پيشنهاد تعطيلي مدارس، ‌يكي از چند راهكار مقابله با آلودگي هواست

روزنامه اعتماد: پيشنهاد تعطيل شدن مدارس و دانشگاه‌ها در روزهايي كه جدول‌هاي شاخص آلودگي هوا نشان از آلوده‌ترين روزها مي‌دهد، ‌قرار است با هدف در نظر گرفتن سلامت دانش‌آموزان و دانشجويان، ‌بار ترافيك شهري چون تهران را هم كاهش دهد.

اين پيشنهاد كه از سوي دفتر بررسي آلودگي هواي سازمان حفاظت محيط زيست به دولت داده شده است، در حال بررسي و واكاوي است، ‌تا با در نظر گرفتن نظر سازمان‌ها و نهادهايي چون محيط زيست، ‌آموزش و پرورش و ارگان‌هاي مرتبط نهايي شود و به مجلس فرستاده شود. پاييز و زمستان هر سال، ‌با سرد شدن هوا و وقوع پديده اينورژن يا همان وارونگي دمايي، ‌حجم هواي آلوده‌اي كه از منابع مختلف به اتمسفر مي‌رود، ‌به خاطر سنگيني هواي سرد در پايين‌ترين ارتفاع خود قرار مي‌گيرد و اهالي شهرها را دچار مشكلات مختلف قلبي تنفسي مي‌كند.

جدول‌هاي شاخص‌هاي آلاينده و روزهاي آلوده سال نشان از اين دارد خاكستري‌ترين روزها اواخر پاييز و اوايل زمستان است، روزهايي كه دايما از سوي متوليان هواي شهرها، ‌خبر تعطيلي مدارس و هشدار براي خارج نشدن گروه‌هاي حساس از خانه‌ها شنيده مي‌شود. دفتر بررسي آلودگي هواي سازمان حفاظت محيط زيست در اين پيشنهاد، ‌علاوه بر در نظر گرفتن سلامت گروه‌هاي حساس دانش‌آموزي و دانشجويي، ‌كم كردن بار ترافيك شهري را هم درنظر گرفته است، ‌ترافيكي كه با آغاز سال تحصيلي ٣٠ درصد به آن افزوده مي‌شود. اما شايد اين راهكار، ادامه راهكارهاي موقتي براي حل معضل آلودگي هوا به نظر برسد.

مديركل اداره محيط‌زيست استان تهران، ‌با درنظر گرفتن اينكه اين راهكار فرعي در كنار بقيه راهكارهاي اصلي حل معضل آلودگي هوا قرار دارد، ‌به «اعتماد» گفت: از آنجايي كه در اواخر آذر و اوايل دي اوج آلودگي هوا را داريم، مي‌خواهيم با اين تعطيلات زمستانه هم به كاهش بار ترافيك كمك كنيم، چون هدف كنترل و كاهش بار ترافيكي ٣٠ درصدي افزوده شده از اول مهر است و هم سلامت گروه‌هاي حساس چون دانش‌آموزان و دانشجويان را در نظر گرفته باشيم. محمدهادي حيدرزاده در ادامه به شروع مدارس از نيمه شهريور اشاره كرد و گفت: از سويي ديگر در اين پيشنهاد، مدارس از ١٥ شهريور باز مي‌شوند، گرچه به امسال نرسيد، اما اگر اين طرح عملي شود از سال آينده اين اتفاق مي‌افتد.

اگر ‌امسال مجلس اين لايحه را قبول كند، امتحانات خردادماه هم دو هفته ديرتر برگزار مي‌شود و به تيرماه مي‌كشد. حيدرزاده در خصوص تاريخ در نظر گرفته شده براي تعطيلات زمستاني گفت: تحقيقات و جداول تهيه شده در يك پريود ده ساله نشان داده هرساله اواخر آذر يا اوايل دي اوج اينورژن را داريم، ‌تاريخ دقيق اين تعطيلات هنوز مشخص نيست، ‌اما در صورت تصويب در مجلس، ‌در همين حدود از سال خواهد بود. اين روش، ‌روشي است كه در بسياري از كشورهاي دنيا تجربه شده است. به گفته حيدرزاده، ‌از آنجايي كه ادارات، ‌هيچ تعطيلات تابستانه‌اي ندارند، لذا نمي‌توان تعطيلات زمستانه براي‌شان درنظر گرفت.

تعطيلي مدارس، ‌چاره مقابله با آلودگي نيست

اما اين طرح، ‌مخالفاني هم دارد، ‌مخالفاني كه معتقدند تعطيلي مدارس، ‌راه چاره مقابله با آلودگي هوا نيست. برخي از نمايندگان مجلس و حتي شوراي شهر تهران، ضمن ابراز مخالفت خود، ‌از شهرداري يا دولت خواستند مسووليت آلودگي هوا را برعهده بگيرند. سيد راضي نوري، نماينده مجلس شوراي اسلامي معتقد است با راهكارها و مسكن‌هاي موقت مثل طرح تعطيلي دوهفته‌اي مدارس نمي‌توان مشكل آلودگي هوا را حل كرد.

