ماهواره‌ی کوانتومی چین در راه فضا

وب سایت برسام: در بازار داغ نفوذ هکرها و جنگ‌های سایبری، داشتن یک مسیر ارتباطی غیرقابل نفوذ چیزی شبیه یک رویا به نظر می‌رسد. اما ماهواره‌ی Micius چینی‌ها را به این رویا نزدیک‌تر کرده است.


این یک روز تاریخی برای چین و یا حتی برای تمام جهان ارتباطات است: دولت چین نخستین ماهواره‌ی مخابراتی کوانتومی خود را به مدار زمین فرستاد. این ماهواره که حاصل فعالیت دو گروه از دانشمندان چینی و اتریشی است نخستین ماهواره‌ی کوانتومی این کشور -و جهان- است و می‌تواند ارسال و دریافت پیام بین ایستگاه‌های زمینی، آن هم بدون خطر هک شدن را تضمین می‌کند.

ماهواره‌های کوانتومی به جای استفاده از روش‌های معمول کدگذاری داده‌ها، از قوانین فیزیک کوانتومی بهره می‌گیرند. ماهواره‌ی Micius -که نام خود را از یکی از دانشمندان باستانی چین گرفته- با استفاده از یک کریستال اطلاعات و کلیدهای رمزگشایی آن را روی ذرات کوانتومی کارگذاری می‌کند و آن‌ها را به سمت گیرنده‌های زمینی بازتاب می‌دهد.

رمزگشایی و خواندن این داده‌ها تنها توسط ایستگاه‌های زمینی مجاز و با استفاده از پروتکل‌های معینی امکان‌پذیر است. در صورتی‌که یک هکر یا نفوذگر بدون در اختیار داشتن ابزارها و پروتکل‌های مجاز بخواهد این داده‌ها را بخواند، ذرات کوانتومی حامل پیام به سرعت از بین می‌روند. علاوه بر این، اگر کسی بخواهد شانس خود را در رمزگشایی این داده‌ها امتحان کند، تغییراتی در ساختار ذرات کوانتومی ایجاد می‌شود و ایستگاه‌های زمینی به سادگی آن را تشخیص می‌دهند. به این ترتیب هک شدن داده‌ها به سرعت لو می‌رود و ایستگاه‌ها می‌توانند با تغییر در پروتکل‌های کدگذاری و رهگیری نفوذگر، به سرعت جلوی هکرها را بگیرند.

چین هرچند تنها کشوری است که ماهواره‌ی مخابراتی کوانتومی خود را به فضا فرستاده، اما تنها کشوری نیست که تحقیق در این حوزه را در دستور کار خود قرار داده است. محققانی از ایالات متحده، ژاپن، کانادا و برخی از کشورهای اروپایی هم برنامه‌های مشابهی را تعقیب می‌کنند. اما هیچ‌کدام از این گروه‌ها بودجه‌ای هم‌اندازه‌ی پولی که دولت چین برای Micius خرج کرده در اختیار ندارند. بر اساس اخبار غیررسمی چیزی نزدیک به ۱۰۱ میلیارد دلار هزینه‌ی طراحی و تولید این ماهواره بوده است. دولت چین اعلام کرده در صورت موفقیت‌آمیز بودن کار آزمایشی این ماهواره، ۱۹ ماهواره‌ی کوانتومی دیگر نیز به مدار زمین خواهد فرستاد.