جزایر جنوب کشور در صف گرفتن شناسنامه

فرهیختگان: پنج ماه از اعلام خبر شناسنامه‌دار شدن جزایر جنوبی کشور که قرار بود تا پایان سال انجام شود می‌گذرد اما این طرح به دلیل تامین نشدن اعتبار و بودجه لازم، تاکنون پیشرفت چندانی نداشته و آنطور که معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست می‌گوید، هنوز شناسنامه‌ای آماده نیست.

شناسنامه‌دار شدن جزایر جنوبی کشور، خبری بود که اردیبهشت امسال از سوی مسئولان سازمان حفاظت از محیط زیست کشور اعلام شد تا از این طریق ویژگی‌های محیط زیستی ۵۵ جزیره جنوبی کشور شناسایی و راه برای حضور گردشگران و سرمایه‌گذاران در آنها باز شود. جزایری که تعدادی از آنها تاکنون میزبان حضور هیچ گردشگری نبوده‌اند و تعدادی دیگر نیز خالی از سکنه هستند. اما مسئولان این سازمان امید دارند تا با اجرای این طرح تا حدودی ویژگی‌ها و ظرفیت‌های محیط زیستی در این جزایر شناخته شود تا بتوانند برای توسعه آن‌ها برنامه‌ریزی کنند. به عبارت دیگر مسئولان سازمان محیط زیست بهره‌برداری درست از جزایر جنوبی کشور را در گرو شناخت همه‌جانبه می‌دانند که به مدد شناسنامه‌دار شدن آنها تامین می‌شود.

ردپای کمبود بودجه

پروین فرشچی، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست کشور درباره شرایط فعلی طرح شناسنامه‌دار کردن جزایر جنوبی کشور به «فرهیختگان» گفت: «شناسنامه‌دار کردن جزایر برای شناخت بهتر و بیشتر آنها ضرورت داشت، به همین دلیل مقدمات طرح از ابتدای امسال آغاز شد اما به دلیل تامین نشدن بودجه لازم قرار بر این شد تا با همکاری نهادهای دیگر از جمله سازمان مناطق آزاد کشور، طرح ادامه پیدا کند. علت همکاری با سازمان مناطق آزاد این بود که این سازمان اطلاعات کاملی از جزایر دارد و این امر می‌تواند روند شناسنامه‌دار شدن را پیش ببرد تا از این طریق برای توسعه این جزایر برنامه‌ریزی کرد. در شرایط فعلی هنوز شناسنامه‌ای آماده نشده اما مطالعات دو جزیره تا پایان سال به اتمام می‌رسد. طبق اولویت‌بندی که انجام شده است، قشم و کیش در رده نخست شناسنامه‌دار شدن قرار دارند.»

ضرورت شناسنامه‌دار شدن

فرشچی درباره ضرورت شناسنامه‌دار شدن جزایر کشور بیان کرد: «هرگونه برنامه‌ریزی که قرار باشد برای توسعه جزایر انجام شود نیاز به این دارد که در قدم نخست شناخت جامع و کاملی نسبت به منطقه وجود داشته باشد. باید ابتدا پتانسیل‌های محیط زیستی جزیره‌ها کشف و شناسایی شود تا بتوان تشخیص داد هر کدام از آنها برای چه امری مناسب هستند.»
او افزود: «زمانی که از شناخت ویژگی‌های محیط زیستی یک جزیره برای شناسنامه‌دار شدن صحبت می‌شود، عوامل بسیاری در این امر دخیل هستند که باید آنها را سنجید. باید در یک نگاه همه‌جانبه مشخص کرد روند تغییر اقلیم و شرایط آب و هوایی جزیره به چه صورت است، جریان‌های باد و موج حاکم بر جزیره را تعیین، گونه‌های گیاهی و جانوری در معرض خطر را شناسایی و عوامل مخاطره‌انگیز را کشف کرد تا یک شناخت محیط زیستی کامل از جزایر به دست بیاید و بر اساس این اطلاعات پایه برای توسعه جزایر در آینده برنامه‌ریزی کرد.»

سرنوشت

جزایر خالی از سکونت

معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست با اعلام اینکه از ۵۵ جزیره‌ای که در جنوب کشور به ایران تعلق دارند، تنها ۱۱ جزیره مسکونی بوده و بقیه آنها خالی از سکنه هستند، گفت: «با وجود اینکه در تعداد زیادی از جزایر کشور هیچ سکونتی وجود ندارد اما طرح شناسنامه‌دار کردن شامل این جزایر نیز می‌شود چرا که می‌توان از ظرفیت آنها استفاده کرد. با توجه به ضرورت استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر مثل امواج می‌توان تاسیسات این انرژی‌ها را در جزایر خالی از سکنه مستقر کرد. همچنین می‌توان جزایر ویژه گردشگری و دهکده‌های طبیعت در آنها راه‌اندازی یا صنایع نظامی کشور را در جزایر بدون سکونت منتقل کرد اما تمام این امور زمانی امکان‌پذیر است که اطلاعات پایه از جزایر وجود داشته باشد تا بر اساس آن زون‌بندی مناسبی انجام و مناسب‌ترین کاربری برای جزایر تعیین شود.»

به این ترتیب در صورت اجرای طرح شناسنامه‌دار کردن جزایر جنوبی کشور می‌توان امید داشت در سایه شناخت همه‌جانبه آنها بهره‌برداری از ظرفیت جزایر با کمترین آسیب به محیط زیست صورت گیرد و در سال‌های بعد کمتر شاهد مداخلات غیرمرتبط با شرایط محیطی در جزایر جنوبی کشور باشیم.