امنیت ملی و مبارزه با پولشویی

محمود اشرفی در شهروند نوشت: ‌۲۴ سال پیش هیچ‌کس در ایران واژه «پولشویی» را نشنیده بود؛ زیرا اصلا در فرهنگ اقتصادی کشورمان چنین واژه‌ای وجود نداشت. من در این ‌سال هنگام ترجمه کتاب «سکوت بره‌ها» که یک رمان اجتماعی با پس‌زمینه روانشناسانه است و اصلا ربطی به علم اقتصاد ندارد، در بخش حاشیه‌ای داستان به جمله‌ای برخوردم بدین مضمون که کلاریس استارلینگ، افسر اف‌بی‌آی هنگام ورود به نا‌هارخوری محل کارش می‌شنود که دو افسر اف‌بی‌آی در مورد شست‌وشوی پول در قمار گفت‌وگو می‌کنند؛ این جمله بسیار برایم ناشناخته بود. برخی از مترجمان این‌گونه جملات بی‌ارتباط با جریان اصلی داستان را حذف می‌کنند اما من چنین کاری را نکردم.

در آن زمان معتبر‌ترین و تنها فرهنگ اقتصادی کشور کتاب فرهنگ اقتصادی دکتر منوچهر فرهنگ بود. اما در این کتاب نیز هیچ اثری از این واژه نبود، سرانجام از طریق پیگیری دریافتم که از آنجا که در برخی کشور‌ها قانون از کجا آوردی حاکم است و برای سپردن پول به بانک باید منشأ آن مشخص باشد، افرادی که پول‌های نامشروع و به دست آمده از فعالیت‌های غیرقانونی دارند با دور‌زدن قانون منشأ پول خود را با فریبکاری پاک نشانه داده و آن را حاصل فعالیت‌های سالم اقتصادی اعلام می‌کنند. دوستی در این زمینه برایم مثالی زد که در ایالات متحده آمریکا قانون از کجا آورده‌ای حاکم است و در بعضی ایالت‌ها نیز درآمد ناشی از قمار غیرقانونی است. بنابراین فردی که در آن ایالت درآمدی ناشی از قمار دارد نمی‌‌تواند پول خود را آشکار کرده و مثلا در بانک بگذارد.

این فرد به‌طور مثال یک مغازه پیتزافروشی هم دارد و برای فریب دولت منشأ پول ناشی از قمار را از محل پیتزافروشی عنوان می‌کند. من برای این مفهوم و فریبکاری برای نخستین‌بار در کشورمان واژه «پولشویی» را به کار بردم؛ البته برخی بعدا واژه «تطهیر پول» را به کار بردند اما متوجه شدند که واژه تطهیر مخصوص قدیسین است و در گستره فریبکاری نمی‌گنجد. این داستان ورود یک واژه بود. واژه‌ای که شناخت و فرهنگ خاص خود را به همراه داشت و خوشبختانه هیچ تنش و مخالفت اجتماعی سیاسی در پی نداشت اما ما امروز در مورد سازمان بین دولتی «گروه ویژه اقدام مالی» یا همان (FATF) Financial Action Task Force با مخالفت‌هایی در گستره ملی روبه‌رو شده‌ایم که این خود ناشی از عدم‌آگاهی نسبت به این سازمان و وظایف آن است. گروه ویژه اقدام مالی در حقیقت پیگیر جلوگیری از اقدامات پولشویی در سطح بین‌المللی است. از آنجا که گروه‌های تروریستی از مشتریان عمده فعالیت پولشویی هستند، بخش اعظم فعالیت FATF در راه مبارزه با پولشویی گروه‌های تروریستی تمرکز یافته است.

در واقع شرکت و همراهی با فعالیت‌های گروه ویژه اقدام مالی مشارکت در جریان و فرآیند جهانی مبارزه با تروریسم است. تروریسمی که ایران همواره از آن آسیب دیده و باید در سطح ملی با تمام قوا در مقابل تهدیدات احتمالی آن آمادگی داشته باشیم. اگر از این پنجره به این فرآیند نگاه کنیم، مشارکت و همراهی در فعالیت‌های گروه ویژه اقدام مالی گام بلندی در راه تأمین منافع ملی بوده و یک مقوله در زمینه تأمین امنیت ملی است.