اينكه بگوييم مدارس يك هفته يا دو هفته تعطيل شوند يا سال تحصيلي با تاخير آغاز شود بايد منافع و مضرات اين گونه طرح‌ها را در نظر بگيريم مشكل حل نمي‌شود. به گونه‌اي نباشد كه آموزش دانش‌آموزان و محصلان كه بر اساس يكسري كارهاي كارشناسي برنامه‌ريزي شده است دچار اختلال شود. همچنين عضو هيات‌رييسه شوراي شهر تهران نيز با تاكيد بر اينكه بايد به دنبال روش‌هاي اساسي براي كاهش آلودگي هوا در فصل سرما باشيم، ‌گفت: دو هفته تعطيلي چاره‌ساز اين ميزان آلودگي هوا نيست. ابوالفضل قناعتي به مهر گفت: زماني كه در روزهاي اوج آلودگي هوا، مدارس تعطيل مي‌شوند، ما با كاهش آلاينده‌ها روبه‌رو مي‌شويم. در روزهاي تعطيل مانند روزهاي جمعه هم آلودگي هوا كاهش مي‌يابد.

اما به فاصله يك روز، شرايط به وضعيت گذشته بازمي‌گردد بنابراين بايد به دنبال يك تغيير اساسي براي كاهش آلودگي هوا در پايتخت باشيم. بايد مسووليت مهار آلودگي هوا را يك نفر بر عهده بگيرد، فرقي نمي‌كند اين يك نفر در دولت باشد يا شهرداري، اما يك نفر پاسخگوي آلودگي هوا باشد. ما مي‌بينيم در يك روز كه اوج آلودگي هوا را داريم، يك نهاد اداري، ماشين‌هاي قديمي و دودزاي خود را به سطح شهر مي‌فرستد در حالي كه بايد همه در كنار هم اواخر پاييز و زمستان به دنبال كاهش منابع آلوده‌كننده هوا باشيم.

اما پيشنهاد تعطيلي دوهفته‌اي مدارس و دانشگاه‌ها، تنها راهكار ارايه شده از سوي محيط زيست براي مقابله با آلودگي هوا نيست، حيدرزاده به ديگر راهكارهاي ارايه شده اشاره مي‌كند و مي‌گويد: اين پيشنهاد، ‌تنها راهكار ما نيست، ‌در واقع مي‌توان گفت از راهكارهاي فرعي هم هست. يكي از راه‌هاي كنترل مديريت آلودگي هوا، ايجاد يك مديريت تلفيقي است. راهكارهاي ديگر چون ارتقاي كيفيت سوخت، ارتقاي معاينه فني خودروها و رسيدن به استاندارد توليد خودرو قسمت‌هايي از برنامه‌هاي اصلي محسوب مي‌شوند. او همچنين به لايحه هواي پاك اشاره كرد كه در حال حاضر در كميسيون صنايع و كشاورزي مجلس قطعي شده و در نوبت بررسي در صحن قرار دارد. حيدرزاده با ابراز اميدواري نسبت به تصويب اين لايحه گفت: مجلس دهم را مي‌توان مجلسي محيط زيستي دانست، نمايندگان در زمينه لوايح محيط زيستي همكاري‌هاي لازم را دارند.

اين پيشنهاد هم به اين دليل در لايحه هواي پاك وارد نشد كه تلفيقي است و آموزشي- محيط زيستي محسوب مي‌شود. در واقع آموزش و پرورش هم بايد نظر كارشناسي خود را در اين زمينه ارايه دهد و در نهايت در كميسيون‌هاي مختلف مجلس بررسي شود. پيشنهاد تعطيلي دو هفته‌اي مدارس، ‌طرحي است كه در راه كميسيون لوايح دولت است و بايد در اين كميسيون قطعي شود تا به عنوان لايحه به مجلس برود.

حيدرزاده اميدوار است آموزش و پرورش نظر مساعد نسبت به اين پيشنهاد داشته باشد، ‌چون تعطيلات زمستاني براي استراحت دانش‌آموزان هم مناسب به نظر مي‌رسد. از طرفي ديگر شروع زودتر از موعد سال تحصيلي و پايان ديرتر آن در شهريور و تير ماه، ‌باعث مي‌شود به اندازه دو هفته دانش‌آموزان را از فضاي خاكستري شهرها دور كرد، ‌اما در اين تعطيلات، ‌تنها بچه‌ها تعطيلند و باز بودن ادارات باعث مي‌شود خانواده‌ها شرايط ترك شهر و سفرهاي زمستاني را نداشته باشند و گروه‌هاي حساس همچنان در خانه‌ها باشند، ‌كودكان و نوجواناني كه تعطيلي يكي دو روزه روزهاي اوج آلودگي هوا، باعث نگراني والدين شاغل‌شان مي‌شد از اينكه بايد كودكان شان را تنها در خانه بگذارند.

شايد بار ترافيك كم شود اما تعطيل شدن مدارس آن هم به مدت دو هفته، ‌بايد امكان خارج شدن آنها به همراه خانواده‌هاي‌شان را از شهرها فراهم كند، ‌تا حاضر شدن والدين در ادارات با اختلال مواجه نشود.