سخنرانی در سازمان ملل؛ حرکت در مسیر اعتدال

دیاکو حسینی- استاد دانشگاه درباره سفر روحانی به نیویورک در روزنامه شرق نوشت: برخلاف انتظارها و مطالبه‌ها و فشارهای داخلی و خارجی، آقای روحانی در سخنرانی اخیر خود در سازمان ملل، در دو جنبه مهم، جانب اعتدال را رعایت کردند و پا در مسیر تنش‌زایی قرار ندادند.

اگرچه عده‌ای منتظر بودند که ایشان با توجه به مسائل اخیر خصوصا در حوزه عربستان و آمریکا، با گفتمان تنش‌آفرین وارد میدان شوند، اما حرکت در مسیر اعتدال، بارزترین و برجسته‌ترین نکته، سخنرانی ایشان بود که فکر می‌کنم می‌تواند آغازگر تحولات مثبتی در موضوعات منطقه‌ای باشد. از یاد نبریم سخنرانی‌هایی که معمولا در مجمع عمومی سازمان ملل متحد انجام می‌شوند، صریح‌تر از گفت‌وگوهایی هستند که در مذاکرات بین‌المللی شاهد آن هستیم شاید به این دلیل که در این سخنرانی‌ها، با توجه به گستردگی مخاطب، مسائل و ایده‌ها به صورت کلی‌تر مطرح می‌شود.

از این دریچه، سخنان آقای روحانی به اعتقاد من شروع دور تازه‌ای از مذاکرات را خصوصا درباره موضوعات منطقه‌ای رقم می‌زند. ایشان در این سخنرانی بحث‌هایی را درخصوص عربستان مطرح کردند که نشان می‌دهد باوجود سمپاشی‌هایی از طرف لابی‌های صهیونیستی، موضع رسمی جمهوری اسلامی ایران به‌هیچ‌عنوان تنش‌آمیز نیست و اگر عربستان توان تغییر مشی سیاسی خود را داشته باشد، دولت روحانی بهترین دولت برای عادی‌سازی روابط دیپلماتیک دو کشور خواهد بود.

حال باید منتظر ماند و دید، روش دوستانه‌ای که آقای روحانی در این سخنرانی براساس آن سخن گفتند در عمل، چقدر عربستان را به شروع گفت‌وگو دعوت می‌کند تا گام بعدی برای عادی‌سازی روابط از سوی آنها برداشته شود. دراین‌میان باید به این نکته هم اشاره کنم که دکتر روحانی نگاه استراتژیکی به کشور عربستان دارند و دولت ایشان تلاش‌های زیادی براساس اصل توازن قدرت و نقش آن در ثبات منطقه انجام داده است.

در این دیدگاه دیپلماتیک، هر قدم رو به جلو، مستلزم اراده طرفین و تعادل قدرت است و راه صلاح در گفت‌وگو و تعامل است. بخش مهمی از صحبت‌های رئیس‌جمهور کشورمان در سازمان ملل هم به موضوع برجام اختصاص داشت و من فکر می‌کنم ایشان در این حوزه هم حرف‌های صریح و مثبتی مطرح کردند. اینکه برجام، تابع انتخابات آمریکا نیست، نشان از آن دارد که جمهوری اسلامی ایران لااقل به اجرای این پیمان از سوی امضا‌کنندگان آن اطمینان دارد.

وجود چنین اعتمادی برخلاف فشارهای داخلی و خارجی که در روزهای پسابرجام شاهد آن بودیم، نشان از آن دارد که رئیس‌جمهور در این اجلاس، مسیر منطق و گفت‌وگو را در پیش گرفت و به‌عنوان فردی که باید دموکراسی را در بستر اعتدلال به پیش ببرد، وظیفه خود را به‌درستی انجام داد.

پس از پایان این سخنرانی، به نظر می‌رسد که دیگر توپ در زمین طرف‌های مقابل باشد؛ حال این عربستان است که در منطقه باید تکلیف خود را نسبت به اظهارات ایشان روشن کند و در بُعد جهانی هم این آمریکا و کشورهای ١+٥ هستند که باید درخصوص برجام، نقش و وظیفه تعیین‌شده خود را به‌خوبی اجرا کنند.