ترکیه موصل و رقه را تصرف می‌ کند؟

روزنامه وقایع‌ اتفاقیه نوشت: اظهارات رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه مبنی بر احتمال انجام عملیاتی مشابه «عملیات فرات» در سوریه، این بار برای عراق، بحث‌وجدل‌های بسیاری را برانگیخته است. عراقی‌ها می‌گویند که توطئه‌ای ترکی - آمریکایی - عربی در جریان است تا ترکیه وارد خاک عراق شود و همین‌طور که در سوریه منطقه‌ای را به کنترل خود درآورد در اینجا نیز مناطقی را به کنترل خود در آورد.

این درحالی است که برخی منابع خبری می‌گویند که توافق شده است که نیروهای ترکیه‌ای دو شهر مهم موصل در عراق و رقه در سوریه که هر دو تحت‌کنترل داعش هستند را به تصرف خود درآورند. به گفته آنها، آمریکا چراغ سبز این اقدام را به دولت ترکیه داده است. گفته می‌شود در همین چارچوب است که اردوغان صحبت از ورود زمینی به خاک عراق و اظهار کرده که قصد دارد مشابه همان عملیاتی که در سوریه انجام داده است در عراق نیز انجام‌دهد.

در همین رابطه، سمیر عبید، کارشناس و تحلیلگر عراقی امور سیاسی و استراتژیک در مقاله‌ای که وبسایت القوه‌الثالثه آن را منتشر کرده است، می‌نویسد: «ثامر السبهان، سفیر عربستان‌سعودی در بغداد در جلسه‌ای که با چهره‌های بارز سیاسی، نظامی، اجتماعی و رسانه‌ای عراقی در ماه آوریل امسال در امان، پایتخت اردن داشته، گفته است که: «همه برسر آنچه توافق کرده‌ایم، نظرات خود را داده‌ایم... امور به‌شکل بسیار گسترده‌ای تغییر کرده است... آنچه از سال ۲۰۰۳ تاکنون دیده‌اید، صرفا پیش‌غذا بوده است... به‌زودی غذای اصلی سرو می‌شود. عراق واویلا می‌شود!»

این اظهارات برای حضار تکان‌دهنده بود!» وی سپس می‌نویسد: «به‌زودی ترکیه عملیات نظامی در موصل انجام خواهد داد. هیئت‌های آمریکایی به ترکیه صف کشیده‌اند و همچنان صف می‌کشند تا بر سر این موضوع به توافق برسند. آمریکایی‌ها با ترکیه‌ای‌ها به توافق رسیده‌اند که نیروهای ترکیه‌ای وارد رقه در سوریه شوند و همزمان موصل را تصرف کنند تا غوغایی در افکار عمومی عراق به‌وجود نیاید، شاید بعد از این کار، تهدیدی به‌وجود بیاید که دامنه آن حتی به بغداد برسد و دولت مرکزی سقوط کند.»

عبید همچنین می‌نویسد: «آمریکایی‌ها به بهانه‌هایی که ترک‌ها برای اشغال موصل آورده‌اند، قانع شده‌اند.به ادعای ترک‌ها این بهانه‌ها «قانونی» هستند. آنکارا می‌گوید به استناد توافقی که در سال ۱۹۲۶ با بریتانیا داشته تصرف موصل به‌دست ترکیه کاملا قانونی است. ترکیه ادعا می‌کند که سهم نفتی از این منطقه دارد که از موصل تا کرکوک را شامل می‌شود و حتی سهم خود را از این نفت تا اواخر قرن گذشته میلادی دریافت می‌کرده است. ترکیه به آمریکایی‌ها گفته است که بر‌اساس توافق لوزان باید حقوقش از موصل محفوظ باشد. اموال نفتی تا زمان ریاست‌جمهوری عدنان مندرس به دولت ترکیه می‌رسیده است.» این استراتژیست عراقی سپس می‌نویسد: «وقتی‌که پایتخت‌های کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس تلاش‌های آمریکا در پررنگ‌‌کردن نقش ترکیه را می‌بینند و دیدند که وقتی ترکیه شهر جرابلس در سوریه را تصرف کرد واشنگتن هیچ واکنشی از خود نشان نداد و سپس دیدند که اردوغان خود می‌گوید که با اوباما در نشست جی‌۲۰ در چین درباره مشارکت ترکیه در آزادسازی رقه از دست داعش به توافق رسیده است و پس از آن، عربستان، امارات و بحرین به توافق رسیدند که هیئت‌های امنیتی و نظامی به ترکیه بفرستند؛ ترکیه‌ای‌ها به این هیئت‌ها بهانه‌های قانونی و تاریخی خود برای اشغال موصل را بیان کردند.

توافق شد که هواپیماها از این کشورها در فرودگاه اینجرلیک ترکیه فرود آیند و عملا چنین شد. جنگنده‌های کشورهای عربی در کنار پایگاه نظامی «الزرقاء» در اردن، در فرودگاه اینجرلیک نیز فرود آمدند اما عجیب این است که هواپیماهایی که فرود آمدند با خود سرباز و مهمات پیشرفته داشتند. این کشورها قبول کردند که از حمله ترکیه به موصل حمایت مالی کنند. همچنین سلاح و مهمات در اختیار ترکیه قرار دهند و حمایت دیپلماتیک در سازمان‌های بین‌المللی از آنکارا را به عمل آورند.

