نه، به عوامل بازدارنده تحصیل

روزنامه فرهیختگان: نزدیک آغاز سال تحصیلی که می‌شود دغدغه ثبت‌نام یا مدرسه نرفتن دانش‌آموزانی که به دلیل نداشتن شناسنامه، فقر، جزء افاغنه بودن یا به دلایل مختلف از تحصیل باز‌می‌مانند بیش از سایر موضوعات در صدر اخبار و کانون توجه قرار می‌گیرد و همه تلاش می‌کنند با ارائه راه‌حل‌های مختلف این دغدغه‌های را مرتفع کنند و نگذارند حسرت رفتن به مدرسه یا ادامه تحصیل بر دل دانش‌آموزان بنشیند. اما آمارها نشان می‌دهد مسئولان آموزش و پرورش خیلی در این زمینه موفق نبوده‌اند و هنوز هم بسیاری از دانش‌آموزان به دلایلی که ذکر شد، نمی‌توانند مانند سایر همسن و سال‌های خود روز اول مهر کیف بر دوش بیندازند و جدا از گرفتاری‌ها و مشکلات جامعه به مدرسه بروند.

«همه باید به مدرسه بروند و هیچ موضوعی نباید سبب شود دانش‌آموزان از درس و تحصیل محروم شوند.» این موضوع را مصطفی ناصری‌زنجانی، معاون حقوقی و امور مجلس وزارت آموزش و پرورش در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان» اعلام کرد. وضعیت تحصیل دانش‌آموزان افغان، تنبیه دانش‌آموزان، شهریه و غربالگری سلامت روان از دیگر موضوعاتی بود که این مسئول به آن اشاره کرد.

چند سالی است که آموزش و پرورش اعلام کرده برای پیدا کردن دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل خانه به خانه را می‌گردد، اما با این وجود هنوز هم شاهد هستیم که برخی دانش‌آموزان هرگز رنگ مدرسه را به خود نمی‌بینند؛ چه راه‌حل دیگری برای این مشکل دارید؟
هر ساله با خانواده‌ها و کسانی که اجازه حضور دانش‌آموزان را به مدرسه نمی‌دهند وارد تعامل و بحث می‌شویم تا به هر طریقی که هست دانش‌آموز بتواند به مدرسه بیاید. دانش‌آموزان بازمانده از تحصیل از سر‌خوشی مدرسه را ترک نمی‌کنند. آنان معمولا جزء خانواده‌های آسیب‌دیده یا خانواده‌هایی هستند که به دلیل فقر نمی‌توانند به مدرسه بیایند؛ زیرا باید کار کنند تا در مخارج زندگی کمک‌حال خانواده خود باشند. بهترین کار این است که ابتدا مشکلات خانواده‌های این فرزندان حل شود تا آنها بتوانند بدون دغدغه به
مدرسه بروند.

برخی از دانش‌آموزان افغان به دلیل نداشتن شناسنامه و مشکلات مالی نمی‌توانند درس بخوانند. با توجه به طرح‌هایی که در این چند سال آموزش و پرورش برای دانش‌آموزان افغان در نظر گرفته است وضعیت تحصیل این دانش‌آموزان به کجا می‌رسد؟

چند سالی است که با پیگیری‌های نهاد ریاست جمهوری و وزارت آموزش و پرورش از دانش‌آموزان اتباع خارجی مقیم ایران، وجهی بابت ثبت‌نام دریافت نمی‌شود. همچنین بر اساس این بخشنامه، ادارات کل امور اتباع و مهاجرین استان، تنها مرجع صدور برگه آموزشی است، بنابراین شرکت دانش‌آموزان اتباع خارجی در مسابقات رسمی ورزشی و فرهنگی منوط به نظر و تصویب کار‌گروه استان است. براساس آخرین آمارهای به دست آمده حدود ۸۰ درصد دانش‌آموزان خارجی در ایران، مهاجران افغان هستند. به همین دلیل باید برنامه‌هایی برای این دست دانش‌آموزان در نظر گرفت که آنها بتوانند تا به دور از حاشیه‌ها درس بخوانند.

