چرا مرکل در انتخابات پیروز خواهد شد؟

روزنامه فرهیختگان: یک سال دیگر انتخابات سراسری در آلمان برگزار می‌شود و پس از ناکامی‌های پی در پی آنگلا مرکل در انتخابات ایالتی در ماه‌های اخیر بسیاری از تحلیلگران را به این نتیجه رسانده است که مرکل باید در انتظار شکست در انتخابات سال آینده باشد. اما دلایل زیادی وجود دارد که خانم صدراعظم می‌تواند امیدوار باشد که برای چهارمین دوره رهبری آلمان را در اختیار داشته باشد.

کار مرکل تمام شد، او دیگر هیچ شانسی ندارد، یک به یک هواداران محافظه‌کارش را از دست می‌دهد و راست‌گراهای افراطی حزب «آلترناتیو برای آلمان» با آغوش باز از آنها استقبال می‌کنند. تیره روزی مرکل فراتر از اینهاست، سیاست‌های مهاجر‌پذیری مرکل مشارکت سیاسی یک دهه‌ای میان حزب دموکرات مسیحی و اتحادیه سوسیال مسیحی ایالت باواریا را با خطر فروپاشی روبه‌رو کرده است. به‌طور خلاصه، صدراعظم آلمان یک سال دیگر و زمانی که مردم این کشور در انتخابات پارلمانی شرکت خواهند کرد هیچ شانسی برای پیروزی ندارد.

در ماه‌های اخیر چنین روایت‌هایی بارها تکرار شده و با شکست هفته گذشته حزب دموکرات مسیحی در انتخابات برلین باز هم در رسانه‌ها مطرح شد. حزب خانم مرکل تنها 6/17 درصد آرا را به دست آورد که بدترین نتیجه برای حزب دموکرات مسیحی در پایتخت پس از اتحاد دو آلمان بود. مفسران داخلی و خارجی بلافاصله به نتیجه‌گیری از انتخابات پایتخت پرداختند و آن را رای منفی در رفراندومی دیگر برای سیاست مهاجر‌پذیری مرکل طی یک سال اخیر قلمداد کردند. ظاهرا کسب 2/14 درصد آرا از سوی حزب راست‌گرای افراطی «آلترناتیو برای المان» پایه و اساس این نتیجه‌گیری را تشکیل می‌دهد.

به‌ویژه آن که این حزب که مخالف سفت و سخت سیاست‌های مهاجر‌پذیری مرکل به شمار می‌آید در دیگر انتخابات ایالتی اخیر هم موفقیت‌هایی چشمگیر به دست آورده است. تصور این که در جهان سیاسی مرکل همه چیز روبه‌راه است بی‌پروایی خواهد بود اما به همان اندازه هم تعمیم دادن نتیجه انتخابات برلین به کل کشور نابخردانه است. در انتخابات هفته گذشته تمام احزاب تشکیل‌دهنده دولت نتیجه ضعیفی گرفتند به‌طوری که سوسیال دموکرات‌ها با کسب تنها 6/21 درصد آرا - حدود 7 درصد کمتر از نتیجه‌ای که در سال 2011 به دست آورد - پیروز انتخابات لقب گرفت. تاکنون سابقه نداشته که یک حزب با کسب این میزان کم از آرا در انتخاباتی ایالتی پیروز شود. در این رای‌گیری، سبزها هم شاهد افت آرای خود بودند. در مقابل اما احزابی که تفکرات افراطی چپ یا راست را نمایندگی می‌کردند توانستند موفقیت‌هایی چشمگیر به دست آورند. اصلی‌ترین دلیل بروز چنین نتیجه‌ای ناامیدی شهروندان برلین از ائتلاف حزب دموکرات مسیحی و سوسیال دموکرات است که طی 5 سال اخیر قدرت را در پایتخت آلمان در دست داشتند.

