خیانت نفت به اقتصاد کشور

خبرگزاری فارس: سورنا ستاری معاون علمی و فناوری رئیس جمهور امشب با حضور در برنامه «تیتر امشب» شبکه خبر در رابطه با برنامه‌ها و اقدامات معاونت علمی ریاست جمهوری صحبت کرد.

در ابتدای برنامه چند سؤال خصوصی در رابطه با مسائل خانوادگی وی و پدر شهیدش از او پرسیدند که ستاری گفت: ۴۴ سال دارم و تمام مقاطع دانشگاه را در دانشگاه صنعتی شریف تحصیل کرده‌ام.

وی افزود: ترم اول کارشناسی ارشد بودم که پدرم شهید شد و من این شانس را داشتم که روحیات پدر را درک کنم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با ذکر خاطره‌ای از شهید ستاری اظهارداشت: بحث اصلی راجع‌به پدر من خلاقیت است، کمتر کسی پیدا می‌شود که چنین خلاقیتی داشته باشد حتی بسیاری از مدیران دولت می‌گویند ما کسی را سراغ نداریم که هرچه در ذهنش باشد بتواند پیاده کند یعنی باید آن پدیده را درک کرده باشد نه اینکه یاد گرفته باشد.

ستاری افزود: در عملیات مختلف با تجهیزات قدیمی می‌جنگیدند که این مسئله نیاز به ابتکار دارد، نیروی هوایی عراق تا پایان جنگ ۴ نسل هواپیما تعویض کرد در حالی که ما در عملیات بدر نتوانستیم موفق باشیم ولی در عملیات والفجر ۸، ۸۰ فقره هواپیما بود که با ابتکار اتفاق افتاد و شاید عجیب باشد که شخصی در جنگ بیش از ۱۰۰ فقره هواپیما زده باشد.

وی ادامه داد: اگرچه اسم پدرم کمتر گفته می‌شود و این مسئله نوعی جفا در حق این شهید است ولی وی در قلب خیلی‌ها جا دارد، شهید ستاری نقاش بسیار خوبی بود و حتی کارگاه نجاری داشت و من خودم را با او مقایسه نمی‌کنم زیرا شایسته این مقایسه نیستم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور عنوان کرد:‌ پدرم همان مدلی بود که من در اقتصاد به دنبالش هستم، اینکه هیچ بچه‌ پولداری نمی‌تواند یک کارآفرین باشد و کسی کارآفرین می‌شود که خلاقیت داشته باشد.

ستاری در ادامه در رابطه با مدل اقتصادی مدنظر خود گفت: چرا می‌گوییم اقتصاد نفتی بد است؟ نفت خام را بدون زحمت درمی‌آوریم و استفاده می‌کنیم ولی فرهنگ بچه‌ پولداری که از طریق این اقتصاد حاصل می‌شود ویرانگر است.

وی افزود: اینکه در قالب استخدام دولتی به بچه‌ها شغل می‌دهیم ویرانگر است زیرا خلاقیت و اعتماد به نفس آنها گرفته می‌شود، خلاقیت از اقتصاد نفتی حاصل نمی‌شود بلکه در گرفتاری‌ها خلاقیت ایجاد می‌شود همانطور که در جنگ خلاقیت خودش را نشان داد.

* قانون شرکت‌های دانش‌بنیان در دولت گذشته خاک می‌خورد

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور ادامه داد: قانون شرکت‌های دانش‌بنیان که برای حمایت از این شرکت‌ها تصویب شده بود قبل از این دولت خاک می‌خورد ولی ما تمام بندهای این قانون را اجرا کردیم، البته این قانون چیزی نیست جز زیست‌بومی که باید داشته باشیم ولی نداریم.

ستاری گفت: به طور مثال ما از زیست‌بوم عربستان داریم که کارآفرین خارج شود؟ در دبی پول‌های زیادی خرج شد ولی آیا استیوجابز خارج شد؟ تولید دانش به پول نیست بلکه باید فرهنگ کارآفرینی ایجاد شود که ما این فرهنگ را سال‌ها در کشور داشتیم.

وی افزود: آن زمان که ابن‌سینا، رازی و فارابی داشتیم آیا با پول اینها را به دست آوردیم؟ این مسائل نیاز به یک زیست‌بوم دارد.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با بیان اینکه خیانتی که نفت به اقتصاد ما کرد از بین بردن اقتصاد کارآفرین بود، گفت: آنچه در قانون حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان به دنبال آن هستیم زیست بوم کارآفرینی است، این قانون تسهیلاتی مانند معافیت‌های مالیاتی و سربازی دارد ولی در واقع باید زیست‌بوم کارآفرینی از طریق این قانون ایجاد شود.

ستاری افزود: ۲ سال پیش در کشور کسی صندوق‌های خطرپذیر را نمی‌شناخت در حالی که ما در نوع اقتصادی سنتی‌مان این مفاهیم را داشته‌ایم و حالا باید به ارزش‌های گذشته خود برگردیم.

