دیدگاه فیلم اولی‌ها درباره حذف بخش «نگاه نو»

وب‌سایت آی سینما: سایت رسمی جشنواره فیلم فجر، مقررات و بخش‌های سی و پنجمین دوره جشنواره را اعلام کرد؛ بر این اساس بخش «سودای سیمرغ» شامل ۲۲ تا ۳۳ فیلم‌ سینمایی، فیلم‌ اول، هنر و تجربه و انمیشن خواهد بود و بخش‌های مستقل «نگاه نو» و «هنر و تجربه» از جشنواره حذف شده‌اند.

محمدحسین مهدویان و احسان بیگلری که سال پیش تجربه حضور در این بخش را داشته‌اند در گفت‌وگو با ما نگاه مثبتی به این موضوع دارند، اما کاوه صباغ‌زاده و محمد غفاری که امسال جزو فیلم‌اولی‌ها به حساب می‌آیند نظر متفاوتی نسبت به این اتفاق دارند.

آن‌طور که در سایت رسمی جشنواره فیلم فجر اعلام شده امسال این جشنواره با تغییرات قابل توجهی مواجه خواهد بود، به جز حذف بخش «نگاه نو» و «هنر و تجربه» که با بخش «سودای سیمرغ» ادغام شده‌اند؛ بخش غیر رقابتی جشنواره نیز با عنوان «چشم‌انداز سینمای ایران» با ۴۴ فیلم -که شامل ۳۳ فیلم سودای سیمرغ هم می‌شود- بسیار پررنگ‌تر شده و حتی فیلم‌های این بخش بدون حضور در بخش رقابتی امکان بردن سیمرغ بخش «آرای مردمی» را هم خواهند داشت.

البته سیمرغ کارگردانان فیلم اولی با عنوان جایزه ویژه استعداد درخشان همچنان وجود دارد و فیلم‌اولی‌ها شانس تقدیر به خاطر اولین تجربه‌شان را از دست نخواهند داد.

بقیه عوامل هم شانس دیده شدن پیدا می‌کنند

محمدحسین مهدویان که سال گذشته اولین فیلمش «ایستاده در غبار» سیمرغ بهترین فیلم جشنواره و جایزه ویژه هیات داوران را از آن خود کرد، تغییرات اعلام شده درباره سی و پنجمین جشنواره فجر را مثبت ارزیابی می‌کند و به نما می‌گوید: «با وجود سیمرغی که به عنوان جایزه ویژه استعداد درخشان به کارگردانان فیلم اولی تعلق می‌گیرد، این اتفاق خوب به نظر می‌رسد چون پیش از این در بخش «نگاه نو» کار عوامل فنی فیلم دیده نمی‌شد اما با این وضع، دیگر عوامل فیلم مثل بازیگران و ... نیز شانس دیده شدن و گرفتن جایزه دارند. به هر حال این کارگردان است که فیلم اولش را تجربه می‌کند نه عوامل فیلم.»

این کارگردان بیشتر شدن تعداد فیلم‌های بخش سودای سیمرغ تا ۳۳ فیلم را نیز با توجه به اضافه شدن فیلم‌های اول به این بخش تصمیم درستی ارزیابی می‌کند و می‌گوید: «با توجه به این تعداد، دیگر شانس حضور فیلم‌اولی‌ها نیز محدود نمی‌شود و در کنار دیگر فیلم‌ها به رقابت خواهند پرداخت. البته در نهایت باید جشنواره به این نحو برگزار شود تا ایرادهای آن مشخص شود اما به طور کلی نظر مثبتی نسبت به این اتفاق دارم.»

احسان بیگلری کارگردان دیگری که سال گذشته با فیلم «برادرم خسرو» در بخش «نگاه نو» حضور داشت و با وجود فیلم‌هایی مثل «ابد و یک روز» و «ایستاده در غبار» نتوانست جزو دو فیلمی باشد که به بخش سودای سیمرغ هم راه پیدا می‌کنند، درباره شرایط جدید جشنواره فیلم فجر می‌گوید:‌ «سال گذشته خود من جزو کسانی بودم که این پیشنهاد را داشتم. این‌که تنها دو فیلم می‌توانستند به بخش سودای سیمرغ بروند و بقیه شانس این رقابت را نداشتند اتفاق خوبی نبود؛ سال گذشته احتمال این‌که «برادرم خسرو» در بخش سودای سیمرغ حضور داشته باشد چند باری مطرح شد و در نهایت هم این اتفاق نیفتاد.»

از نطر این کارگردان نیز حضور فیلم‌اولی‌ها در بخش سودای سیمرغ باعث دیده شدن همه عوامل فیلم می‌شود و به طور کلی اتفاق خوبی است: «همچنان این آزمون و خطاها برای برگزاری جشنواره فجر ادامه دارد اما این اتفاق مثبت به نظر می‌رسد و امیدوارم دیگر برای بچه‌های فیلم اولی شرایط قبل پیش نیاید.»

