واقعیت اجتماعی تکذیب‌ها را رد می‌کند

جعفر ابراهیمی در فرهیختگان نوشت: موضوع دانش‌آموزان معتاد و در معرض اعتیاد مقوله‌ای نیست که بتوان با رد آمار و ارقام ارائه شده و تکذیبیه آن را نادیده گرفت. علی‌اصغر فانی، وزیر آموزش و پرورش بدون ارائه آمار دقیق و جدید، آمار ستاد مبارزه با مواد مخدر مبنی‌بر اعتیاد یک درصد دانش‌آموزان را تکذیب کرده است.

این تکذیبیه تنها صورت مساله را پاک می‌کند و باعث می‌شود با پدیده اعتیاد دانش‌آموزان برخورد ذهنی و سطحی شود، به‌عنوان یک معلم در طول دوران تدریس همواره با معضل دانش‌آموزان معتاد و در معرض اعتیاد روبه‌رو بوده‌ام؛ دانش‌آموزانی که به خاطر نداشتن حمایت اجتماعی و دولتی و به دلیل اینکه در معرض اعتیاد بوده‌اند خود نیز آلوده اعتیاد شده‌اند. فراتر از تجربه شخصی در سال‌های اخیر، اعتیاد به قرص‌ها و مواد روانگردان و آزمایشگاهی از قرص اکس تا شیشه و انواع سیگاری‌های متداول در بین دانش‌آموزان از گل تا حشیش موضوعی نیست که با تکذیبیه بتوان آن را لاپوشانی کرد؛ چراکه اثرات اعتیاد در مدارس دارای پیامدهای مختلف آموزشی جسمی و روانی است. وزیر اگر یک روز سری به پارک‌ها و پاتوق‌های نزدیک مدارس در تهران و شهرهای حاشیه بزند دانش‌آموزانی را خواهد دید که در حال استعمال مواد (بار زدن مواد) هستند و عمل خود را فقط در مواردی که منجر به برخورد با آنها شود پنهان می‌کنند و از دیده شدن باکی ندارند.

شیوع و گسترش اعتیاد در مدارس در فقدان یک رویکرد کارآمد به آموزش بارز می‌شود. در نظام آموزشی وقتی کمیت بر کیفیت می‌چربد و آمار و ارقام کمی مانند نمره، شاخص موفقیت تحصیلی می‌شود طبیعی است بعد آموزش‌های مهارت زندگی و توانمندی دانش‌آموزان در مواجهه با آسیب‌های اجتماعی به محاق برود.

وزیر آموزش و پرورش گفته است که درمان دانش‌آموزان معتاد به وزارتخانه متبوعش ربطی ندارد؛ حتی اگر از نظر قانونی و شرح وظایف چنین باشد اینکه وزیر آموزش و پرورش و تیم مشاوره تربیتی وزارتخانه برنامه‌ای برای آسیب‌های اجتماعی به صورت عام و به صورت خاص ندارند باید مورد بررسی و انتقاد جدی قرار گیرد. حذف مشاوران روان‌شناسی از مدارس مقطع متوسطه دوم و سیاست‌های تعدیل، دانش‌آموزان آسیب‌پذیر را بدون حمایت آموزشی و مشاوره‌ای، در معرض اعتیاد قرار داده است. دانش‌آموزان در مقطع دوم متوسطه جدی‌ترین گروهی هستند که باید به منظور موضوع آسیب‌های اجتماعی و اعتیاد، برای آنها برنامه‌های فرهنگی و آموزشی در نظر گرفت.

بدون‌شک یکی از راه‌های غلبه بر مساله اعتیاد دانش‌آموزان تدوین برنامه جامع آموزشی و فرهنگی با رویکرد توانمندسازی و بالا بردن مهارت‌های زندگی دانش‌آموزان است؛ برنامه‌ای که باید وضعیت ذی‌نفعان اصلی؛ یعنی دانش‌آموزان و والدین در نظر گرفته شود و گروه‌های مردمی فعال در زمینه مبارزه با اعتیاد و دفاع از حقوق کودکان در آن نقش جدی داشته باشند. باید درهای مدرسه روی نهادهای مردمی باز شود و آنها بتوانند در امر آموزش انسانی خلاق ایفای نقش کنند. به جای تکذیب یک مساله و آسیب اجتماعی باید به پژوهشگران مستقل اجازه داد به آمار واقعی و وضعیت آسیب‌های اجتماعی در میان دانش‌آموزان از اعتیاد تا خشونت و خودکشی و... دسترسی آزادانه داشته باشند تا براساس نتایج و آمار واقعی، تصمیم‌گیری و برنامه‌ریزی درست صورت گیرد.