وی در رابطه با صدور پروانه ثبت اختراع بین‌المللی گفت: قرار نبود مرجع ثبت اختراع بین‌المللی از قوه قضاییه به قوه مجریه بیاید ولی اصلاحیه‌ای وجود دارد که باید در مجلس انجام شود که البته من هنوز مطمئن نیستم این مسئله به نفع اقتصاد دانش‌بنیان هست یا خیر که حتی در آمریکا هم این بحث وجود دارد. ولی به طور کلی می‌توانیم بگوییم که تعداد اختراعات ما رشد یافته و ما تسهیلات زیادی برای ثبت اختراع داشتیم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با اشاره به افزایش ثبت اختراعات بین‌المللی در ۲ سال اخیر گفت: تمام هزینه ثبت اختراع بین‌المللی را در معاونت علمی پرداخت می‌کنیم.

ستاری ادامه داد: اثرات زیست‌بوم جدید در دانشگاه‌ها مشخص است، ما معتقدیم دانشگاهی که نتواند کوچه پشت دانشگاه را درست کند نمی‌تواند مملکت را اصلاح کند، صنعتی که با پول مفت نفت بالا آمده باشد به دنبال دانشگاه نیست و در این صورت ارتباط دانشگاه و صنعت برقرار نمی‌شود و چنین صنعتی رشد نمی‌کند، مهم آن دانشی است که روی مواد اولیه سوار شده و به صنعت قیمت دهد.

وی از ابلاغ پیوست فناوری طرح‌ها خبر داد و گفت: تا ۲ هفته آینده پیوست فناوری طرح‌ها به عنوان یک ابزار جدی در اقتصاد دانش‌بنیان از سوی معاون اول رئیس جمهور ابلاغ می‌شود.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با بیان اینکه ما به پول مفت نفت عادت کردیم، بیان داشت: این رفتار یک رفتار منابع‌محور است که می‌توان آن را نفرین منابع برشمرد زیرا کشورهای دارای منابع هیچگاه پیشرفت نمی‌کنند، علت آن است که این کشورها همیشه به پول مفت منابع اتکا دارند نه به نیروی انسانی.

ستاری گفت: برخی کشورها یک صخره وسط آب هستند ولی مردم این کشورها از مردم ما راحت‌تر زندگی می‌کنند زیرا آنها به دانش‌ خود متکی شدند، ما چهارمین تولیدکننده سیب دنیا هستیم ولی اگر واردات سیب را آزاد کنیم سیب را هم از خارج می‌آورند. البته این طور نیست که وزرا نخواهند اتفاقات خوب بیفتد ولی جابه‌جایی بدنه لخت در سیستم دولتی بسیار سخت است.

وی عنوان کرد:‌ یکی از بهترین دستگاه‌ها در سیستم فعلی وزارت کشاورزی است زیرا پایه فکری آنها تولید داخل است، هر قانونی با یک بهانه یا تبصره دور می‌خورد ولی ما باید بتوانیم مشکلات را از طریق اقتصاد دانش‌بنیان حل کنیم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور با بیان اینکه نقطه پرگار توسعه اقتصاد دانش‌بنیان معاونت علمی است، گفت: البته از تمام دستگاه‌ها تشکر می‌کنم ولی معاونت علمی یک سیستم نرم‌افزاری است که در سخت‌افزار فعلی کشور سوار می‌شود.

ستاری در رابطه با چگونگی جلوگیری از واردات محصولات دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: تصورم این است که با قانون نمی‌شود خیلی چیزها را مانع شد بلکه باید شرکت‌های ما قوی شوند تا موفق باشیم، در کشور آلمان از ۲۰ سایت اول آی‌تی‌ ۱۵ سایت آمریکایی است ولی در ایران ۱۵ سایت ایرانی است یعنی ما در این حوزه موفق هستیم به طوری که برخی شرکت‌های ما در این حوزه ۲ هزار میلیارد تومان فروش دارند.

وی افزود: هر یک ویال داروی تکنولوژی ۲۰۰ بشکه نفت است ما چقدر باید سیمان صادر کنیم که تا این اندازه ارزش افزوده داشته باشد، ما ۹۴ درصد تولید زعفران در دنیا را داریم ولی فقط ۵ درصد گردش مالی زعفران در ایران است یعنی مهم نیست که مواد اولیه را ما تولید می‌کنیم مهم این است که چه دانشی روی آن سوار می‌شود، اگر یک سال صادرات زعفران را قطع کنیم می‌بینیم که چه بلایی بر سر کارخانجات دارو و عطر دنیا می‌آید بنابراین ما باید حداقل بازار داخل را پس بگیریم. زیرا بزرگترین عاملی که دانشمندان ایرانی خارج از کشور را بازمی‌گرداند همین بازار داخلی است.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور گفت: ما بازار بزرگی داریم، ۸۰ میلیون جمعیت داریم و درصد شهرنشینی در ایران از آلمان، ایتالیا و اتریش بالاتر است، سرانه تولید ملی در تهران از منچستر و بمبئی بالاتر است که این مسائل اقتصاد آینده ما را تضمین می‌کند.