از نظر او اگر قرار بود بخش «نگاه نو» همچنان سرجایش باشد باید به جز بهترین فیلم و کارگردانی باید برای بخش‌های دیگر آن هم جوایزی در نظرگرفته می‌شد: «گاهی اوقات دیگر عواملی که با کارگردانان فیلم اولی‌ همکاری می کردند چون جایزه‌ای در جشنواره برای‌ آن‌ها در نظر گرفته نمی‌شد و کارشان دیده نمی‌شد آن انرژی لازم را برای کار نمی‌گذاشتند که با این تصمیم احتمالا این وضع هم تغییر می‌کند.»

ممکن است سال آینده بخش سودای سیمرغ را حذف کنند!

کاوه صباغ‌زاده که فیلم اولش «ایتالیا ایتالیا» این‌روزها مراحل تدوین و صداگذاری را از سر می‌گذراند و قصد دارد شانس خود را برای حضور در جشنواره فیلم فجر امتحان کند در واکنش به قواعد تازه جشنواره فجر می‌گوید: «این ایده از این نظر که همه فیلم‌ها در یک رده و دسته با هم رقابت می‌کنند بد نیست، اما در نهایت فکر نمی‌کنم اتفاق خوبی باشد و احتمالا حق یک‌سری از فیلم‌ها خورده می‌شود.»

از صباغ‌زاده دلیل موضعش را می‌پرسیم که پاسخ می‌دهد: «واقعا نمی‌دانم اما از سیاست‌های سازمان سینمایی خبر ندارم و فکر نمی‌کنم این شرایط خیلی درست باشد، اصولا چون همیشه باید حق یک‌سری فیلم خورده شود به نظرم اتفاق خوبی نیست.»

از نظر او چون این اتفاق در ایران می‌افتد شرایط با کشورهای دیگر متفاوت است: «فیلم‌اولی‌ها در شرایط یکسانی با فیلم‌سازان حرفه‌ای فیلم نمی‌سازند و مسلما کسی که سابقه بیشتری دارد می‌تواند راحت‌تر فیلم بسازد، پس مقایسه آن‌ها با هم چندان درست نیست.»

محمود غفاری کارگردان دیگری است که این روزها فیلم اولش «سهیلا» مراحل تدوین را از سر می‌گذراند، این کارگردان واکنش جالبی به تغییرات جشنواره امسال نشان می‌دهد و می‌گوید: «مسلم است که این اتفاق را مثبت ارزیابی نمی‌کنم، نه به خاطر حذف شدن بخش «نگاه نو» من مشکلی با این اتفاق ندارم، بلکه به این خاطر که تغییر هر ساله قوانین جشنواره از اعتبار آن کم می‌کند. در واقع هرسال با تغییر هر مدیری قوانین این جشنواره تغییر می‌کند و این وحشتناک است!»

غفاری ادامه می‌دهد: «کدام جشنواره در دنیا را سراغ دارید که این‌قدر قوانینش تغییر کند؟ مسئولان هم که هر روز می‌خواهند با یک جشنواره خارجی رقابت کنند یک روز شبیه کن می‌شوند، روز دیگر آکادمی اسکار و یک روز هم می‌خواهند شبیه برلین رفتار کنند. جشنواره‌های معتبر دنیا در ابتدای تاسیس یک قانون مشخص وضع کرده‌اند و سال‌هاست طبق همان جلو می‌روند.»

این کارگردان معتقد است با این وضعیت کارگردانان فیلم‌اولی محبورند با با کارگردانان قدیمی رقابت کنند: «برای بخش ورود به مسابقه هم کار فیلم‌اولی‌ها سخت می‌شود، از طرف دیگر هم سهمیه‌بندی‌هایی صورت خواهد گرفت، در نظر بگیرید که در سال حدود ۷۰ فیلم تولید می‌شود و ما بیش از ۳۰ کارگردان با سابقه داریم که بخش سودای سیمرغ را پر خواهند کرد فکر می‌کنید از بین ۳۰ فیلم واقعا ۱۰ فیلم از میان کارهای اول انتخاب می‌شود؟»

کارگردان «سهیلا» با اشاره به این‌که سال آینده دولت عوض می‌شود و احتمالا مسئولان سازمان سینمایی نیز تغییر خواهند کرد می‌گوید: «با آمدن مسئولان جدید ممکن است سال آینده اصلا بخش سودای سیمرغ را بردارند، مثلا مدیر جشنواره تصمیم بگیرد فقط به تازه‌واردها اهمیت بدهد. این اتفاق چندان بعید هم نیست، پیش آمده بود که در دوره‌های قبلی به برخی کارگردانان بگویند شما قدیمی شده‌اید و بهتر است فرصت را به جوانان بدهیم و آن‌ها را در جشنواره شرکت نداده بودند.»

به عقیده او ممکن است این اتفاق برخی کارگردانان فیلم‌اولی را به این سمت سوق دهد که به جای شرکت در جشنواره به دنبال اکران عمومی فیلمشان باشند.