نگاهی در باب تتلیتی‌ بودن

امیرحسین جلالی. روان‌پزشک در روزنامه شرق نوشت: خبرگزاری دانشجویان ایران گزارش داده که در پی دستگیری امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو، خواننده رپ ایرانی، عده‌ای از طرفداران وی در فراخوانی از طرفداران و دوستداران این خواننده بدون مجوز فعالیت رسمی، دعوت کرده‌‌اند تا در یک تجمع حمایتی از وی در عصر روز چهارشنبه گذشته در خیابان ۱۵ خرداد حضور یابند.

ایسنا در ادامه افزوده، با انتشار این خبر در فضای مجازی، مأموران انتظامی تهران با هماهنگی‌های قضائی لازم در محل موردنظر حضور یافته و تعدادی را که قصد برهم‌زدن نظم عمومی داشتند، دستگیر ‌کردند.

تتلو پیش از این با انتشار پیام صوتی کوتاه خطاب به بازپرس خود درحالی‌که وی را با كلماتي نامربوط خطاب می‌کرد تهدید کرد که سر وی را خواهد برید. نقل شده که خواننده پرهیاهو به مقام قضائی در دادسرا گفته که هوادارانش دادگاه را تعطیل می‌کنند و کسی نمی‌تواند با او کاری کند چون هوادار دارد. تتلو با سه‌میلیون پیگیر (Follower) در اینستاگرام در کنار بهنوش بختیاری، هنرپیشه فیلم‌های کمدی و سریال‌های روتین، از پرطرف‌دارترین چهره‌های مورداقبال کاربران شبکه‌های اجتماعی است.

چند روز پیش روزنامه‌نگاری قدیمی که دغدغه‌های عدالت‌خواهانه دارد، با فهرست‌کردن سیاهه‌ای از نابسامانی‌های اجتماعی، گلایه و ابراز تعجب کرده بود که بر سر جامعه چه آمده. تا اینجا یکی به‌نفع تتلو که غیر از بی‌شمار کنش‌های مجازی که در شبکه‌های اجتماعی علیه بازداشت وی راه افتاده، عده‌ای هم در روزگار نهضت‌های لایکی پاشنه ‌ورکشیده و عزم خیابان کرده‌اند. متأسفانه به علت کثرت شواهد قابل‌رؤیت، در نابهنجاربودن رفتارهای کسی چون تتلو شکی نیست، اما دقیقا از همین زاویه، هرگونه رفتار تنبیهی که مایه رنج‌کشیدن یا بهره‌برداری از کسی چون او به باور من منصفانه نیست.

خوب یا بد، او سه‌میلیون پیگیر دارد. فراتر از آن معتقدم او چهره نسلی از آدم‌های این شهر و خاک است. همگامی جوان‌های عاصی با چهره‌ای چون تتلو و راه‌انداختن کمپین برای آزادی وی واكنش نسلی است که در چهره وی، قهرمان زخمی تنهای خود را دیده است.

سمپتوم تتلوخواهی قابل‌تأمل و تعمق است؛ نشانه‌ای از بیماری‌های اجتماعی. هر نسلی قهرمان می‌خواهد. این مؤلفه روان آدمی است که به شمایل آرمانی (Idealized figure) نیاز دارد، اما ایده‌آل‌ها وارونه، و معناباخته شده‌اند. یادمان نرود که هیچ‌کس نمی‌تواند بدون زمینه مستعد در جامعه، سه‌میلیون پیگیر جمع کند. حالا اگر همه این عده هم هوادار نباشند، همدلی یک‌سوم این گروه با نگاه و منش تتلیتی (نامی که او به هوادارهای خود داد) هشدارآمیز است. وی مدتی پیش در اینستاگرام، تتلیتی‌ها را دعوت کرد برای نشان‌دادن هواخواهی خود بع‌بع کنند و عده‌ای دعوت او را لبیک گفته‌اند. سلوک گوسفندی برای همراهی‌کردن نمادین از وضعیت روان‌شناختی دال بر بی‌ارادگی و وادادگی است؛ انفعالی که در دل خود خشم و هیجانی کور انبار کرده است.

دو نکته را در آخر باید یادآوری کنم؛ آنچه به‌عنوان همدلی‌کردن با کسی چون تتلو در این نوشتار اشاره شد، به معنی رفع مسئولیت‌ نیست. رفتار غیرقانونی و اهانت‌آمیز در هر شکلی ناپسند است. تجویز نگاه طبیبانه برای شهروندان به‌جای نگرش تحقیر‌کننده و طرد‌کننده، به معنی سلب ید از مجاری قانونی نیست.

نقش من شهروند با نقش قاضی و پلیس متفاوت است و الزاما علیه هم نیست. ثانیا تتلو آرمان کسی نیست. قهرمان نسل بی‌آرمان است و البته کشش به موسیقی او در حکم هواداری نیست. داستان هواداری، ماجرای تتلیتی‌بودن منش و روش اجتماعی و نگاه به دنیاست.