وی با اشاره به اشتباهات پژوهشی در گذشته گفت: ما فکر می‌کردیم پژوهش یک کار لوکس است و حتی بسیاری از وزرا در روزهای اول دولت به من می‌گفتند از این اقدامات چیزی خارج نمی‌شود ولی ما کارمان را انجام دادیم.

ستاری اضافه کرد: باید بین کار دولت و زمین بازی بخش خصوصی فرق باشد، شرکتی که با پول دولتی در بخش تجاری وارد شود نابود می‌شود زیرا نمی‌تواند نوآور باشد، بسیاری از کشورها پس از ۲۰ سال با پول دولت در بازار هستند و نوآوری ندارند بنابراین پول دولت باید برای جایی باشد که بخش خصوصی نیست.

وی ادامه داد: در حال حاضر ما فکر می‌کنیم اگر نفت را از ما بگیرند باید بمیریم، ما فکر می‌کنیم معنی اشتغال استخدام است در حالی که ارزش یک کارآفرین در جامعه مهم است. هر نوع کار تصنعی با پول مفت دولت شرکت‌‌ها را زمین می‌زند. شرکت‌ها باید از داخل بجوشند. همانطور که بسیاری از شرکت‌های مهم خارجی و داخلی از زیرزمین یا گاراژ خارج شده‌اند.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور گفت: چرا ملتی که ابن‌سینا و فارابی داشته است نمی‌تواند دوباره چنین دانشمندانی را خلق کند؟ اینها با سرمایه‌گذاری‌های عجیب و قریب دولتی شکل نگرفتند.

ستاری با اشاره به بحث وقف فناوری گفت: نخستین صندوق وقف علم و فناوری را در جایزه مصطفی (ص) درست کردیم و برندگان این جایزه ۵۰۰ هزار دلار دریافت کردند در حالی که هیچ گونه کمک دولتی هم نداشتیم.

وی افزود: ما از نظر تعداد مهندس در دنیا پس از چین، هند و روسیه و هم رده با آمریکا به عنوان چهارمین تولیدکننده مهندس در دنیا به شمار می‌رویم و ۴ میلیون و ۸۰۰ هزار دانشجو داریم که در هیچ‌کجای دنیا چنین نیروی انسانی ندارند، اینها پایه اقتصاد دانش‌محور هستند و وظیفه دولت حمایت از اینها است، ما باید به شکست‌خوردگان فناوری هم کمک کنیم.

معاون علمی و فناوری رئیس جمهور در رابطه با حذف پژوهانه دانشجویان دکتری گفت:‌ طرح پژوهانه را باید از وزارت علوم پیگیری کنید ما در بنیاد نخبگان بخشی داریم که جوایز تحصیلی به استعدادهای برتر ارائه می‌کنیم، سال گذشته ۴۵۰۰ نفر تحت پوشش این جوایز داشتیم و برای جذب ایرانیان خارج از کشور نیز آمار جذب یک نفر در روز از افراد تحصیل‌کرده در ۲۰۰ دانشگاه برتر را داریم.

ستاری در رابطه با اینکه جلسات شورای عالی فضایی تشکیل نمی‌شود، اظهار داشت: شورای عالی فضایی شورایی نیست که همیشه برگزار شود زیرا اهداف طولانی‌‌مدت دارد و در دولت قبل نیز فقط یک جلسه داشت ولی در آینده نزدیک جلسه این شورا را برگزار می‌کنیم.

در بیان این برنامه گوینده «تیتر امشب» چند سؤال کوتاه از ستاری پرسید تا ستاری پاسخ‌های کوتاه دهد.

ستاری درباره سخت‌ترین جلسه هیأت دولت گفت: جلسات آخر سال که راجع‌به بودجه است سخت‌ترین جلسات بود به خصوص در این سال‌ها که وضع بودجه دولت خوب نبود و قیمت نفت کاهش یافت ولی همین درصد نفت زیر ۲۰ درصد به ما کمک کرد و به نفع اقتصاد دانش‌بنیان ما بود.

وی در پاسخ به سوالی درباره موفق‌ترین عنصر کابینه یازدهم گفت:‌ خیلی‌ها موفق هستند به خصوص در حوزه نفت، وزارت خارجه، وزارت بهداشت و کشاورزی اتفاقات خوبی افتاد.

ستاری نقطه قوت کار خود را پیگیری مطرح کرد و در باره نقطه ضعف خود گفت: از کوره در رفتن و گاهی بداخلاقی.

وی درباره نقطه قوت دولت نیز گفت: این دولت کم‌ترین اختلاف را نسبت به دولت‌های گذشته دارد و در بسیاری موارد همدل هستیم.