انتقال «بو» در دنیای مجازی ممکن شد!

روزنامه ایران - میثم لطفی: زمانی که «دیوید ادواردز» شرکت خود را با نام oPhone تأسیس کرد، این ایده را در سر داشت تا بتواند ارسال پیام‌های بویایی را به بزرگترین گام بعدی در زندگی آنلاین امروزی تبدیل کند و به عبارت دیگر، به مردم دیجیتالی جهان امکان دهد بو را هم با پیام‌های خود انتقال دهند. او پس از سال‌ها تلاش موفق شد آرزوی خود را محقق کند و دستگاهی را در اختیار مردم بگذارد تا امکان انتقال بو هم به‌صورت مجازی فراهم شود.

دستگاهی که «دیوید ادواردز» ارائه کرده شبیه به یک مجموعه فناورانه پیچیده است که به صاحبان گوشی هوشمند آیفون مجهز به اپلیکیشن مربوطه امکان می‌دهد پیام‌های بویایی را همراه با تصاویر مربوطه برای شما ارسال کنند. ارسال تصویری از میز شام، نام چهار نفر از دوستان نزدیک که روی آن برچسب خورده است، همراه با بوی غذاهایی که روی میز قرار گرفته است همان ایده‌ای بود که آقای ادواردز از ابتدا در سر می‌پروراند و هفته گذشته برای نخستین بار آرزوی بشر به صورت عملی محقق شد تا بتواند در دنیای مجازی حس بویایی افراد را هم به کار بگیرد.

بویایی مجازی

چند روز پیش گزارشی را در این زمینه منتشر کرد و ادواردز به آنها توضیح داد: «در حال حاضر برای هیچ کاربری روی کره خاکی این امکان وجود ندارد که از طریق ابزارهای مجازی بتواند بو را انتقال دهد ولی روز موعود فرا رسیده است و از هم‌اکنون کاربران می‌توانند منتظر آن باشند که در آینده نزدیک سرویس مذکور را هم براحتی مورد استفاده قرار دهند.»

سیستم جدید هنوز به صورت عمومی و گسترده انجام نشده است و با وجود این، ادواردز و همکارانش این هفته برای نخستین بار به صورت عملی نشان دادند که بو را هم می‌توان از طریق دنیای مجازی منتقل کرد. شرکت oPhone فناوری خود را که از آن با عنوان «اسپیکر بویایی» یاد می‌کند Cyrano معرفی کرده است که کپسول‌های بویایی مختلف را شامل می‌شود و به عبارت دیگر یک سیستم جامع انتشار بو دارد که می‌تواند کدهای دریافتی از طریق دنیای مجازی را به بوهای قابل استنشاق ترجمه و آن را در محیط پیرامون پخش کند.

باید اعتراف کرد دنیای آنلاین برخلاف دنیای واقعی که در آن زندگی می‌کنیم فاقد حس بویایی است و این بُعد از زندگی ما را نادیده می‌گیرد. فرهنگ دیجیتالی به صورت کلی با محرک‌های دیداری و شنیداری سروکار دارد و بو در آن هیچ نقش و اثری ندارد. بنابراین اگر حس بویایی با حس بینایی ادغام شود تا هنگام مشاهده تصاویر دیجیتالی رایحه آن را هم حس کنیم، یکی از بزرگترین تحولات در عرصه مجازی صورت می‌گیرد.

تحولات فناورانه

اگر از نظر فنی بخواهیم این قضیه را بررسی کنیم باید گفت انتقال بو در دنیای مجازی نسبت به صدا و تصویر با دشواری بیشتر انجام می‌شود. دکتر «لوکا تورین» یکی از بزرگترین کارشناسان عرصه ادکلن‌سازی در جهان معتقد است که متحول کردن فناوری برای انتقال رایحه در دنیای دیجیتال دو مانع اصلی را پیش‌ روی خود می‌بیند. نخستین مشکل این است که هیچ فناوری پایه در این زمینه ارائه نشده است تا بتوان آن را توسعه داد.

به عنوان مثال، از دهه‌ها قبل فناوری RGB برای انتقال رنگ و تصویر روی گیرنده‌های تلویزیونی عرضه شد و بشر با پیشرفت علم توانست آن را به صورت دیجیتالی در دستگاه‌های مدرن تقویت کند. بر این اساس نمی‌توان توقع داشت که در آینده نزدیک فناوری امکان انتقال انواع مختلف بوها را فراهم کند و باید در این زمینه زمان بیشتری سپری شود.