در سال‌های گذشته خبرهای در مورد تنبیه دانش‌آموزان به گوش می‌رسد؛ خبرهایی که باعث شده بسیاری از اولیا نسبت به آن واکنش نشان دهند. آیا برنامه‌ای برای کاهش این تخلفات دارید؟

تنبیه بدنی دانش‌آموزان در هیچ کجا تایید نمی‌شود. نه‌تنها در فرهنگ کشور ما؛ بلکه در تمامی کشورها این حرکت رد شده است، اما ممکن است برخی از معلم‌ها چنین تخلفی را انجام دهند. آموزش و پرورش امسال برای جلوگیری از این موضوع کلاس‌هایی را برای تعداد زیادی معلم برگزار کرده تا قوانین مدرسه را به آنها یادآوری کند. البته همه می‌دانند تنبیه دانش‌آموزان خلاف است. جلساتی هم که برای معلم‌ها برگزار شده به این دلیل است که قوانین را یک‌بار دیگر مرور کنیم. این را هم باید اعلام کنم که دانش‌آموزانی که در مدرسه تنبیه می‌شوند، می‌توانند این موضوع را با ما در میان بگذارنند تا با معلم یا مسئولی که این کار را انجام داده است؛ برخورد کنیم.

شنیده می‌شود برخی مدارس دولتی از اولیا، شهریه دریافت می‌کنند. با توجه به اینکه آموزش و پرورش بارها اعلام کرده گرفتن شهریه تخلف است، آیا برنامه‌ای برای برخورد با چنین مدارسی در دستور کار خود دارید؟

مدارس دولتی هیچ شهریه‌ای از دانش‌آموزان نباید بگیرند. اگر چنین اتفاقی بیفتد قطعا تخلف است و باید با آن برخورد شود. اما برخی مدارس برای کلاس‌های فوق‌برنامه وجهی دریافت می‌کنند که خانواده‌ها اگر دوست دارند فرزندن‌شان در این کلاس‌های شرکت کنند این پول را پرداخت‌ می‌کنند. شهریه‌ای که خانواده‌ها برای کلاس‌های فوق‌برنامه پرداخت می‌کنند جزء آموزش نیست؛ زیرا در قانون آمده آموزش عمومی رایگان است و بابت آن خانواده‌ها نباید پولی پرداخت کنند.

آیا برنامه ای برای غربالگری سلامت روان از معلم‌ها در دستور کار خود دارید؟

چنین برنامه‌ای نه در گذشته مطرح بوده و نه اینکه آموزش و پرورش قصد دارد این کار را با معلم‌هایش بکند، اما اگر معلمی، دانش‌آموز خود را کتک بزند قبل از هر کاری اول از او تست روانی گرفته می‌شود؛ آن هم به خاطر کاری که انجام داده است. اما این به معنی آن نیست که از تمامی معلم‌ها چنین تستی گرفته شود.

معرفی مدارس متخلف

هیچ مدرسه‌ای حق ندارد دانش‌آموزان را به دلیل نداشتن شناسنامه از درس محروم کند. با قاطعیت اعلام می‌کنم اگر مدرسه‌ای، دانش‌آموزی را به دلیل نداشتن شناسنامه ثبت‌نام نکند، آموزش و پرورش با آن برخورد می‌کند و اگر این موضوع اطلاع‌رسانی شود، پیگیری خواهد شد تا دانش‌آموز را ثبت‌نام کنند. هدف این است که دانش‌آموزان درس بخوانند. هیچ کس حق ندارد جلوی تحصیل دانش‌آموزان را بگیرد. اصحاب رسانه می‌توانند مدارسی را که از دانش‌آموزان ثبت‌نام نمی‌کنند به آموزش و پرورش معرفی کنند.