ماجرای «معجون جادویی داعش» چیست؟

هفته نامه تماشاگران امروز - فاطمه رجبی: محمد ابهری، جامعه شناسی که پیش از این هم حرف های جنجالی زده بود. مدعی است به خاطر افشای مصرف گسترده مواد مخدر توسط داعشی ها جانش در خطر است. البته یک متخصص اعصاب و روان می گوید ادعای ابهری پایه و اساس علمی ندارد.

چند سالی ست که رو کردن اسم های عجیب و غریب مخدرها یکی از سوژه های داغ رسانه ها شده است. اسم هایی مانند اشک خدا، کروکودیل و... که هر کدام سعی دارند وجهه عجیب تر و ترسناک تری رو کنند.

چند روز پیش هم خبری روی خروجی خبرگزاری مهر قرار گرفت که به سرعت در شبکه های اجتماعی بازنشر شد و سر زبان ها افتاد. خبر که به نقل از مجید ابهری منتشر شده بود می گفت که اخیرا آزمایشگاه های نانو در بلغارستان اقدام به تولید مخدر جدیدی به نان «کاپتاگون» کرده اند که به نام علمی اش fenethyline (فن اتیلین) است خیلی هم مخدر جدیدی نیست و سابقه تولید آن به سال ۱۹۶۱ بر می گردد و حتی به مدت ۲۵ سال مصرف دارویی هم داشته؛ یعنی به عنوان جایگزین خفیفی برای آمفتامین بوده و برای درمان سندرم بیش فعالی کودکان به جای ریتالین استفاده می شده.

اما گویا بعد از چند سال که اثرات مخرب این دارو شناخته می شود سازمان های نظارتی آن را کنار می گذارند و حدود 20 سال هم هست که به عنوان یک مخدر وارد بازارهای جهانی شده و اغلب کشورها هم خرید و فروشش را ممنوع کرده اند. منابع فارسی در مورد عوارض آن هم توضیح داده اند. عوارضی که مانند عوارض اغلب آمفتامین هاست و شامل سرخوشی، هیجان، اعتماد به نفس، انگیزه، احساس قدرت و... می شود.

محمد علیفر متخصص اعصاب و روان درباره «کاپتاگون» می گوید: «عوارض این مخدر مانند شیشه است. درواقع تمام زیرمجموعه های آمفتامین و متامفتامین تاثیرات تقریبا مشترکی روی بدن فرد می گذارند و تفاوت های شان جزییاست. این تاثیرها هم با توجه به جثه، قدرت بدنی، سابقه مصرف مخدر و... متفاوت است.

کاپتاگون هم مخدر جدیدی نیست و در سال های گذشته در کشورهای مختلف مصرف شده است. به خصوص در کشورهای حوزه خلیج فارس مشتری های زیادی برای این مخدر وجود داشته است.»

اگر به زبان انگلیسی هم به دنبال ردی از مخدر «کاپتاگون» بگردید به منابع زیادی بر می خورید. مثلا دو سال پیش گاردین گزارش مفصلی از مصرف این مخدر در کنار سایر آمفتامین ها بین اعضای داعش منتشر کرده بود. گاردین در این گزارش آورده بود که بسیاری از اعضای داعش مخدرهای مختلف مصرف می کنند تا بتوانند کارهایی را که در حالت عادی توان روانی انجام دادن شان را ندارند انجام دهند.

آنچه بین منابع قدیمی تر و حرف های ابهری اختلاف می اندازد جدا از میزان خوفناک بودن «کاپتاگون» در شرایط ناامن سوریه اشاره کرده بود. در این گزارش آمده بود: «با شروع هرج و مرج در سوریه این کشور به یکی از مراکز مهم تولید کاپتاگون تقلبی و صادرات آن تبدیل شده است. قبل از سال 2011 محل تولید چنین مخدری دره بقاع لبنان بود اما از زمان آغاز جنگ داخلی در سوریه تولید آن در لبنان بسیار کاهش پیدا کره است.»

در بخش دیگری از گزارش نیویورک تایمز از زبان یک کارشناس گروه های جهادی نوشته شده بود: «قاچاق مواد مخدر یکی از راه های درآمد و گردش اقتصاد گروه های تروریستی است. شبه نظامیان سوری خودشان بخشی از این مواد را مصرف کرده و بخش دیگری را صادر می کنند.»

با توجه به اینکه جست و جوهای مختلف درباره دست داشتن ناتو در تولید «کاپتاگون» فایده نداشت به نظر رسید که خود دکتر ابهری بهتر می تواند در این مورد توضیح بدهد. او در جواب این که از چه منبعی برای خبری که در مورد «کاپتاگون» منتشر کرده، استفاده کرده است، می گوید: «تمام حرف های من آپ تودیت است. من یک چهره شناخته شده بین المللی هستم و اولین کسی هستم که آسیب شناسی رفتاری را در کشور پایه گذاری کردم؛ بنابراین کاری ندارم که بقیه چه می گویند. حرف های من با منبع و موثق هستند و با وجود اینکه امنیت جانی ندارم باز هم افشاگری می کنم.»

او ادامه می دهد: «این را که ناتو در بلغارستان کاپتاگون تولید می کند، اخیرا در مجله National Defensc Magazine خوانده ام. به هر حال ما باید هشدار بدهیم و بگوییم که جانیان داعش چطور دست به چنین اعمالی می زنند. این مخدر باعث می شود که خوی وحشیگری به خصوص در زمینه جنسی در فرد چند برابر شود و ترسش هم به شدت از بین برود. البته همان طور که می دانید اغلب چنین داروهایی ابتدا در آزمایشگاه های موساد تولید می شوند و بعد آنها را به ناتو می فرستند اما این بار این دارو توسط خود ناتو تولید شده است.»

اما بیشتر از 50 سال از تولید «کاپتاگون» می گذرد. ابهری در جواب این یادآوری می گوید: «شاید پایه اش را قبلا تولید کرده باشند اما حالا فهمیده اند که از آن چه استفاده ای می شود کرد. من قبلا هم در زمینه مخدرها کار کرده ام. مثلا چهار سال پیش درباره ماده مخدر کروکودیل هشدار دادم و حتی تهدید جانی هم شدم. همین حالا هم امنیت جانی ندارم.»

به حذف فیزیکی من دست زده اند

چه کسانی می توانند ابهری را تهدید کنند؟ خودش می گوید: «من هیچ وقت با شبکه های معاند بحث نمی کنم. بعد از اینکه در مورد کروکودیل هشدار دادم از جاهایی مانند بی بی سی و الجزیره و... با من تماس گرفتند اما راضی به حرف زدن با هیچ کدام نشدم. از جاهای دیگر هم تماس گرفتند. اما اینها می دانند که من تحصیل کرده کشورهای خودشان هستم، فوق دکترا را در آمریکا و دکترایم را در انگلستان گذرانده ام و نمی توانند با زبان دانش و علم من را ساکت کنند، برای همین می خواهند دست به حذف فیزیکی من بزنند. بارها هم در این زمینه تهدید شده ام اما اهمیت نمی دهم و کار خودم را می کنم.»