دومین مشکل این است که به دلایل نامعلوم و نامشخص، دانشمندان هنوز موفق به ساخت بافت پوششی بویایی نشده‌اند تا به صورت مستقیم بتوانند بو را از یک نقطه به نقطه دیگر انتقال دهند. این مسأله به آن معنی خواهد بود که به کارگیری حس بویایی در دنیای مجازی تقریباً غیرممکن است و با وجود این oPhone برای نخستین بار این آرزو را برای بشر محقق کرده است تا بتواند از این حس در دنیای فناوری بهره ببرد.

صنعت پردرآمد

برای سال ۲۰۱۶ میلادی هر آنچه که به بو مربوط می‌شود به یکی از پردرآمدترین صنایع جهان تبدیل شده است. پیش‌بینی شده است طی سال‌جاری میلادی بیش از دو هزار و ۴۰۰ رایحه جدید به مجموع رایحه‌های ثبت شده در جهان اضافه شود که این مسأله نیز می‌تواند اهمیت صنعت عطرسازی را نمایان کند. فعالان در این صنعت تمایل فراوان دارند تا به جای استفاده از نام‌های انتزاعی، رایحه‌های جدید را با مواد فیزیکی موجود در محیط پیرامون مرتبط کنند. به عنوان مثال «پائول شوتز» یکی از بزرگترین هنرمندان و آهنگسازان عصر حاضر ادکلن‌هایی را مبتنی بر خاطرات شخصی افراد و کتاب‌های قدیمی ساخته است و به عبارت دیگر، این ادکلن‌های شخصی می‌توانند با رایحه خود بخشی از خاطرات خوشایند افراد را زنده کنند.

در مقابل، «لوئیس وُیتون»، مدیرعامل شرکت Michael Burke اعلام کرد که می‌خواهد تصورات مشتریان خود را به رایحه تبدیل کند و به عبارت دیگر، از دنیای ذهنی افراد رایحه‌های جدید بسازد.

دکتر «مورگان گای» مدیر برگزارکننده کنفرانس FutureFest لندن در این خصوص گفت: «مردم عصر حاضر به مصرف نوشیدنی‌های سنتی علاقه زیادی نشان می‌دهند، حاضرند برای خرید لباس‌های دست‌دوز هزینه بیشتری پرداخت کنند و عطرهایی که به صورت شخصی برای آنها ساخته می‌شود هم برای آنها اهمیت بیشتری دارد. در برخی مواقع بوی عادی محیط پیرامون می‌تواند برای افراد اهمیت زیادی داشته باشد. به عنوان مثال، اشخاصی که دور از خانواده در کشور دیگری زندگی می‌کنند، با استشمام بوی خانه پدری می‌توانند بر حس دلتنگی خود غلبه کنند. فناوری تصمیم گرفته است این آرزو را برای بشر محقق کند و امکان انتقال بو را هم برای مردم فراهم آورد.»

ادکلن‌های امروزی به صورت مصنوعی ساخته می‌شوند. بطری‌های ادکلن ملکول‌هایی را در خود جا داده‌اند که به صورت شیمیایی ساخته شده‌اند و با ملکول‌های واقعی موجود در طبیعت تفاوت دارند. بنابراین اگر بتوان در دنیای مجازی از کپسول‌های حاوی ملکول‌های شیمیایی برای انتقال بو استفاده کرد، کاربر می‌تواند همان حس واقعی را دریافت کند. مهم‌ترین نکته این است که صنعت جهانی فناوری همکاری‌های جدید را با صنایع بزرگ فعال در عرصه عطر و ادکلن آغاز کنند و سرمایه‌گذاری‌های بیشتری در این زمینه انجام دهند.

در حالی که تاکنون طرح‌های مختلف در این زمینه ارائه شده است، oPhone نخستین اتفاق عملی محسوب می‌شود که امکان انتقال بو برای کاربران را فراهم کرده است. هرچه انسان درگیری بیشتری با دنیای فناوری پیدا می‌کند، استفاده از حواس مختلف برای آن اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و به همین خاطر پیش‌بینی شده است تا پایان دهه حاضر امکان استفاده از تمامی حواس شامل بینایی، شنوایی، چشایی، لامسه و بویایی در دنیای مجازی فراهم شود.