ايران سومين مصرف‌ كننده گاز دنيا

جام جم آنلاین: با وجود اجراي مرحله نخست طرح هدفمندسازي يارانه‌ها و افزايش قيمت گاز كه روند روبه‌رشد مصرف اين حامل انرژي را تا حدودي مهار كرد، آمارهاي بين‌‌‌المللي همچنان از حضور ايران در بين بزرگ‌ترين مصرف‌كنندگان گاز جهان خبر مي‌دهد.

شركت نفتي ايتاليايي «اني» با انتشار آماري روز گذشته ايران را در سال ۲۰۱۱ ميلادي با مصرف ۱۵۴‌ميليارد و ۲۰ ميليون متر مكعب گاز، داراي رتبه سوم مصرف‌كنندگان گاز در جهان معرفي كرد.

شركت نفتي «اني» ايتاليا سومين شركت نفتي بزرگ اروپاست كه در جديدترين گزارش خود به بررسي وضع صنعت نفت و گاز جهان در سال ۲۰۱۱ ميلادي پرداخته است.

طبق آمارهاي بين‌المللي «اني» مصرف گاز در جهان در سال گذشته ميلادي برابر با سه تريليون و ۳۳۳ ميليارد و ۳۲۰ ميليون متر مكعب برآورد شده كه ۲.۵ درصد افزايش نسبت به سال۲۰۱۰ نشان مي‌دهد.

آمريكا با مصرف ۶۸۲ ميليارد و ۲۹۰ ميليون متر مكعب گاز رتبه نخست، روسيه با ۴۶۴ ميليارد و ۸۸۰ ميليون متر مكعب رتبه دوم و ايران با ۱۵۴ ميليارد و ۲۰ ميليون متر مكعب رتبه سوم مصرف‌كنندگان گاز را به خود اختصاص داده‌اند.

همچنين آمارهاي بين‌المللي نشان مي‌دهد چين با مصرف ۱۳۱ ميليارد و ۱۲۰ ميليون، ژاپن با ۱۱۹‌ميليارد و ۲۳۰ ميليون و كانادا با ۱۰۴ ميليارد و ۶۴۰ ميليون مترمكعب پس از ايران در رتبه‌هاي چهارم تا ششم قرار دارند.اين در حالي است كه كشورهايي با آب و هواي سرد مانند كانادا، آلمان و انگليس مصرف كمتري دارند.

توليد گاز در سال گذشته ميلادي نسبت به سال ۲۰۱۰ از رشد ۳.۹درصدي برخوردار بوده كه مجموعا طي ۱۰سال گذشته رشد ۸.۸ درصدي داشته است.

براساس اين گزارش، توليد گاز ايران ۴.۵ درصد كل گاز جهان را تشكيل مي‌دهد، اما به دليل فزوني مصرف در داخل، ميزان صادرات آن نسبت به ساير كشورهاي توليدكننده گاز قابل توجه نيست، اما با اين حال سال گذشته ميلادي صادرات گاز ايران توانست آمار رشد ۱۰ درصدي را به خود اختصاص دهد و رتبه ۲۱ را در جهان كسب كند.

صادرات گاز ايران در سال ۲۰۱۱ ميلادي برابر با ۹ ميليارد و ۴۲۰ ميليون مترمكعب برآورد شده است كه نسبت به سال ۲۰۱۰ ميلادي رشد ۹.۹ درصدي داشته است.

اين در حالي است كه در مقابل واردات گاز ايران در سال گذشته ۱۳ ميليارد و ۴۱۰ ميليون مترمكعب تخمين زده شده كه نسبت به سال قبل از آن از رشد ۴۷.۷ درصدي برخوردار بوده است.

اكثر كارشناسان اقتصادي بر اين نكته اتفاق‌نظر دارند كه چنانچه شرايط عمومي اقتصاد كشور اجازه مي‌داد و فشار تحريم‌هاي يك‌جانبه عليه ايران نبود مرحله دوم هدفمندي يارانه‌ها بايد اجرا مي‌شد تا با مكانيسم قيمتي برنامه‌هاي بهينه‌سازي مصرف انرژي از جمله مصرف گاز به‌خوبي اجرا شود.