با نگاهی دقیق‌تر به نتایجی که در انتخابات اخیر رقم خورد می‌توان دریافت که مرکل برای پیروزی در انتخابات پارلمانی سال آینده چندان هم بدون شانس نیست. شش دلیل می‌توان ارائه کرد که براساس آنها مرکل می‌تواند پاییز 2017 برای چهارمین بار صدراعظم آلمان شود:

با وجود شکست‌های اخیر در انتخابات‌ ایالتی و نیز در پایتخت و همچنین افت آرای او در نظر سنجی‌های سراسری، باید این نکته را در نظر گرفت که هواداران مرکل به طرز عجیبی از پایگاهی ثابت برخوردارند. هنوز هم هیچ سیاستمداری در آلمان نمی‌تواند با مرکل رقابت کند. محبوبیت شخص مرکل هنوز هم بین ۸ تا ۱۰ درصد از حمایت افکار عمومی از حزب سوسیال دموکرات بیشتر است. یعنی میزان قابل توجهی از هواداران مرکل حاضر نیستند به او پشت کنند و بعید است طی ۱۲ ماه آینده اتفاق دیگری رخ دهد.

مرکل در مقایسه رودررو با سیگمار گابریل رهبر حزب سوسیال دموکرات که محتمل‌ترین رقیبش به شمار می‌آید، با اختلاف زیادی پیش است. حزب سوسیال دموکرات با وجود پیروزی در انتخابات پایتخت هنوز هم کار زیادی برای جبران رویگردانی افکار عمومی از خود طی سال‌های اخیر در پیش دارد. بعید است که گابریل پس از ۷ سال رهبری حزب سوسیال دموکرات به ناگاه روش غلبه بر هواداران مرکل را آموخته باشد.

در جریان رقابت‌های انتخاباتی در برلین، حزب سوسیال دموکرات تمایل زیادی برای ائتلاف با سبزها و چپ‌گرایان داشت و انتظار می‌رود در جریان رقابت‌های انتخاباتی سال آینده چنین ائتلافی قبل از برگزاری انتخابات شکل بگیرد. با این حال هر اندازه شهروندان برلین در انتخابات اخیر به چپ‌گرایان روی خوش نشان دادند اما در دیگر شهر‌های آلمان وضعیت کاملا برعکس است.

با وجود آن که اختلاف‌ها میان حزب دموکرات مسیحی و اتحادیه سوسیال مسیحی ایالت باواریا بر سر سیاست مهاجرپذیری شدت یافته و این شکاف‌ها می‌تواند تاثیر منفی بر آرای این دو حزب در انتخابات سال آینده بگذارد اما فشار بیشتری روی هورست سیهوفر رهبر اتحادیه سوسیال مسیحی قرار دارد. او با توجه به چشم انداز نامطمئن ائتلافش با چپ‌گرایان، باید تا سال آینده با کوتاه آمدن از برخی مواضع خود به ائتلاف با مرکل ادامه دهد و این می‌تواند به سود صدراعظم آلمان باشد.

بحران مهاجران دیگر مانند ماه‌های گذشته موضوع کلیدی و چالش برانگیز بحث‌های سیاسی روز در آلمان نیست. توافق مرکل با رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه در مورد پناهجویان یاعث شد تا از میزان مهاجرانی که روانه آلمان می‌شوند کاسته شود. از سوی دیگر ایالت‌ها و شهرداری‌ها هم بهتر از قبل توانسته‌اند پناهجویان را اسکان دهند. این مسائل باعث می‌شود تا پناهجویان دیگر «بحران» برای آلمان نباشند و کم کم باد از وزیدن به بادبان احزاب افراط گرای مخالف مهاجران خواهد ایستاد.

مرکل هنوز به‌طور واضح اعلام نکرده است که برای چهارمین بار کاندیدای صدراعظمی خواهد شد یا خیر. هر اندازه مرکل در اعلام کاندیداتوری‌اش تعلل کند رقبا فرصت کمتری برای معرفی آلترناتیوی برای او در اختیار خواهند داشت. در حالی که تنها یک سال به انتخابات باقی مانده، تلاش برای جایگزینی خانم مرکل از سوی حزب حاکم اقدامی پر ریسک است و می‌تواند به قیمت شکست در انتخابات تمام شود.