چرا مدیران مالی دوام نمی‌آورند؟

روزنامه دنیای اقتصاد: در شرکت‌های بزرگ فرصت شغلی برای مدیران مالی زیاد وجود دارد. اما خبر بد این است که مدیران مالی در این شرکت‌ها معمولا زیاد دوام نمی‌آورند.این جابه‌جایی در شرکت‌های کوچک‌تر چندان معضل بزرگی نیست.

وقتی شرکت مهندسی و تولید پرینترهای سه‌بعدی ۳D Systems در نوامبر ۲۰۱۴ اعلام کرد که مفتخر است تد هال را به عنوان مدیر مالی جدید خود استخدام کرده، به نظر می‌رسید با توجه به تجربه هال در شرکت‌هایی مانند سیسکو، انقلابی رخ دهد. اما ۶ ماه بعد از پیوستن تد هال، سهام شرکت ۳D Systems بیش از ۳۰ درصد کاهش یافت. مطبوعات روز ۱۵ مه ۲۰۱۵ نوشتند که این شرکت اعلام کرده تد هال پایان همان روز ۳D را ترک می‌کند تا «اهداف شخصی خود را دنبال کند».

دوره کوتاه تصدی مدیران مالی علاوه‌بر آسیب زدن به کسب‌وکارها، وجهه این شغل را هم خراب می‌کند. حداقل شرکت‌هایی مثل ۳D Systems، اکسپرس اسکریپتس و پارکسل اینترنشنال، از افت سهام به واسطه دوره‌های کوتاه تصدی مدیران مالی خود متضرر شدند. برایان پروکتر، مدیر مالی شرکت کاریابی کورن/ فری (Korn/ Ferry) می‌گوید: «ترک شغلی زودهنگام مدیران مالی همواره یک موضوع آسیب‌رسان به شرکت‌ها است و سهامداران را دچار تردید می‌کند.» کاهش ارزش سهام شرکت‌ها در این مواقع، نتیجه نگرانی سرمایه‌گذاران نسبت به مشکلات داخلی است. روزی که هال شرکت ۳D را ترک کرد، سهام این شرکت ۳ درصد کاهش یافت.

در میان هزار شرکت بزرگی که کورن/ فری بررسی کرده، تنها ۴ درصد از مدیران مالی، یعنی کمتر از ۴۰ نفر که طی ۶ سال گذشته شرکت‌های خود را ترک کرده بودند، در ۱۲ ماه نخست کارشان اقدام به این کار کردند. همچنین ۱۵ درصد افراد یعنی حدود ۱۴۰ نفر، ظرف دو سال از شروع کارشان، آن را رها کرده و ۲۷ درصد، حدود ۲۵۰ نفر، ظرف سه سال شغل خود را ترک کردند. به‌طور کلی، میانگین تصدی افراد در شغلشان ۶/ ۶ سال بوده است.

به گفته اسکات سیمونز، مدیر شرکت کاریابی کریست کولدر، «اگر جایگاه مدیر مالی به یک در چرخان تبدیل شود، یک فرهنگ پرابهام در این شغل ایجاد می‌کند.» از سوی دیگر، وقتی یک مدیر مالی دائم شغل خود را ترک می‌کند، می‌تواند مانع پیشرفت خود شود و سابقه‌ای منفی برای خود به وجود آورد.

واکاوی ترک شغلی زودهنگام مدیران مالی

دلایل جابه‌جایی زیاد مدیران مالی متعدد است. اما اگر بخواهیم به‌طور ساده بیان کنیم، باید گفت وظیفه این مدیران در شرکت‌های بزرگ هر روز سنگین‌تر و سخت‌تر می‌شود و همزمان ریسک ماهیتی این کار نیز بالاتر می‌رود. نتیجه بالا رفتن میزان ترک شغل، چه به صورت داوطلبانه و چه به اجبار است.