اما به دليل شرايط خاص كشور، مجلس در اجرا نشدن مرحله دوم قانون هدفمندي اتفاق‌نظر دارد به طوري كه دو هفته قبل طي مصوبه‌اي، دولت را از اجراي مرحله دوم اين قانون منع كرد.

اصلي‌ترين هدف قانون هدفمندي يارانه‌ها كنترل مصرف سوخت و جلوگيري از افزايش بي‌رويه مصرف به شمار مي‌رود.

اين در حالي است كه اجراي مرحله اول قانون تاثير بسزايي در كاهش مصرف سوخت بويژه در بخش گاز به جا گذاشت به طوري كه سال گذشته با وجود افزايش ۱۰ درصدي مشتركان گاز مصرف گاز در بخش‌هاي تجاري و خانگي ۲۰ تا ۳۰ ميليون مترمكعب در روز كاهش داشت و در مقابل بخش صنعت نيز با رشد ۱۶.۸ درصدي مصرف مواجه شد.

به نظر مي‌رسد به دليل شرايط اقتصادي و اجرا نشدن مرحله دوم هدفمندي، افزايش قيمت‌ها تاثير خود را از دست داده و آمارهاي مصرف انرژي رو به فزوني است.

ايران به عنوان دومين دارنده ذخاير نفت و گاز جهان در حال حاضر روزانه ۵۵۰ ميليون متر مكعب گاز توليد مي‌كند كه عموما صرف مصارف خانگي، تجاري، صنعت، كشاورزي و نيروگاه‌ها در داخل مي‌شود.

آمارهاي رسمي حكايت از اختصاص سهم ۶۹ درصدي مصرف گاز به بخش مصارف خانگي و تجاري دارد. طبق جديدترين گزارش شركت ملي گاز ايران مصرف گاز در دهه اول آذرماه رشد ۲۱ درصدي داشته است و ۳۸۵.۵ ميليون متر مكعب از گاز توليدي كشور در بخش خانگي و تجاري مصرف شده است.

در اين ميان روزانه حدود ۲۵ تا ۳۰ ميليون متر مكعب گاز نيز از تركمنستان براي مصارف استان‌هاي شمالي و شمال‌شرقي كشور وارد مي شود كه هم‌اكنون اين واردات به دليل برخي اختلافات درباره نرخ گاز وارداتي قطع شده اما مذاكرات براي ازسرگيري آن همچنان ادامه دارد.

ميزان صادرات گاز ايران نيز روزانه ۳۲ ميليون متر مكعب است كه با توجه به حجم ذخاير گازي ايران، سهم ناچيزي از بازارهاي صادراتي گاز در جهان را به خود اختصاص داده است.

در حال حاضر، بزرگ‌ترين خريدار گاز ايران كشور تركيه است كه روزانه ۲۸ تا ۳۰ ميليون مترمكعب گاز از ايران دريافت مي‌كند.

جمهوري آذربايجان و ارمنستان نيز روزانه دو تا پنج ميليون مترمكعب گاز از ايران خريداري مي‌كنند كه صادرات گاز به ارمنستان به صورت تهاتري و در ازاي دريافت برق از اين كشور انجام مي‌شود.

پايين بودن قيمت، آلودگي كمتر نسبت به ساير سوخت‌ها، هزينه كمتر استخراج و پالايش آن نسبت به نفت و گرمازايي بالا، مصرف‌كنندگان گاز را به سمت استفاده از اين نوع انرژي ترغيب مي‌كند، با وجود اين مسوولان همواره به مشتركان نسبت به افزايش مصرف هشدار مي‌دهند و مردم را به رعايت صرفه‌جويي در مصرف گاز توصيه مي‌كنند.