیلاتی گرانی است و هزینه های تولید را افزایش می دهد.

وی با اشاره به رکود اقتصادی در اغلب بازارها گفت: این بازارها زمانی به رونق می رسند که نرخ سود بانکی کاهش پیدا کند. با کاهش نرخ سود بانکی سرمایه گذاری افزایش می یابد و به دنبال آن نیز وضعیت اشتغال و میزان پس انداز مردم افزایش پیدا می کند.

مستخدمین حسینی تأکید کرد: بانک مرکزی باید همان گونه که پیش از این وعده داده است موسسات مالی و اعتباری غیر مجاز را که با پرداخت سودهای غیر متعارف نرخ سود های مصوب را به چالش می کشند، ساماندهی کند.

وی افزود: این موسسات تا حدود ۳۰درصد از نقدینگی کشور را در اختیار دارند پس می توانند با استفاده از این ابزار تأثیراتی منفی را در بخش های مختلف اقتصاد به وجود آورند، بنابراین برای اثر بخش شدن کاهش نرخ سود بانکی، ساماندهی و منضبط شدن موسسات مالی و اعتباری غیر مجاز ضرورت دارد.