یمن وگذر از بحران

حسن هانی زاده در فرهیختگان نوشت: تشکیل شورای‌عالی سیاسی یمن از سوی پارلمان این کشور به تغییر قهری نگرش آمریکا و عربستان نسبت به بحران این کشور منجر شده است. پارلمان یمن پس از دو سال برای نخستین‌بار علی‌رغم تهدیدات نظامی رژیم عربستان تشکیل جلسه داد ویک شورای سیاسی را برای برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در یمن تعیین کرد.

این پارلمان براساس ماده پنج قانون اساسی این کشور به دلیل استعفای عبدربه منصور هادی رئیس‌جمهوری یمن و وجود خلأ سیاسی، شورای سیاسی را برای مدت چهار ماه مامور اداره امور کشور کرد. عربستان بلافاصله نسبت به شکل‌گیری این شورا واکنش نشان داد و آن را غیرقابل قبول دانست اما با سفر اخیر وزیرخارجه آمریکا به جده رژیم آل‌سعود موضع خود را نسبت به یمن تغییر داد.

به دنبال این تصمیم جان کری وزیر خارجه آمریکا در جریان سفر به جده عربستان و گفت‌وگو با مقامات این کشور نسبت به شکل‌گیری یک دولت انتقالی در یمن ابراز خوش‌بینی کرد. آمریکا نسبت به طولانی‌شدن بحران یمن، فشار افکار عمومی و نیز در پیش بودن انتخابات ریاست‌جمهوری بخشی از افسران خود را که در کنار رژیم عربستان علیه مردم یمن فعالیت داشتند از عربستان فراخواند. از سوی دیگر شکست روند مذاکرات گروه‌های مختلف یمنی در کویت که زیر نظر نماینده دبیرکل سازمان ملل برگزار شد، نگرانی آمریکا را نسبت به حل سیاسی بحران یمن تشدید کرد. مساله مورد اختلاف در روند مذاکرات ۱۰۰روزه کویت این است که رژیم آل‌سعود اصرار دارد که قبل از هرگونه راه‌حلی، انصارالله یمن باید سلاح خود را تحویل دهد.

انصارالله به دلیل شناخت عمیقی که از رژیم عربستان دارد بدون شکل‌گیری یک دولت وحدت ملی وبرگزاری انتخابات آزاد زیر نظر سازمان ملل تحویل سلاح‌های خود را به مفهوم خروج از روند دولت‌سازی در یمن می‌داند.

این موضوع به‌عنوان یک چالش جدی در مسیر بحران یمن تلقی می‌شود زیرا انصار‌الله برای مشارکت در روند تشکیل یک نظام دموکراتیک در یمن هزینه‌های سنگینی پرداخت کرده‌ است.
عربستان سعودی از رهگذر جریان‌سازی علیه انصار‌الله تلاش دارد تا این مجموعه را از مشارکت در دولت وحدت ملی یمن که خواست اکثریت مردم این کشوراست محروم سازد. اما با تشکیل نشست پارلمان و انتخاب شورای‌عالی سیاسی برای تشکیل دولت انتقالی با حضور انصار‌الله، آمریکا ناچار شد که بخشی از خواسته‌های انصار‌الله را بپذیرد. در حقیقت جان کری وزیر خارجه آمریکا در سفر به جده به مقامات رژیم عربستان تاکید کرد که باید طرح سیاسی پارلمان یمن را بپذیرند اما مساله خلع سلاح انصار‌الله همچنان به‌عنوان یک موضوع چالش‌برانگیز به ‌شمار می‌رود.

لذا شرایط یمن به‌گونه‌ای است که مردم یمن بدون توجه به فشارهای خارجی با استفاده از ظرفیت‌های داخلی تلاش می‌کنند تا با تشکیل یک دولت وحدت ملی بحران کشور خود را مهار کنند.

اما ظاهرا آمریکا به این نتیجه رسیده که عربستان نمی‌تواند اراده خود را از ادامه کشتار مردم، بر ملت یمن تحمیل کند و باید راهکارهای سیاسی جایگزین راهکار نظامی شود. از این‌رو اختلاف میان واشنگتن و ریاض از همین‌جا آغاز شده و لذا عربستان تحت فشار آمریکا ناچار است طرح پارلمان یمن را برای تشکیل یک دولت انتقالی و برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری بپذیرد.