همچنین به ترکیه تعهد دادند که از نیروهای حزب کارگران کردستان پ‌ک‌ک حمایت نکنند؛ همچنین این کشورها تعهد دادند که تحرکاتی را در شورای امنیت سازمان ملل انجام دهند تا ورود ترکیه به عراق و سوریه، جنبه قانونی داشته و مورد حمایت شورای امنیت قرار بگیرد. قطعا کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس این کار را به دستور آمریکا و با هماهنگی اسرائیل انجام داده‌اند؛ برای اینکه ورود هیئت‌های نظامی و امنیتی کشورهای عربی منطقه خلیج‌فارس به ترکیه با ورود هیئت نظامی و امنیتی اسرائیلی به اردن و ترکیه همزمان شد.

فکر نمی‌کنم این اتفاق تصادفی صورت گرفته باشد.» وی سپس به مقاله اخیر نویسنده و کارشناس ترکیه‌ای، امین بازرچی که در روزنامه اکشام منتشر شده است، اشاره می‌کند؛ بازرجی نوشته است که «اردوغان اخیرا روشن کرده که به امنیت موصل بسیار اهمیت می‌دهد و در هیئت‌هایی که از آمریکا به آنکارا می‌آیند این موضوع جزء محور گفت‌وگوهاست.» وی سپس می‌نویسد: «ترکیه خیال می‌کند که اسب مرادش در عراق پیشتاز است برای اینکه طرح آمریکا را برای دادن موصل و کرکوک به کردها بعد از سقوط حکومت صدام حسین در سال ۲۰۰۳، ناکام گذاشت.

برای همین است که چاووش‌اوغلو به‌صراحت گفت که نیروهای ترکیه‌ای از پایگاه بعشیقه و مناطق مجاور آن عقب نخواهند نشست و ترکیه این موضوع را به آمریکایی‌ها ابلاغ کرده‌ است. وی همچنین تعهد آنکارا را به آینده قدرت‌های منطقه‌ای و عربی اعلام کرد. به‌این‌ترتیب به‌نظر می‌رسد که جنگ عراق برای تصرف موصل به رهبری ترکیه و با حمایت کشورهای عربی حوزه خلیج‌فارس و موافقت آمریکا امری گریزناپذیر است. به‌نظر می‌رسد آمریکا برای اینکه آنکارا دست از اتهام‌زنی‌اش به آمریکا به‌دلیل دست داشتنش در کودتای ناکام اخیر بردارد، تسلیم خواسته‌های اینچنینی ترکیه شده است.

درعین‌حال، آمریکا می‌ترسد که اردوغان با مسعود بارزانی ساخت‌وپاخت و کل سفره‌های نفتی از کرکوک تا موصل را از آن خود کند؛ البته در اینجا اسرائیل به‌عنوان طرف سوم این محور نیز حضوری پررنگ دارد. سفر چندروز پیش بارزانی به فرانسه نیز برای یادآوری همین اتفاق بود تا بگوید که آمریکایی‌ها با ترک‌ها برای انجام این کار آماده‌اند. از‌سوی‌دیگر آمریکایی‌ها از این می‌ترسند که اروپایی‌ها بدون کسب رضایت آنها به محور اردوغان - بارزانی بپیوندند و شرکت‌های خود را زیرنظر آنها برای استخراج نفت به موصل بفرستند. شاید برای همین است که فرانسه به نیروهای مستقر خود در ناو شارل دوگل برای شرکت در عملیات موصل دستور آماده‌باش داده است.»

نویسنده این مقاله سپس به توافقات اردوغان و اوباما در اجلاس جی‌۲۰ اشاره می‌کند و می‌نویسد: «اولا، اوباما نمی‌خواهد قصه داعش کمتر از سه سال به پایان برسد چون نمی‌خواهد به‌این‌ترتیب حرفش زمین بماند که گفته بود جنگ با داعش حداقل سه سال زمان می‌برد. ثانیا توافق شده است تا منطقه امنی در سوریه زیرنظر ترکیه به‌وجود ‌آید. ثالثا، با تفاهم آمریکا و ترکیه، اقلیم سنی در عراق تشکیل می‌شود. رابعا، توافق شده است تا کشوری فدرالی در عراق با مرکزیت بغداد به‌وجود ‌آید تا بر هر سه اقلیم شمال و جنوب و غرب نظارت داشته باشد.» سمیر عبید در پایان می‌نویسد: «رسانه‌های ترکیه‌ای، بمباران تبلیغاتی خود را بر سر موصل از هم‌اکنون آغاز کرده‌اند.

آنها ادعا می‌کنند که ۹۰ هزار کیلومتر مربع از زمین‌های عراق، حق ترکیه است که شامل کرکوک که آن را سرزمینی متعلق به ترکمن‌ها می‌دانند نیز می‌شود. صاحبان رسانه و دیپلمات‌های ترکیه‌ای دوره افتاده‌اند که موصل کاملا شبیه قبرس است و درنتیجه چاره‌ای جز تصرف آن نیست. توافق ترکیه و بریتانیا تأکید می‌کند در صورتی‌که ترکمن‌ها در معرض خطر قرار بگیرند، ترکیه حق دارد در دفاع از آنها وارد عمل شود.»