دوره انتظار خرید مسکن در ایران

آمارهای رسمی حاکی است زمان انتظار برای صاحب‌خانه شدن در کشور نسبت به سال ۹۲ کاهش یافته؛ به‌طوری‌که تحت‌‌تاثیر ثبات قیمت اسمی آپارتمان در سال‌های ۹۳ و ۹۴، شاخص دسترسی به مسکن از ۱۲ سال به ۶/ ۱۱ سال کاهش یافته است.

روزنامه دنیای اقتصاد: آمارهای رسمی حاکی است زمان انتظار برای صاحب‌خانه شدن در کشور نسبت به سال ۹۲ کاهش یافت است.

همچنین نرخ کسری آپارتمان،‌ به ۴ درصد خانوارهای موجود رسیده است. با این حال «کوچک‌تر شدن بُعد خانوارها» و همچنین «تعداد ساختمان‌های نیمه‌کاره» به‌ترتیب یک هشدار نامرئی و نوعی فرصت برای سازنده‌ها تلقی می‌شود.

شناسنامه اقتصادی بازار مسکن در پنج مولفه سرنوشت‌ساز،‌ به‌روز شد. بررسی‌ها از اطلاعاتی که معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی درباره سطح جدید متغیرهای بالادست بازار ملک منتشر کرد، نشان می‌دهد: در حال حاضر بخش مسکن تحت تاثیر ثبات نسبی ۲۴ ماهه قیمت‌ها در موقعیت نسبتا‌ «مطلوب» اما «متزلزل» قرار گرفته طوری که اگر «تابلوی راهنما» و «هشدار نامرئی» موجود در شناسنامه جدید بازار، مدنظر سمت عرضه قرار نگیرد، متغیرها مجددا‌ به نقطه قبل بازگشت می‌کنند.

طبق آنچه معاونت مسکن اعلام کرده، «طول دوره انتظار برای خرید مسکن» که با شاخص «دسترسی به مسکن» محاسبه و سنجیده می‌شود، در سال ۹۴ به رقمی معادل ۶/ ۱۱ سال رسید. گزارش ها از مقایسه سطح فعلی با روند بلندمدت گذشته این شاخص حاکی است: تخلیه حباب قیمت مسکن در سال ۹۳ و ثبات نسبی قیمت اسمی در سال ۹۴ باعث شد توان اقتصادی خانوارها تحت تاثیر افزایش سقف وام خرید، تقویت شود و «ثمره» آن به شکل «بهبود شاخص دسترسی به مسکن» ظرف دو سال، بروز کند. طول دوره انتظار برای صاحب‌خانه شدن در سال ۹۲، رقمی معادل ۱۲ سال بود به این معنا که یک خانوار با متوسط دستمزد ماهانه و با پس‌انداز ۱۰۰ درصدی آن، می‌توانست ظرف ۱۲ سال یک واحد مسکونی ۱۰۰ مترمربعی با قیمت میانگین، خریداری کند.

اما اکنون، طول زمانی دسترسی به مسکن ۴ ماه کاهش پیدا کرده است. قیمت اسمی هر متر مربع واحد مسکونی بعد از جهش ۷۰ درصدی در بهار ۹۲ در طول سال‌های ۹۳ و ۹۴ در سطح سه میلیون‌و ۹۰۰ هزار تا ۴‌میلیون و ۱۰۰ هزار تومان قرار گرفت و از نوسان افتاد به طوری که قیمت واقعی به ترتیب ۱۰ درصد و ۱۴ درصد کاهش یافت.

روند دو سال گذشته در بهبود شاخص دسترسی به مسکن چنانچه با همین شیب ادامه پیدا ‌کند، هدف‌گذاری طرح جامع مسکن مبنی‌بر «کاهش طول دوره انتظار برای خرید مسکن به ۸ سال در سال ۱۴۰۴» محقق خواهد شد.اما برای «تداوم بهبود» شاخص دسترسی به مسکن باید دو اقدام از جانب سرمایه‌گذاران ساختمانی انجام شود. در شناسنامه جدید بازار مسکن کشور، سطح پنج مولفه‌ای که برای هر دو سمت عرضه و تقاضا،‌ جهت‌ده و سرنوشت‌ساز محسوب می‌شود، تغییر کرده است.