تلویزیون از اعتراض اختلاس‌گرها ترسید؟!

وب‌سایت آی سینما: مجموعه اپیزودیک «چرخ فلک» این‌روزها از شبکه یک سیما روی آنتن می‌رود، عزیزالله حمیدنژاد یکی از کارگردانان این سریال در گفت‌وگوی تازه‌اش به نکته جالبی از ممیزی عجیب صداوسیما اشاره کرده که باعث لطمه خوردن به یکی از اپیزودهای این مجموعه شده، به گفته او با وجود اعلام خبر اختلاس‌های بزرگ از رسانه ملی، مدیران تلویزیون حتی اجازه پرداختن به خرده اختلاس‌گرها را نیز در سریال‌ها نمی‌دهد.


مجموعه «چرخ فلک» به تهیه‌کنندگی مجید مولایی در ۲۸ قسمت ساخته شده است که عزیزالله حمیدنژاد، بهرام عظیم پور و احسان عبدی پور کارگردانان اپیزودهای مختلف آن هستند. نکته جالب درباره این مجموعه به ممیزی عجیبی مربوط می‌شود که در اپیزود ششم آن اتفاق افتاده است؛ این‌که در تلویزیون از نگاه انتقادی نسبت به صنف‌هایی چون پزشکان و وکلا اجتناب شود با توجه اعتراض و حساسیت این صنوف عجیب نیست، یا در موارد دیگر مثل حضور اقوام این حساسیت مدیران می‌تواند توجیهاتی داشته باشد، اما این‌بار این اختلاس‌گرها و رانت‌خوارها هستند که از ممیزی تلویزیون سود برده‌اند! آن‌طور که یکی از کارگردانان این مجموعه توضیح داده تنها ممیزی این سریال به حذف شخصیت اختلاس‌گر قصه باز می‌گردد.

عزیزالله حمیدنژاد به تازگی در گفت‌وگو با مهر از حذف بخش‌هایی از این سریال که به موضوع اختلاس و رانت‌خواری برمی‌گردد اشاره کرده است. او در بخشی از این گفت‌وگو می‌گوید: «خوشبختانه اپیزودهایی که من ساختم پنج تایشان در هنگام پخش زیاد تغییر نکرد و اگر اعمال نظرهایی کردند می‌شد چشم پوشی کرد اما در اپیزود «سیدرضی» چندین سکانس اساسی آن حذف شد که به عقیده من آسیب اصولی به کار وارد کرد. کاراکتری که از سید رضی دوست داشتم به نمایش درآید چند بُعدی بود و تنها دغدغه قتل پسرش را نداشت بلکه می‌خواست نسبت به پدر قاتل بر سر رانت‌خواری و اختلاس مقابله کند ولی این جنبه مبارزه سید رضی با یک اختلاس‌گر دولتی از سریال حذف شد.»

کارگردان «اشک سرما» با اشاره به این‌که سیاوش طهمورث به خوبی از عهده بازی در نقش شخصیتی به نام «ناصریان» که یک اختلاس‌گر را به تصویر می‌کشد، برآمده است درباره این نقش می‌گوید: «ناصریان اختلاس‌گری بود که سال‌ها پیش در دستگاه‌های دولتی کار می‌کرد و در فیلمنامه کامل به آن اشاره شده بود اما این جنبه از شخصیت او حذف شد. در شرایط بغرنج اقتصادی که بر مملکت حاکم است و اختلاس‌گران این‌گونه مردم را غارت می‌کنند چرا نباید به اندازه یک خرده اختلاس‌گر اجازه پرداختن داشته باشیم؟»

اما نکته جالبی که این کارگردان به آن اشاره می‌کند مطرح شدن همین موضوع در بخش‌های خبری صداوسیماست: «بارها اخبار بسیاری از اختلاس‌های بزرگ از طریق همین صدا و سیما پخش شده است. من با توجه به شرایط سیاسی اجتماعی مملکت می‌گویم که وقتی تلویزیون رسما در بخش‌های مختلف خبری این موضوع را پوشش می‌دهد پس من هم به عنوان فیلمساز باید اجازه داشته باشم بخش کوچکی از آن را منعکس کنم.»

از نظر او بهتر است بر اساس اخباری که از تلویزیون پخش می‌شود اجازه داده شود هنرهای نمایشی دست کم به یک صدم این موضوع بپردازد: «در این صورت شخصیت سید رضی برجسته‌تر نشان داده می‌شود و بهتر می‌شد گفت که دغدغه‌اش یک مساله شخصی نیست. از طرفی این تغییرات اجازه نمی‌دهد ببینیم ماهیت اصلی کسی که در آخر متحول می‌شود ابتدا چگونه بوده است. یکی دیگر از تغییراتی که این اپیزود با آن مواجه شد به حضور دو کاراکتر سید رضی و حاج آقا مغیثی مربوط می‌شد. آنچه من برای کاراکتر مغیثی متصور بودم و فیلمنامه هم به آن پرداخته بود وابستگی به دنیا را در او بیشتر نشان می‌داد که در همراهی با سید رضی این تضاد بین دو روحانی را آشکارتر می‌کرد و شخصیت سید رضی پررنگتر می‌شد اما آن‌هم کمرنگ و به نوعی حذف شد. یعنی هیچ روحانی اهل دنیایی وجود ندارد؟»

بخش پایانی حرف‌های این کارگردان که هشت سال از ساخت آخرین اثر سینمایی‌اش می‌گذرد به دلسردی از تلویزیون و تمایل برای تولید اثر در شبکه نمایش خانگی مربوط می‌شود: «اگر باز هم فیلمنامه خوبی داشته باشم و دست من به عنوان فیلمساز بازتر باشد و آزادی عمل بیشتری داشته باشم دوست دارم کار کنم ولی اگر فضایی مثل نمایش خانگی شرایط تولید یک سریال را بهتر کند و کارگردان بتواند با ابراز نظرهایش ارتباط بهتری با مخاطب بگیرد حتما رسانه خانگی را انتخاب می‌کنم. به نظر من آزادی عمل و حفظ کیفیت مهمتر از هر چیز دیگری است. سینما، تلویزیون و رسانه خانگی، هر جا که بشود با آزادی عمل کیفیت را حفظ کرد باید کار کرد. مهم این‌که اثر تولید شده قابل دفاع باشد و به اندیشه و آگاهی مخاطب بیفزاید.»