عربستان در تيررس

خبرگزاری ایسنا: عربستانی‌ها هر هفته که می‌گذرد، بیشتر از قبل در دردسر و مشکلات فرو می‌روند. آنها که در یک جنگ مضحک در یمن گرفتار شده‌اند، اکنون از بیانیه متعلق به حدود ٢٠٠ روحانی سنی‌مذهب که در آن وهابیت را «یک تغییرشکل خطرناک از مذهب سنی اسلام» توصیف کردند، ناخرسندند.

این روحانیون شامل احمد الطیب، شیخ الازهر که مهم‌ترین مرکز علمی سنی‌ها در جهان اسلام محسوب می‌شود، نیز می‌شدند. نشست مهم این روحانیون سنی در حالی در شهر گروزنی، مرکز جمهوری چچن، برگزار شد که تقریبا از سوی هر رسانه‌ای در جهان به غیر از دو نفر شامل «شرمینه نروانی»، یک استاد سابق دانشگاه سن‌آنتونی و همکار فعلی راشاتودی و همچنین «بنجامین بارت»، خبرنگار لوموند فرانسه، نادیده گرفته شد. بااین‌حال، این نشست حتی می‌تواند حادثه‌سازتر از جنگ داخلی سوریه باشد.

اگرچه آنها مستقیما نام عربستان را ذکر نکردند، اما بیانیه آنها یک رویارویی شگفت‌انگیز علیه کشوری است که هرساله میلیون‌ها دلار پول صرف هزاران مسجد و مدرسه و روحانیون وهابی در سراسر جهان می‌کند. از نظر سنی‌هایی که در چچن نشست داشتند، خطرناک‌ترین انحراف وهابیت این بوده که اجازه به خشونت علیه هرکسی که به آن معتقد نیست، شامل مسلمان‌هایی که تفسیر وهابی را رد می‌کنند، داده است. گروه‌های القاعده، داعش و طالبان اصلی‌ترین گروه‌های خارجی پایبند به این فرقه در خارج از عربستان و قطر هستند. لازم به ذکر نیست که عربستانی‌ها بارها تأکید می‌کنند با هرگونه تروریسم مخالف هستند.

واکنش آنها به اعلامیه گروزنی حیرت‌انگیز بود. بااین‌حال یک چیز کاملا مشخص است و آن این است که برای اولین‌بار عربستانی‌ها، هم مورد هجمه رهبران سنی‌ها و هم رهبران شیعیان به طور هم‌زمان قرار گرفته‌اند. درعین‌حال حضور احمد الطیب، شیخ الازهر، از یک جهت دیگر نیز برای عربستانی‌ها ناراحت‌کننده است چراکه آنها از زمان کودتای ژنرال السیسی در بیش از سه سال پیش در مصر، میلیون‌ها دلار را به اقتصاد این کشور تزریق کرده بودند.

اکنون عربستانی‌ها باید بپرسند چه اتفاقی برای رهبران متملقی که معمولا چاپلوسی آنها را کرده‌اند، افتاده است؟ نروانی می‌نویسد: عربستان در سال ٢٠١٠، به شکلی صلح‌آمیز به حد یک واسطه قدرت رسیده بود که با ایران، سوریه، ترکیه، قطر و دیگران برای حل مشکلات منطقه همکاری می‌کرد، اما در سال ٢٠١٦ درحالی‌که عربستان پادشاه قبلی را در این مدت دفن کرده است، از رویکرد سنجیده برای سیاست خارجی دست برداشته و جنون «تکفیر» را در پیش گرفته و خزانه‌هایش را خالی کرده است.

روحانیونی از کشورهای کویت، لیبی، اردن و سودان در گروزنی حضور داشتند و صدالبته احمد حسون، مفتی اعظم سوریه، نیز در این نشست حضور داشت. یک مسئله عجیب دیگر این بود که ابوظبی در این نشست نقشی رسمی ایفا نکرد هرچند سیاست‌های آن در جهان عرب به جهت افراطی‌زدایی شناخته شده است. میان رمضان قدیروف، رهبر جمهوری چچن و میزبان نشست اخیر و همچنین محمد بن‌زائد آل‌نهیان، ولیعهد ابوظبی، ارتباطات نزدیکی برقرار است. خود این کنفرانس البته به دست ولادیمیر پوتین افتتاح شد که نشان می‌دهد او چگونه درباره عربستان فکر می‌کند.

بااین‌حال هیچ‌یک از روحانیون سنی که در این نشست بوده‌اند از او نخواستند حملات جنگنده‌هایش در سوریه را متوقف کند. اما پرسش‌های واقعی مورد بحث آنها آشکار بود: چه کسانی نمایندگان واقعی مسلمانان سنی در صورتی که عربستانی‌ها کنار بروند، هستند و اینکه آینده عربستان چطور خواهد بود؟ پاسخ چنین پرسش‌هایی می‌تواند انقلابی به وجود آورد.