لایحه انتخابات؛ از رصد پول‌ کثیف تا نظارت

خبرآنلاین: سخنگوی وزارت کشور می‌گوید: در لایحه نظام جامع انتخابات ارتقای شفافیت فرآیندهای برگزاری انتخابات مدنظر قرار گرفته است.

سید سلمان سامانی سخنگوی وزارت کشور دولت یازدهم در گفت‌وگو با خبرآنلاین به بیان ویژگی‌های لایحه نظام جامع انتخابات و تبیین این ویژگی‌های پرداخته است. او از ارتقای شفافیت فرایندهای برگزاری انتخابات، پیش‌بینی شیوه‌های موثر در شفافیت و رصد منابع مالی انتخابات، تعیین ضمانت‌های اجرایی قوی برای برخورد با تخلفات انتخاباتی و همچنین تقویت حدود و چارچوب‌های امر نظارت و اجرا مبتنی بر اصول قانون اساسی به‌عنوان مهم‌ترین ویژگی‌های این لایحه یاد می‌کند و با اعلام این خبر که لایحه نظام جامع انتخابات با امضای وزیر کشور به هیات دولت رسیده است، ابراز امیدواری می‌کند که این لایحه با فوریت در مجلس شورای اسلامی به تصویب برسد.

مشروح گفت‌گو با سخنگوی وزارت کشور پیش‌روی شماست.

آقای سامانی! توضیحی درباره روند تدوین و تهیه لایحه نظام جامع انتخابات در وزارت کشور به ما می‌دهید؟ این لایحه چندین سال در دولت قبل در بلاتکلیفی ماند و به نظر می رسد قرار است در این دولت بالاخره به سرانجام برسد.

یکی از برنامه‌هایی که آقای رحمانی فضلی در وزارت کشور دولت یازدهم دنبال کردند، ارتقای سرمایه حقوقی این وزارتخانه بود که یکی از مهمترین آنها ساماندهی قوانین و مقررات پراکنده مرتبط با وزارت کشور خصوصا در حوزه انتخابات بود.

مطالعات تطبیقی گسترده‌ای از قوانین انتخاباتی کشورهای دیگر با در نظر گرفتن امکان بهره‌گیری از تجربیات آنها در برگزاری انتخابات در چارچوب قوانین جمهوری اسلامی ایران انجام گرفت. دانش و تجربیات حدود ۳۸ انتخابات برگزارشده از ابتدای انقلاب تاکنون مورد بررسی قرار گرفت و همزمان از نظریات متخصصان، اساتید دانشگاه و صاحبنظران استفاده کردیم. نتیجه کار ما، تهیه پیش‌نویس لایحه نظام جامع انتخابات بود که با امضای وزیر کشور تقدیم هیات دولت شد.

چه مولفه‌هایی را می‌توان به عنوان مهمترین ویژگی‌ها و وجوه برجسته این لایحه دانست؟

ارتقای شفافیت فرایندهای برگزاری انتخابات، پیش‌بینی شیوه‌های موثر در شفافیت و رصد منابع مالی انتخابات، تعیین ضمانت‌های اجرایی قوی برای برخورد با تخلفات انتخاباتی و همچنین تقویت حدود و چارچوب‌های امر نظارت و اجرا مبتنی بر اصول قانون اساسی مهم‌ترین ویژگی‌های این لایحه است. علاوه بر این ویژگی‌ها، تجمیع و حذف تفاوت‌های غیرضروری در انتخابات‌های مختلف و کاهش بار مالی کشور در این خصوص از ویژگی‌های ممتاز این لایحه است.

ثبت‌نام از رای‌دهندگان در انتخابات در این لایحه در نظر گرفته شده که به شفافیت انتخابات و به حداقل رساندن تخلفات احتمالی کمک قابل‌توجهی می‌کند. همچنین به منظور تامین عدالت انتخاباتی و تقویت نقش احزاب و شیوه‌های مناسب تبلیغات نامزدها در این لایحه مدنظر واقع شده است. نقش سایر قوا و دستگاه‌های دیگر در انتخابات از جمله قوه قضاییه و دادگستری‌ها و شیوه رسیدگی به جرائم انتخاباتی از دیگر ویژگی‌های این لایحه است.

برای ورود پول‌های کثیف در انتخابات چه راهکارهایی در نظر گرفته شده است؟

در این لایحه برای شفاف‌سازی منابع مالی انتخابات و جلوگیری از ورود پول‌های کثیف، تدابیر ویژه‌ای اتخاذ شده است که پس از تصویب نهایی، جزییات آن اعلام خواهد شد.

در لایحه مذکور برای سازوکارهای نظارتی چه نسخه ای پیچیده شده است، خصوصا آنجا که بحث نظارت شورای نگهبان مطرح است آیا برای کم شدن حاشیه ها تدبیری اندیشیده شده است؟

یکی از ویژگی‌های مهم لایحه نظام جامع انتخابات، تقویت چارچوب‌ها و حدود امر نظارت و اجراست. ما در لایحه مذکور، این دو وظیفه بسیار مهم را به‌طور کامل تبیین کرده‌ایم که حدود صلاحیت این دو رکن مهم چیست و مواد مختلفی به آن اختصاص یافته است.

این لایحه چه زمانی برای بررسی و تصویب نهایی به مجلس می‌رود؟

لایحه پس از بررسی در دولت به مجلس شورای اسلامی ارسال خواهد شد و امیدواریم با عنایت به اهمیت موضوع، در مجلس نیز با قید فوریت در دستورکار قرار گیرد تا بتوانیم در همین دوره شاهد اجرایی شدن آن باشیم. ما قویا معتقدیم که با تصویب و اجرایی شدن این لایحه سنت انتخاباتی اصیل و ریشه‌دار جمهوری اسلامی ایران تکامل و عمق بیشتری می‌یابد و به شرایط ایده‌آل نزدیک‌تر خواهد شد.

آقای سامانی! مسئولان محترم دولتی بارها نسبت به سفرهایی که شبهه انتخاباتی بودن دارد تذکر داده و اعلام کرده‌اند که با چنین اقدامی برخورد خواهند کرد. وزارت کشور برای جلوگیری از این سفرها چه اقدامی انجام داده است؟

آقای رحمانی فضلی وزیر محترم کشور در گفت‌وگوی اخیری که داشتند، خط‌مشی این وزارتخانه را در قبال تخلفات مشخص کردند.