تغییر سال پایه شاخص‌ های بانک مرکزی

خبرگزاری ایبنا: مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی با اعلام اینکه از نیمه دوم سال ۹۶ به بعد آمارهایی که اعلام خواهد شد، بر اساس سال پایه ۹۵ خواهد بود، گفت:‌ شاخصی که سال پایه آن بهنگام‌تر است، از اعتبار بیشتری برخوردار است.

علیرضا مقتدایی در پاسخ به این سوال که بین دو شاخصی که بر اساس دو سال پایه متفاوت منتشر می‌شود کدام یک از اعتبار بیشتری برخوردار است، گفت: قطعا شاخصی که سال پایه آن بهنگام‌تر است، از اعتبار بیشتری برخوردار است. مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی در پاسخ به این مطلب که مرکز آمار ایران نرخ رشد اقتصادی سه ماه ابتدای امسال را بر اساس سال پایه ۷۶ اعلام کرده است؛ در حالی که سال پایه سایر شاخص‌های اقتصادی مثلا نرخ تورم ماهانه و غیره بر اساس سال پایه ۹۰ منتشر می‌شود، آیا این اقدام باعث می‌شود که نرخ رشد اقتصادی اعلامی از سوی مرکز آمار ایران بیشتر باشد، اظهار کرد:‌ دلیل این اقدام را از سوی مرکز آمار نمی‌دانم؛ اما بانک مرکزی برای اینکه دقت آمارهایی را که اعلام می‌کند بالاتر ببرد، سعی می‌کند که محاسبات خود را بر اساس نزدیک‌ترین سال پایه انجام دهد. وی با تاکید بر اینکه اعلام آمارها براساس سال پایه‌های قبلی دلیلی برای نشان دادن آمار بالاتر رشد اقتصادی نمی‌تواند باشد، تصریح کرد: اما چنانچه سال‌های پایه‌ای که در نظر گرفته می‌شود به سالی که در آن قرار داریم و گزارش اقتصادي مربوط به آن را تهيه مي کنيم، نزدیک‌تر باشد شاخص‌های اعلامی هم به واقعیت نزدیک‌تر است و از سوی دیگر سال‌های پایه نهادهای آماری اگر به هم نزدیک‌تر باشد انتظار اینکه ارقام منتشر شده از سوي دو نهاد به هم نزدیک‌تر باشند، بیشتر است.

این مقام مسوول در بانک مرکزی ادامه داد:‌ به این دلیل شاخص‌های مذکور به واقعیت نزدیک تر است که از ضرایب اهميت و وزن‌های مورد استفاده واقعی‌تر برخوردار است. قاعدتا در سال پايه اوزان چه در شاخص‌هاي قيمت و چه در شاخص‌هاي توليد بر اساس وضعيت موجود تغيير مي‌کنند و تا سال پايه بعد ثابت مي‌مانند. مدیرکل آمارهای اقتصادی بانک مرکزی خاطرنشان کرد:‌ فلسفه وجودي تغيير سال پايه هم اين است که توليدکننده آمار بر اين باور قرار مي‌گيرد که ضرايب اهميت و وزن‌هاي نسبي در سال پايه قبل، قابليت خود را از دست داده‌اند و باید دوباره بهنگام شوند. وی در بخش دیگری از سخنان خود اعلام کرد: بانک مرکزی در نظر دارد که سال ۹۵ را سال پایه شاخص‌هاي قيمت و طرح‌هاي آماری قرار دهد. بر این اساس از نیمه دوم سال ۹۶ به بعد آمارهایی که اعلام خواهد شد بر اساس سال پایه ۹۵ خواهد بود.

این در حالی است که در حال حاضر ضرایب مورد استفاده در اداره آمار اقتصادي، بر اساس مصارف و منابع سال ۹۰ است. پس از اینکه سال پایه تغییر می‌کند، مشخصه‌هاي تغییر يافته نیز اعلام می‌شود. مثلا بر این اساس ممکن است که در تعداد ۳۸۵ قلم کالا و خدمت و ضرايب آنها که نماينده سبد مصرفي خانوار هستند و مبناي محاسبه شاخص تورم است، تغییراتی ایجاد شود. مقتدایی افزود:‌ در حال حاضر بانک مرکزی مطالعات تغییر سال پایه شاخص‌هاي اقتصادي از ۱۳۹۰ به ۱۳۹۵ را در دستور کار دارد.