اکثر شرکت‌ها یا مدیران مالی تمایل ندارند در مورد دلایل ترک عجولانه شغل خود به‌طور علنی صحبت کنند. بیشتر مدیران مالی که شغل خود را کمتر از یک سال ترک کرده‌اند (۷۵ درصد آنها)، از خارج از شرکت‌های خود برای این سمت انتخاب شده بودند که تقریبا می‌توان گفت این موضوع ناشی از تقابل آن فرد با فرهنگ شرکت یا مدیرعامل آن است.

مرتکب شدن اشتباه‌های مهلک در مورد مسوولیت‌های محول شده نیز فاکتور دیگری است. به گفته گرانت کلایتون، از مدیران شرکت کاریابی «اگون زندر» نقش مدیر مالی می‌تواند از شرکتی به شرکت دیگر متفاوت باشد. در بسیاری موارد، ترک کار فوری مدیر مالی نشانه وجود مشکلات متعدد در یک شرکت است وقتی هال به شرکت ۳D پیوست، رشد صنعت پرینتر سه‌بعدی روند کندی داشت. سهامداران امید داشتند هال بتواند به ثبات شرکت کمک کند. اما وقتی ناگهان ۳D را ترک کرد، اذعان کرده بود مسوولیت خیلی سختی بر عهده داشته است.

جابه‌جایی مدیران مالی می‌تواند به مشکلات عملیاتی هم ربط داشته باشد؛ مشکلاتی مثل نبود توسعه استعدادها یا از دست رفتن فرصت‌های ادغام و تملک. مورد دیگر به «برنامه‌ریزی منابع سازمانی» (ERP) برمی‌گردد. بسیاری از سیستم‌های ERP در چند سال گذشته مزیت‌های زیادی از خود نشان داده‌اند، اما در نهایت در انتقال آنها مشکلات زیادی پدیدار شده است. بسیاری از مدیران مالی برای پروژه‌های بزرگ گماشته شده بودند که قوانین برنامه‌ریزی و بودجه‌بندی آنها را نقض می‌کرد. نتیجه این است که اجرای یک طرح ۳-۲ ساله، ۵ تا ۶ سال زمان می‌برد و باعث فرسایش مدیران مالی می‌شود.

حداقل ۵ سال باید کار کرد

برای دوره تصدی مدیران مالی هیچ زمان حداقلی که همه روی آن توافق داشته باشند وجود ندارد. برخی کارفرماها ۳ سال را معیار نسبتا مناسبی می‌دانند، اما تحلیلگران نظر متفاوتی دارند. جان کرگر، تحلیلگر شرکت «ویلیام بلر» دوره کمتر از ۵ سال را خیلی کوتاه می‌داند. او در ماه ژوئیه شرکت تحقیقات پزشکی پارکسل اینترنشنال را به‌دلیل اینکه مدیر مالی آن بعد از ۲ سال و ۱۰ ماه و قبل از انتشار گزارش مالی سالانه این شرکت را ترک می‌کرد، مورد انتقاد قرار داد. به گفته کرگر، «ترک کردن شغل در کمتر از ۳ سال نشان می‌دهد مدیر مالی سابق پارکسل به این نتیجه رسیده دیگر فرصت اولیه‌ای که در ابتدا به آن فکر می‌کرد، در این شرکت برای او وجود ندارد.» سهام پارکسل از آن پس شروع به افزایش کرد.

بالا بودن میزان جابه‌جایی مدیران مالی به جز ضربه زدن به سهام شرکت‌ها، هزینه‌هایی برای احیای این شرایط را نیز روی دست آنها می‌گذارد. شرکت خدمات درمانی اکسپرس اسکریپتس بین‌ سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۵ چهار مدیر مالی عوض کرد. این شرکت در پایان سال ۲۰۱۵ مجبور شد چند میلیون دلار به کتی اسمیت که تنها ۱۰ ماه در سال ۲۰۱۴ مدیر مالی بود، حق و حقوق پرداخت کند.